ატომური ნომერი: განსხვავება გადახედვებს შორის

ბოტის დამატება: sq:Numri atomik; cosmetic changes
(ბოტის დამატება: fy:Atoomnûmer)
(ბოტის დამატება: sq:Numri atomik; cosmetic changes)
'''ატომური ნომერი''' ('''Z''') [[ქიმია|ქიმიასა]] და [[ფიზიკა|ფიზიკაში]] გამოყენებული ცნებაა, რომელიც გამოხატავს [[ატომი|ატომის]] [[ატომის ბირთვი|ბირთვში]] [[პროტონი|პროტონების]] რაოდენობას. სქემატურად ატომი შეიძლება მიახლოებით წარმოვიდგინოთ, როგორც [[პროტონი|პროტონებისა]] (p<sup>+</sup>) და [[ნეიტრონი|ნეიტრონების]] (n) მჭიდრო გროვა (ბირთვი), რომლის ირგვლივაც მოძრაობს [[ელექტრონი|ელექტრონები]] (e<sup>-</sup>).
ატომის ელექტრული მუხტი ნულია, რამეთუ მასში ელექტრონთა რაოდენობაც უდრის მისსავე '''ატომური ნომერს''' ('''Z''') (+e მუხტის მქონე Z პროტონი და -e მუხტის მქონე Z ელექტრონი აბათილებენ ერთმანეთის მუხტს და ჯამში გავძლევენ 0 [[კულონი|კულონს]]).
 
თავდაპირველად, ეს ნომერი განსაზღვრავდა [[ქიმიური ელემენტი]]ს ადგილს [[მენდელეევის პერიოდული სისტემა|მენდელეევის ელემენტთა პერიოდულობის ცხრილში]]. როდესაც [[დიმიტრი მენდელეევი|დიმიტრი მენდელეევმა]] იმ დროისათვის ცნობილი ქიმიური ელემენტები დააჯგუფა მათი თვისებების მიხედვით, შენიშნა რომ [[ატომური მასა|ატომური მასის]] ზრდის მიხედვით დალაგებას არალოგიკურ შედეგებამდე მივყავდით: მაგალითად, [[იოდი|იოდსა]] და [[ტელური|ტელურს]] მათი ატომური მასიდან გამომდინარე შებრუნებით უნდა დაეკავებინათ ადგილები. შეუსაბამოებებმა, ქიმიური თვისებების მიხედვით განდასებაში რომელიც განსაზღვრავდა ატომურ ნომერს და დაახლოებით შეესაბამებოდა ატომურ მასას, აჩვენეს რომ ატომური მასა გამოსახავს არამხოლოდ მასას არამედ სხვა თვისებებსაც.
 
== კავშირი მასასა და მუხტთან ==
[[sk:Protónové číslo]]
[[sl:Vrstno število]]
[[sq:Numri atomik]]
[[sr:Атомски број]]
[[su:Nomer atom]]
77 612

რედაქტირება