სპორტი საქართველოში: განსხვავება გადახედვებს შორის

 
== მძლეოსნობა ==
'''ჩვენამდე მოღწეული ცნობების მიხედვით, შეჯიბრებები მძლეოსნურ ვარჯიშებში (რბენა, ხტომა, შუბის ტყორცნა და სხვ.)''' ჯერ კიდევ წარმართულ ქართულ ხალხურ დღესასწაულებზე იმართებოდა. საამისოდ გამოყოფილი იყო სპეციალური ადგილები. [[აპოლონიოს როდოსელი|აპოლონიოს როდოსელის]] “არგონავტიკაში” ვკითხულობთ: “<nowiki/>[[კოლხები]] აქ ბრწყინვალე გმირების მოსაგონებლად რბენასა და მხედრულ შეჯიბრებებს აწყობდნენ”. ძველ ქართულში “რბენის” მნიშვნელობით სხვადასხვა სიტყვას იყენებდნენ. მაგ., [[ბასილი ზარზმელი]] მას “სრბას” უწოდებს, თამარ მეფის ისტორიკოსი – “მკვირცხლობას” და “ფეხით მალობას”, არჩილ მეფე – “ფეხმსუბუქობას”.
 
რბენა არა მარტო მდაბიოთა სამხედრო ფიზიკური მომზადების საშუალება იყო, არამედ მნიშვნელოვანი ადგილი ეკავა წარჩინებულთა ვარჯიშებშიც. ეთნოგრაფიული მასალებით დასტურდება, რომ ხალხში განსაკუთრებით პოპულარული ყოფილა შუბის ტყორცნა მიზანში, ჭოკით სიგრძეზე ხტომა, ნაბადზე ხტომა, ხუნტრუცი (“ჭაბუკთა, ქალთა მიერ როკვა, რბოლა ძალისამებრ მათისა”. [[სულხან-საბა ორბელიანი]]), ფუნდრუკი (“ჭაბუკთამიერი მღერა, რბოლა, ხლდომა, ქვათა სრევა”. [[სულხან-საბა ორბელიანი]]).
 
== ნიჩბოსნობა ==
'''წყალუხვ საქართველოში ხალხური ნიჩბოსნობა ოდითგანვე იყო განვითარებული, თუმცა სპორტული ნიჩბოსნობა შედარებით გვიან გავრცელდა.''' მობაიდარეთა პირველი სპორტული შეჯიბრება [[1930-იანები|1930 - იან]]  წლებში გაიმართა, როცა [[მცხეთა|მცხეთაში]], მტკვრის მარცხენა სანაპიროზე, წყალჯომარდობის სადგური აიგო. ეს სადგური მთელი დატვირთვით მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ  ამუშავდა.  [[ვლადიმერ რაზმაძე|ვლადიმერ რაზმაძემ]], [[შაქრო ხუბეროვი|შაქრო  ხუბეროვმა]] და სხვა მცვრთნელებმა სპორტულ ჯგუფებში ბევრი ახალგაზრდაჩააბესახალგაზრდა ჩააბეს. მოგვიანებით, ასეთივე  ჯგუფები გაიხსნა თბილისში, ფოთში, რუსთავში, დუშეთში, სოხუმში, ბათუმსა და ქუთაისში. [[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|სსრკ]] ჩემპიონატებში პირველი მედლები მოიპოვეს გიორგი კაპანაძემ, [[არსენ ხუბეროვი|არსენ ხუბეროვმა]], [[ალექსანდრე არეშოვი|ალექსანდრე არეშოვმა]], [[ისაკ გიგაური|ისაკ გიგაურმა]], [[ვლადიმერ რაზმაძე|ვლადიმერ რაზმაძემ]], პირველი ჩემპიონი კი მცხეთელი [[ვალენტინა სერედა]] გახდა  (1000 მ, ერთადგილიანი ბაიდარი, [[1948]]). სხვადასხვა დროის ჩემპიონები იყვნენ: ფოთელები - [[ავერი მატკავა]], [[ვიქტორ კრატასიუკი]], [[ზურაბ ხოფერია]], [[ნოდარ ჩარაევი]], [[თამაზ ჩიტაია]], მცხეთელი ჯიმშერ ხოშიბაევი. საერთაშორისო სარბიელზე თავი გამოიჩინა ავერი მატკავამ, რომელმაც [[1965]] წელს ევროპის ჩემპიონატში მეორე ადგილი დაიკავა (ერთადგილიანი ბაიდარა).
 
II ადგილი დაიკავა (ერთადგილიანი ბაიდარა). საქართველოს ნიჩბოსანთაგან ყველაზე დიდ წარმატებას მიაღწია ფოთელმა [[ვიქტორ კრატასიუკი|ვიქტორ კრატასიუკმა]], რომელმაც [[ნიკოლაი გორბაჩოვი|ნიკოლაი გორბაჩოვთან]] ერთად [[1972]] წელს მიუნხენის ოლიმპიურ თამაშებში გაიმარჯვა (ორადგილიანი ბაიდარა).
 
რაც შეეხება ნიჩბოსნურ სლალომს , ამ სახეობის მიმდევრები საქართველოში [[1970-იანები|1970 -იანი]] წლების დასაწყისში გამოჩნდენ. მათ მალე აუღეს ალღო სპორტის ახალ სახეობას და 4 საკავშირო ჩემპიონატში 6 ოქროს მედალი მოიპოვეს. [[1971]] წელს პირველ გამარჯვებულთა შორის იყვნენ მცხეთელები - [[გიორგი ნასყიდაშვილი]] (ბაიდარა) და [[სულხან პერშოვი]] (კანოე).[[1973]]-74[[1974]] წლებში ნასყიდაშვილმა  კიდევ ორი ჩემპიონატი მოიგო,  ერთხელ კი სსრკ თასის გათამაშებაშიც გაიმარჯვა. [[1972]] წელს ნასყიდაშვილი მიუნხენის ოლიმპიურ თამაშებში მონაწილეობდა და 37 მეტოქის შორის  31-ე ადგილზე გავიდა. იმავე წელს სსრკ ჩემპიონატში ოქროს მედლები მიიღეს  <nowiki/>[[ვიტალი როსტიაშვილი|ვიტალი როსტიაშვილმა]] და [[ანა დემიანენკო|ანა დემიანენკომ]]. [[1973]] წელს სსრ კავშირის თასი დაისაკუთრამოიპოვა [[ტარიელ გაბრიელიანი|ტარიელ გაბრიელიანმა]].
 
უფრო ადრე [[1950-იანები|1950- იან]] წლებში, [[ლიეტუვა|ლიტვიდან]] ჩამოიტანეს აკადემიური ნიჩბოსნობის ნავები თბილსსა და მცხეთაში პირველი სანიჩბოსნო ბაზები მოაწყვეს და სასწავლო ჯგუფები გახსნეს. მოგვიანებით ამ სახეობის  განვითარებისთვის  ხელსაყრელი პირობები  შეიქმნა ფოთში, ქუთაისში, რუსთავსა და აფხაზეთში. სსრ კავშირის ჩემპიომატში საქართველოს სპორტსმენები პირველად  [[1958]] წელს გამოვიდნენ და ოთხი ეკიპაჟი საუკეთესოთა ათეულში მოხვდა.
 
[[1970]] წელს საქართველოს ნაკრებს სათავეში ჩაუდგა მოსკოვიდან ჩამოყვანილი ცნობილი მწვრთნელი [[არკადი ნიკოლაევი]], რომელიც გუნდს ხაფხულობითზაფხულობით [[სიონი (დაბა)|სიონში]] ამზადებდა, ზამთრობით კი - [[ფოთი|ფოთში]] . აკადემიურ ნიჩბოსნობაში წარმატებით მუშაობდნენ აგრეთვე [[ოთარ ბერელიძე]] , [[ვერა ყიფიანი]], [[ოთარ ხომერიკი]], [[აკაკი ხამხაძე]] და სხვა მწვრთნელები. [[1971]] წელს სსრკ ხალხთა სპარტაკიადაზე საქართველოს ეკიპაჟმა რვაადგილიანებშირვა ადგილიანებში III ადგილი დაიკავა, [[გივი ნიკურაძე]] კი საბჭოთა ნაკრებში ჩაირიცხა და [[1973]] წელს ევროპის ჩემპიონატის  ბრინჯაოს მედალიც მოიპოვა. [[1973]]-76[[1976]] წლებში ნიკურაძემ სამჯერ მოიპოვა სსრკ ჩემპიონობა,  [[1975]] წელს კი ტემზაზე გამართულ ჰენდლეის (ინგლისი) ცნობილ რეგატაში მონაწილეობდა.  მაღალი ოსტატობით გამოირჩეოდნენ  ოლეგ  და  აკაკი ქაფიანიძეები, [[ნუგზარ პილიევი]],      [[ოთარ ბერაძე]] და სხვები.<ref>http://sport.gov.ge/?pg=sporttypes&sportid=30</ref>
 
== ფარიკაობა ==
1 038

რედაქტირება