საბაწმიდის ლავრა: განსხვავება გადახედვებს შორის

დამატება
(დამატება)
'''საბაწმიდის ლავრა''', ქართული მწიგნობრობის უძველესი და უმნიშვნელოვანესი კერა [[პალესტინა]]ში, [[იერუსალიმი]]ს სამხრეთ-აღმოსავლეთით, დაახლოებით 13-15კმ15 კმ-ზე. სავანე დაარსა ცნობილმა საეკლესიო მოღვაწემ [[საბა განწმენდილი|საბა განწმედილმა]] (439-532) V საუკუნის 80-იან წლებში, იქ შეიქმნა ქრისტიანული მწერლობის მრავალი მნიშვნელოვანი ძეგლი [[ბერძნული ენა|ბერძნულ]], [[ქართული ენა|ქართულ]], [[სირიული ენა|სირიულ]], [[სომხური ენა|სომხურ]], [[არაბული ენა|არაბულ]] ენებზე. საბაწმიდის ლავრაში ქართველი ბერები ადრევე დასახლდნენ. VIII-X საუკუნეებში არაბთა მომძლავრების გამო სამშობლოდან გადახვეწილმა ქართველმა ბერებმა საბაწმიდის ლავრაში გაცხოველებული კულტურულ-საგანმანათებლო საქმიანობა გააჩაღეს. VIII-IX საუკუნეებში იქ გატარდა ქართული სალიტერატურო ენის რეფორმა, შემუშავდა ბიბლიური წიგნების ე.წ. საბაწმიდური რედაქცია (დაახლოებით IX ს.),განვითარდა ორიგინალური ჰიმნოგრაფია ([[ბასილი საბაწმიდელი]], [[იოანე-საზოსიმეზოსიმე]]), თარგმნითი ლიტერატურა. გახშირდა ხელნაწერთა დამზადება, დაოსტატდნენ კალიგრაფები ([[მაკარი ლეთეთელი]], [[გიორგი თბილელი]], [[იოანე-ზოსიმე]]). იქ დამზადებულ ხელნაწერთაგან მნიშვნელოვანია 864 წლის ე. წ. სინის მრავალთავი - უძველესი ქართული თარიღიანი ხელნაწერი; ჭილ-ეტრატის იადგარი (IX საუკუნე) და სხვა. საბაწმინდის ლავრის ცხოველი ურთიერთობა ჰქონდა [[საქართველო]]სთან. XI საუკუნიდანიქ არაბთაშექმნილი მოძალებისალიტერატურული დაპროდუქცია ქართველ სავანისმწიგნობართა ხშირიდა დარბევისპილიგრიმთა გამოსაშუალებით ქართველმაგავრცელდა მოღვაწეებმაროგორც სხვაპალესრინაში, მონასტრებსისე მიაშურესსაქართველოშიც და ხელნაწერებიცსაგრძნობი ახალგავლენა სადგომებშიმოახდინა გადაიტანესქართული მწერლობის შემდგომ განვითარებაზე. ამიტომაცსაბაწმიდის საბაწმინდისლავრიდან ლავრისსამხრეთ ქართულსაქართველოში ხელნაწერთაგადმოინერგა უმრავლესობატიპიკონი [[სინის(საუკუნე), მთა]]ზეარომლის დაცული;ახალი ორიოდერედაქცია მათგანი(XII ინახებასაუკუნე) [[თბილისი|თბილისსა]]მთელ დასაქართველოში [[პეტერბურგი|პეტერბურგში]]გავრცელდა.
 
XI საუკუნიდან არაბთა მოძალებისა და სავანის ხშირი დარბევის გამო ქართველმა მოღვაწეებმა სხვა მონასტრებს მიაშურეს და ხელნაწერებიც ახალ სადგომებში გადაიტანეს. ამიტომაც საბაწმიდის ლავრის ქართულ ხელნაწერთა უმრავლესობა [[სინის მთა]]ზეა დაცული; ორიოდე მათგანი ინახება [[თბილისი|თბილისსა]] და [[პეტერბურგი|პეტერბურგში]].
 
==ლიტერატურა==