თურქული ენები: განსხვავება გადახედვებს შორის

არ არის რედაქტირების რეზიუმე
No edit summary
No edit summary
[[ფაილი:TurkicLanguages.png|thumb|250px|ცალკეულ თურქულ ენათა განაწილების [[დიაგრამა]]]]
 
ალათაურ ენათა სამი დიდი ჯგუფიდან თურქულ ენათა [[ენათა ოჯახი|ოჯახი]] ერთ–ერთი ყველაზე გავრცელებულია მსოფლიოში და 40-მდე ენას მოიცავს. მოლაპარაკეთა რაოდენობის მხრივ 155 მლნ. კაცისთვის ერთ-ერთი თურქული ენა მშობლიურს წარმოადგენს , ხოლო 180 მილიონისთვის – მეორე ენას.
 
თურქული ენებს რიცხობრივად მე–7 ადგილი უჭირავს [[ინდოევროპული ენები|ინდოევროპული]], [[ჩინურ-ტიბეტური ენები|ჩინურ-ტიბეტური]], [[ნიგერ-კონგოს ენები|ნიგერ-კონგოს]], [[აფრაზიული ენები|სემიტურ-ქამიტური]], [[ავსტრონეზიული ენები|ავსტრონეზიული]] და [[დრავიდული ენები]]ს შემდეგ. თურქულ ენებზე მოლაპარაკე ხალხებს გააჩნიათ მნიშვნელოვანი [[დემოგრაფია|დემოგრაფიული]] ზრდის პოტენციალი მიმდინარე [[XXI საუკუნე]]ში .
რიცხობრივად მნიშვნელოვანი თურქული ენებია:
 
* [[თურქული ენა]] – 60 მლნ., გარდა ამისა, ამ ენას 70 მილიონამდე კაცი მეორე ენად მიიჩნევს : [[თურქეთი]], [[ბალკანეთის ნახევარკუნძული|ბალკანეთის]] ქვეყნები; დასავლეთ[[დასავლეთი დაევროპა|დასავლეთი]] შუადა [[ცენტრალური ევროპა]] ([[მიგრაცია|მიგრაციის]] შედეგად)
* [[აზერბაიჯანული ენა|აზერბაიჯანული ენა (აზერი)]] – 30 მლნ. ლაპარაკობენ შემდეგ ქვეყნებში: [[აზერბაიჯანი]] და ჩრდილოდასავლეთი ორიანი[[ირანი]], აღმოსავლეთაღმოსავლეთი [[თურქეთი ]]
* [[უზბეკური ენა]] – 24 მლნ. ლაპარაკობენ შემდეგ ქვეყნებში: [[უზბეკეთი]], ჩრდილოეთჩრდილოეთი [[ავღანეთი]], [[ტაჯიკეთი]], დასავლეთდასავლეთი [[ჩინეთი]]
 
სხვა თურქული ენები, რომელზე მოლაპარაკეთა რიცხვი 1 მილიონზე მეტს შეადგენს:
 
* [[ყაზახური ენა]] 11 მლნ. ლაპარაკობენ შემდეგ ქვეყნებში: [[ყაზახეთი]], [[უზბეკეთი]], [[ჩინეთი]], [[რუსეთი]]
* [[უიღურული ენა]] 8 მლნ. ლაპარაკობენ: ძირითადად [[ჩინეთი]]ს პროვინცია [[სინძიანი]]
* [[თურქმენული ენა]] 6,8 მლნ. ლაპარაკობენ შემდეგ ქვეყნებში: [[თურქმენეთი]], ჩრდილოეთი [[ირანი]]
* [[ყირგიზული ენა]] 3,7 მლნ. ლაპარაკობენ შემდეგ ქვეყნებში: [[ყირგიზეთი]], [[ყაზახეთი]], ჩინეთის თურქესტანი
* [[ჩუვაშური ენა]] 1,8 მლნ. ლაპარაკობენ [[რუსეთი|რუსეთის]] ევროპულ ნაწილში
* [[ბაშკირული ენა]] 2,2 მლნ. ლაპარაკობენ შემდეგ ქვეყნებში: [[რუსეთის ფედერაცია]], [[ბაშკირეთი|ბაშკირეთის ავტონომიური რესპუბლიკა]]
* [[თათრული ენა]] 1,6 მლნ. ლაპარაკობენ: (ეთნიკურად 6,6 მლნ.) ცენტრალური რუსეთიდან დასავლეთ ციმბირამდე
* [[ყაშხაიური ენა]] 1,5 მლნ. ლაპარაკობენ: [[ირანი]], [[ფარსი]]სა და [[ხუცესტანი]]ს პროვინციები
 
== იხილეთ აგრეთვე ==
ანონიმური მომხმარებელი