უ წეთიენი: განსხვავება გადახედვებს შორის

არ არის რედაქტირების რეზიუმე
[შემოწმებული ვერსია][შემოწმებული ვერსია]
(მომხმარებელმა Melberg გვერდი „უ წე თიენი“ გადაიტანა გვერდზე „უ წეთიენი“)
No edit summary
|სამსახურიდან გადადგომა =
}}
'''ვუ ზეტიანიწეთიენი''' ასევე ცნობილია, როგორც '''ვუ ჰუ''' ({{lang-zh|武则天;}} დ. [[17 თებერვალი]] [[624]], [[სიჩუანი]] — გ. [[16 დეკემბერი]] [[705]], [[ლოიანი]]) — [[ჩინეთი]]ს [[იმპერატორი|იმპერატორი ქალი]].
 
==ბიოგრაფია==
13 წლის ასაკში ვუ ზეტიანიწეთიენი ჩინეთის [[ტანის დინასტია|ტანის დინასტიის]] პირველი იმპერატორის — [[ტაი ცუნგი]]ს უმცროსი ხარჭა გახდა. ქმრის გარდაცვალების შემდეგ, [[649]] წელს მან იმპერატორის მემკვიდრის, [[კაო ცუნგი]]ს ყურადღების მიპყრობა მოახერხა და მალე მისი საყვარელი ცოლიც გახდა. მერე ქმრის საყვარლებსა და სხვა ცოლებს, მათ შორის — იმპერატოის მეუღლეს მოუსწრაფა სიცოცხლე და [[655]] წელს თავად დაიკავა მისი ადგილი.
 
ვუ ჰუმ იმთავითვე მოახერხა მთავრობაზე საკუთარი კონტროლის დაწესება და თავიდან მოიცილა ყველა, ვინც მისი და იმპერატორის კავშირს სისხლის აღრევად მიიჩნევდა. არაერთი მაღალჩინოსანი, მათ შორის იმპერატორის ბიძაც, ან სიკვდილით დასაჯეს, ან გადაასახლეს. [[660]] წელს იმპერატორს მძიმე სენმა დარია ხელი და მთელი ძალაუფლება დედოფლის ხელში აღმოჩნდა. იგი ნიშნავდა და ათავისუფლებდა მინისტრებს, ირჩევდა სარდლებს, რომლებმაც მისი ბრძანებით, [[660]]-დან [[668]] წლების პერიოდში [[კორეა]] დაიპყრეს.
 
[[683]] წელს კაო ცუნგის გარდაცვალების შემდეგ, მისი მემკვიდრე ვუ ჰუს ვაჟი — [[ჩუნ ცუნგი]] გახდა. ერთ თვეში ვუ ზეტიანმაწეთიენმა ის ტახტიდან გადმოაგდო და ქვეყნიდან გააძევა, ხოლო გვირგვინი მეორე ვაჟს — [[ჯუი ცუნგი|ჯუი ცუნგს]] დაადგა თავზე, თუმცა ქვეყანას, როგორც რეგენტი, თავად მართავდა. ჩუნ ცუნგის მხარდამჭერთა მიერ მოწყობილი ამბოხება დამარცხდა.
 
[[690]] წელს ვუ ჰუმ სამეფო ტახტის უზურპირება მოახდინა და 15 წლის განმავლობაში მართავდა ქვეყანას. ის დიდად წყალობდა სამეფო კარის ორ გარყვნილ მსახურს — ძმებ ჩანებს, რომლებიც აგდებულად ექცეოდნენ მინისტრებსა და გენერლებს. [[705]] წელს მომხდარი გადატრიალების შემდეგ, ჩანები სიკვდილით დასაჯეს, ვუ ზეტიანიწეთიენი კი აიძულეს, ძალაუფლება თავისი ვაჟისთვის — [[ჩუნ ცუნგი]]სთვის გადაეცა. 80 წლის ასაკში ის სახელმწიფო საქმეებს ჩამოშორდა და საზაფხულო სასახლეში დაბინავდა, სადაც მალევე გარდაიცვალა
 
==ლიტერატურა==