მაგნეტარი: განსხვავება გადახედვებს შორის

გადარჩენა 1 წყაროების და მონიშვნა 1 მკვდრად.) #IABot (v2.0.7
(გადარჩენა 1 წყაროების და მონიშვნა 1 მკვდრად.) #IABot (v2.0.7)
 
 
=== მაგნიტური ველი ===
მაგნეტარი ხასიათდება უკიდურესად ძლიერი მაგნიტური ველით, 10<sup>8</sup>-დან 10<sup>11</sup>-მდე [[ტესლა (ერთეული)|ტესლა]] ერთეულით, რაც ასობით მილიონჯერ უფრო ძლიერია, ვიდრე ადამიანის მიერ შექმნილი ნებისმიერი მაგნიტი და კვადრილიონჯერ უფრო ძლიერი, ვიდრე დედამიწის მაგნიტური ველი.<ref>{{cite web|url=http://www.fzd.de/db/Cms?pNid=1482|title=HLD user program, at Dresden High Magnetic Field Laboratory|accessdate = 2009-02-04}}</ref> დედამიწას აქვს 30-დან 60-მდე მიკროტესლას სიმძლავრის გეომაგნიტური ველი, ხოლო ნეოდიმზე დაფუძნებულ, იშვიათ მაგნიტს დაახლოებით 1,25 ტესლას სიმძლავრე გააჩნია. მაგნეტარის მაგნიტური ველი 1000 კმ-ის მანძილზეც ძლიერია, სუბიექტის შემადგენელ ატომში ელექტრონულ ღრუბელს ამახინჯებს, რაც სიცოცხლის ქიმიას ართულებს და შეუძლებელს ხდის.<ref>{{cite web|last=Duncan |first=Robert |title=`MAGNETARS', SOFT GAMMA REPEATERS & VERY STRONG MAGNETIC FIELDS |url=http://solomon.as.utexas.edu/~duncan/magnetar.html#Strong_Magnetic_Fields |publisher=University of Texas |accessdate=2013-04-21 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130517180957/http://solomon.as.utexas.edu/~duncan/magnetar.html |archivedate=May 17, 2013 }}</ref> დედამიწიდან მთვარემდე ნახევარმანძილზე, ნებისმიერ აქტიურ მაგნეტარს, დედამიწაზე ყველა საკრედიტო ბარათის მაგნიტური ზოლიდან, ინფორმაცია შეუძლია ამოიღოს.<ref>{{cite web|url=http://www.nasa.gov/vision/universe/watchtheskies/swift_nsu_0205.html|title=Cosmic Explosion Among the Brightest in Recorded History |date=February 18, 2005 |first=Christopher |last=Wanjek |publisher=[[NASA]] |accessdate=17 December 2007}}</ref> 2010 წლის მონაცემებით, ისინი სამყაროს მასშტაბით აღმოჩენილი ყველაზე მაგნიტური ობიექტებია.<ref name="journal2">Kouveliotou, C.; Duncan, R. C.; Thompson, C. (February 2003). "[http://solomon.as.utexas.edu/~duncan/sciam.pdf Magnetars] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070611144829/http://solomon.as.utexas.edu/~duncan/sciam.pdf |date=2007-06-11 }}". ''[[Scientific American]]''; Page 36.</ref><ref>{{cite web |url=https://science.nasa.gov/newhome/headlines/ast20may98_1.htm |title="Magnetar" discovery solves 19-year-old mystery |date=May 20, 1998 |first=Dave |last=Dooling |work=Science@NASA Headline News |accessdate=17 December 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071214033454/http://science.nasa.gov/newhome/headlines/ast20may98_1.htm |archivedate=14 დეკემბერი 2007 }}</ref>
 
==== მაგნიტური ველის წარმოშობა ====
*SGR 1806-20, რომელიც ირმის ნახტომის შორეულ მხარეს, [[მშვილდოსნის თანავარსკვლავედი|მშვილდოსნის თანავარსკვლავედში]], დედამიწიდან 50 000 სინათლის წლის მანძილზე მდებარეობს.
 
*20 000 სინათლის წლის მანძილზე, [[არწივის თანავარსკვლავედი|არწივის თანავარსკვლავედში]] მდებარე SGR 1900+14. ნაკლები გამოსხივების ხანგრძლივი პერიოდის შემდეგ (მნიშვნელოვანი ამოფრქვევები მხოლოდ 1979 და 1993 წლებში), 1998 წლის მაის-აგვისტოში გააქტიურდა, ხოლო 27 აგვისტოს გამოვლენილი გამოსხივების სიძლიერე, აღმოჩნდა საკმარისი იმისთვის, რათა იტალიურ-ჰოლანდიური ორბიტალური რენტგენოლოგიური ობსერვატორია, ავტომატური პლანეტათაშორისი სადგური, NASA-ს ორბიტალური რენტგენოლოგიური ობსერვატორია და მზის ქარების მკვლევარი სადგური გაეთიშათ შემდგომი ძლიერი დაზიანების პრევენციის მიზნით. 2008 წლის 29 მაისს, სპიცერის კოსმოსურმა ტელესკოპმა ამ მაგნეტარის გარშემო მატერიის რგოლები აღმოაჩინა და მიჩნეულია, რომ 1998 წლის გააქტიურება, რგოლების ჩამოყალიბებასთან არის კავშირში.<ref>{{cite web|url=https://science.nasa.gov/headlines/y2008/29may_magnetar.htm?list793087|title=Strange Ring Found Around Dead Star}}{{Dead link|date=იანვარი 2021 |bot=InternetArchiveBot }}</ref>
 
*SGR 0501+4516 2008 წლის 22 აგვისტოს აღმოაჩინეს.<ref name="nasa.gov">[http://www.nasa.gov/mission_pages/swift/bursts/magnetar_europe.html Francis Reddy, ''European Satellites Probe a New Magnetar'' (NASA SWIFT site, 06.16.09)]</ref>