მარკუს პორციუს კატონი (უმცროსი): განსხვავება გადახედვებს შორის

საერთაშ. ბმულები
[შეუმოწმებელი ვერსია][შეუმოწმებელი ვერსია]
No edit summary
(საერთაშ. ბმულები)
[[Image:Marcus Porcius Cato.jpg|right|250px|thumb|კატონის ქანდაკება. [[ლუვრი]]ს მუზეუმი. კატონი სიკვდილის წინ [[პლატონი]]ს [[ფედონი]]ს ცნობილ დიალოგს კითხულობს [[სოკრატე]]ს სიკვდილზე.]]
 
'''მარკუს პორციუს კატონი'''რომაელი [[სახელმწიფო]] მოღვაწე და ორატორი (დ. [[ძვ. წ. 95]], რომი — გ. [[ძვ. წ. 46]], უტიკა [[კართაგენი|კართაგენთან]] ახლანდელი [[ტუნისი]])
გამოჩენილი რომაელი [[სახელმწიფო]] მოღვაწე და ორატორი - მარკუს პორციუს კატონ უმცროსი (უტიკელი) დაიბადა ძვ.წ. 95, წარჩინებული რომაული გვარის - პორციუს კატონის ოჯახში. მისი დიდი ბაბუა გახლდათ მარკუს პორციუს კატონი (უფროსი). კატონი ბავშვობიდანვე გამოირჩეოდა თავისი სიდინჯით და აუმღრევლობით. ნებისმიერ ვნებათგან დაუძლეველი, მტკიცე და შუპოვარი [[ხასიათი]]ს მქონე კატონი ადრეული რესპუბლიკის პრინციპთა უდიდეს დამცველად მოევლინა რომს. კატონი უდიდესი ავტორიტეტით სარგებლობდა მთელს [[სახელმწიფო]]ში, სადაც ცნობილი იყო როგორც უაღრესად ღირსეული და არაკორუმპირებული ადამიანი. [[პლუტარქე]]ს სიტყვებით ''ის იყო უხეში მლიქვნელთადმი და შეუპოვარი მტრებისადმი; ძალზედ თავდაჭერილი პიროვნება; მისი გაცინება არ იყო ადვილი საქმე; ძალზედ ძნელი იყო, აგრეთვე, მისი განრისხება, მაგრამ უკვე განრისხებულის დაწყნარება კი, არა ნაკლებ რთული...'' კატონმა, ჩვეულებისამებრ გაიარა [[სამხედრო სამსახური]]: ძვ. წ 67-დან [[მაკედონია]]ში ტრიბუნად მსახურობდა. 65 ძვ. წ. იგი აირჩიეს კვესტორად. [[არმია]]ში მსახურობის შემდგომ კატონმა პოლიტიკური მოღვაწეობა დაიწყო. 54 ძვ. წ. კატონი [[პრეტორი]]ს მოვალეობას ასრულებდა.
 
 
გამოჩენილი რომაელი [[სახელმწიფო]] მოღვაწე და ორატორი - მარკუს პორციუს კატონ უმცროსი (უტიკელი)კატონი დაიბადა ძვ. წ. 95, წარჩინებული რომაული გვარის - პორციუს კატონის ოჯახში. მისი დიდი ბაბუა გახლდათ [[მარკუს პორციუს კატონი (უფროსი)]]. კატონი ბავშვობიდანვე გამოირჩეოდა თავისი სიდინჯით და აუმღრევლობით. ნებისმიერ ვნებათგან დაუძლეველი, მტკიცე და შუპოვარი [[ხასიათი]]ს მქონე კატონი ადრეული რესპუბლიკის პრინციპთა უდიდეს დამცველად მოევლინა რომს. კატონი უდიდესი ავტორიტეტით სარგებლობდა მთელს [[სახელმწიფო]]ში, სადაც ცნობილი იყო როგორც უაღრესად ღირსეული და არაკორუმპირებული ადამიანი. [[პლუტარქე]]ს სიტყვებით ''ის იყო უხეში მლიქვნელთადმი და შეუპოვარი მტრებისადმი; ძალზედ თავდაჭერილი პიროვნება; მისი გაცინება არ იყო ადვილი საქმე; ძალზედ ძნელი იყო, აგრეთვე, მისი განრისხება, მაგრამ უკვე განრისხებულის დაწყნარება კი, არა ნაკლებ რთული...'' კატონმა, ჩვეულებისამებრ გაიარა [[სამხედრო სამსახური]]: ძვ. წ 67-დან [[მაკედონია]]ში ტრიბუნად მსახურობდა. 65 ძვ. წ. 65 იგი აირჩიეს კვესტორად. [[არმია]]ში მსახურობის შემდგომ კატონმა პოლიტიკური მოღვაწეობა დაიწყო. 54 ძვ. წ. 54 კატონი [[პრეტორი]]ს მოვალეობას ასრულებდა.
 
==კატილინას შეთქმულება==
 
კატონისა და [[იულიუს კეისარი]]ს დაპირისპირება [[კატილინა]]ს შეთქმულებიდან იწყება (63 ძვ. წ. 63). სენატის სხდომაზე, კატონმა [[იულიუს კეისარი]] შეთქმულებთან თანამონაწილეობაში დაადანაშაულა, ხოლო სენატის მიერ უკვე დაკავებულ კატილინარების დაუყოვნებლივ სიკვდილით დასჯა მოითხოვა. [[იულიუს კეისარი]] შეთქმულთა გასამრთლებასა და მათ რომიდან გაძევებას მოითხოვდა, მაგრამ [[ციცერონი]]ს მხარდაჭერით (რომელიც იმ წელს კონსულად იყო არჩეული) სენატმა კატონის სიტყვას დაუჭირა მხარი და დაკავებულ კონსპირატორებს [[სიკვდილის განაჩენი]] გამოუტანა.
 
==სამოქალაქო ომი==
==კატონის უკანასკნელი წლები==
 
მიუხედავად იმისა, რომ რესპუბლიკელებს საკმაო ძალები გააჩნდათ, როგორც სახმელეთო, ისე საზღვაო, კეისარმა მაინც შესძლო ჯარები გადმოეყვანა [[აფრიკა]]ში. [[თაფსუსი]]ს კატასტროფის შემდგომ (46 ძვ. წ. 46 6 აპრ.აპრილი დაიღუპა 50 000 რესპუბლიკელი), რესპუბლიკელებიდან კატონმა ერთადერთმა სწორად შეაფასა შექმნილი ვითარება; მან შემდგომი წინააღმდეგობა უაზროდ ჩათვალა და თავის მომხრეებს კეისართან შერიგება თხოვა. თვითონ კი, რომ არ ჩავარდნოდა ხელში კეისარს და შემდეგ კეისრის მიერ შეწყნარებული არ დარჩენილიყო (კეისარი მას აუცილებლად აპატიებდა, ეს კი აუტანელი იქნებოდა მისვის) თვითმკვლელობით დაასრულა სიცოცხლე ქ. [[უტიკა]]ში. ასე დაიღუპა კატონი, არისტოკრატიულ-რესპუბლიკურ პრინციპთა ყველაზე მეტად თანმიმდევრული და შეუპოვარი დამცველი, უპატიოსნესი პიროვნება და რესპუბლიკის უკანასნელი ბურჯი. კატონის მოღვაწეობას და მის სიკვდილს დიდად აფასებდნენ [[რესპუბლიკელები]]. კატონის ცხოვრებისეული [[ტრაგედია]] შემდგომში მრავალ [[დრამა]]ს დაედო საფუძვლად.
 
==კატონის სიკვდილი==
თაფსუსის კატასტროფის შემდგომ კატონმა გადაწყვიტა თვითმკვლელობით დაესრულებინა სიცოცხლე. კატონმა ღამით მუცელში ჩაიცა [[მახვილი]], მაგრამ ხმაურზე მისი შვილი და მსახურები შემოცვივდნენ ოთახში, სასწრაფოდ [[ექიმი]] გამოიძახეს, ჭრილობა შეუხვიეს და სიკვდილისგან მოაბრუნეს მძიმედ დაჭრილი უკანასკნელი დიდი რესპუბლიკელი, მაგრამ, გვიან ღამით, როდესაც ყველას ჩაეძინა, კატონმა სახვევები მოიგლიჯა, ჭრილობა გაიხსნა და სიკვდილი მოისწრაფა.
{{DEFAULTSORT:კატონი, მარკუს პორციუს (უმცროსი)}}
 
[[კატეგორია:რომაელები]]
[[კატეგორია:დაბადებული ძვ. წ. 95]]
[[bg:Катон Млади]]
[[ca:Marc Porci Cató Uticense]]
[[cs:Cato mladší]]
[[da:Cato den Yngre]]
[[de:Marcus Porcius Cato der Jüngere]]
[[el:Μάρκος Πόρκιος Κάτων]]
[[en:Cato the Younger]]
[[eo:Katono la pli juna]]
[[es:Catón el Joven]]
[[eu:Katon Minor]]
[[fi:Cato nuorempi]]
[[fr:Caton d'Utique]]
[[he:מרקוס פורקיוס קאטו אוטיקנסיס]]
[[hr:Katon Mlađi]]
[[hu:Ifjabb Cato]]
[[is:Cato yngri]]
[[it:Marco Porcio Catone Uticense]]
[[ja:マルクス・ポルキウス・カトー・ウティケンシス]]
[[ko:소 카토]]
[[la:Marcus Porcius Cato Uticensis]]
[[lt:Katonas Jaunesnysis]]
[[nl:Marcus Porcius Cato Uticensis minor]]
[[no:Cato den yngre]]
[[pl:Katon Młodszy]]
[[pt:Marco Pórcio Catão Uticense]]
[[ru:Марк Порций Катон Младший]]
[[sv:Cato d.y.]]
[[tr:Genç Cato]]
158 161

რედაქტირება