ბაზიდიუმიანი სოკოები: განსხვავება გადახედვებს შორის

+ტაქსოდაფა
(რობოტი დამატება: eu:Basidiomycota)
(+ტაქსოდაფა)
{{ტაქსოდაფა *
'''ბაზიდიუმიანი სოკოები''', ''ბაზიდიომიცეტები'' (Basídiomycetes) ([[ბერძნ.]] basidion - ფუძე, ძირი და mykēs - სოკო), უმაღლესი სოკოების კლასი, რომელთა გამრავლების ორგანოა [[ბაზიდიუმი]]. ტიპობრივ მომწიფებულ ბაზიდიუმს 4 ერთუჯრედიანი სპორა (ბაზიდიოსპორა) აქვს, რომლებიც განსაკუთრებულ გამონაზარდებზე - სტერიგმებზე სხედან. გაღივების დროს თითოეული ბაზიდიოსპორა იძლევა პირველად [[ჰაპლოიდი|ჰაპლოიდურ]] მიცელიუმს, რომელიც ჩვეულებრივ მალე იცვლება [[დიპლოიდი|დიპლოიდურით]], რასაც ბაზიდიუმიანი სოკოების უმრავლესობაში წინ უძღვის ერთი და იმავე ან სხვადასხვა ([[ჰეტეროთალიზმი]]) მიცელიუმის უჯრედების შერწყმა. მიცელიუმზე ვითარდება ნაყოფსხეულები. შემდეგ მიმდინარეობს [[მეიოზი]], რაც უმეტესად 4 ბირთვის წარმოქმნით მთავრდება. თითოეული ბირთვი ამ დროისათვის უკვე ჩამოყალიბებულ ბაზიდიოსპორებში გადადის.
| სახელი = ბაზიდიუმიანი სოკოები
| სურათის ფაილი = Polyporus Betulinus.jpg
| სურათის წარწერა = არყის სოკო
| სურათის აღწერა = [[არყის სოკო]]
| სამეფო = სოკოები
| კლასი = '''ბაზიდიუმიანი სოკოები'''
| ლათ = Basídiomycetes
| სექციის სახელი =
| სექციის ტექსტი =
| არეალის რუკა =
| არეალის რუკის წარწერა =
| არეალის რუკის სიგანე =
| არეალის ლეგენდა =
| ვიკისახეობები =
| commons =
| itis =
| ncbi =
}}
'''ბაზიდიუმიანი სოკოები''', ''ბაზიდიომიცეტები'' (Basídiomycetes) ([[ბერძნ.]] basidion - ფუძე„ფუძე, ძირიძირი“ და mykēs -„mykēs“ სოკო), უმაღლესი სოკოების[[სოკოები]]ს კლასი, რომელთა გამრავლების ორგანოა [[ბაზიდიუმი]]. ტიპობრივ მომწიფებულ ბაზიდიუმს 4 ერთუჯრედიანი სპორა (ბაზიდიოსპორა) აქვს, რომლებიც განსაკუთრებულ გამონაზარდებზე - სტერიგმებზე სხედან. გაღივების დროს თითოეული ბაზიდიოსპორა იძლევა პირველად [[ჰაპლოიდი|ჰაპლოიდურ]] მიცელიუმს, რომელიც ჩვეულებრივ მალე იცვლება [[დიპლოიდი|დიპლოიდურით]], რასაც ბაზიდიუმიანი სოკოების უმრავლესობაში წინ უძღვის ერთი და იმავე ან სხვადასხვა ([[ჰეტეროთალიზმი]]) მიცელიუმის უჯრედების შერწყმა. მიცელიუმზე ვითარდება ნაყოფსხეულები. შემდეგ მიმდინარეობს [[მეიოზი]], რაც უმეტესად 4 ბირთვის წარმოქმნით მთავრდება. თითოეული ბირთვი ამ დროისათვის უკვე ჩამოყალიბებულ ბაზიდიოსპორებში გადადის.
 
ბაზიდიუმიანი სოკოების კლასი 15 ათასზე მეტ სახეობას შეიცავს. მრავალი მათგანი იჭმება ([[ბებარასოკო]], [[დათვისსოკო]], [[არყასოკო]] და სხვები), ზოგი მხამიანია ([[შხამასოკო]], [[თეთრი შხამასოკო]] და სხვა); ზოგიერთი იწვევს მერქნის ლპობას, ზოგიც აზიანებს სასოფლო-სამეურნეო კულტურებს. ნაყოფსხეულებისა და სასპორე სხეულების მიხედვით ბაზიდიუმიანი სოკოები ორ ქვეკლასად იყოფა: ჰოლობაზიდიომიცეტებად (Holobasidiomycetes) და ფრაგმობაზიდიომიცეტებად (Phragmobasidiomvcetes).