ფუნაფუტი: განსხვავება გადახედვებს შორის

იარლიყი: წყაროს რედაქტირება 2017
იარლიყი: წყაროს რედაქტირება 2017
== კლიმატი ==
[[კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაცია|კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაციით]] ფუნაფატუს მოქცეულია [[ეკვატორული კლიმატური სარტყელი|ეკვატორული კლიმატური სარტყელში]]. ის არ არის ეკვატორიალური, რადგან ხშირი ციკლონებს განიცდის. ქალაქს არ აქვს [[მშრალი სეზონი]] და წლის განმავლობაში უხვი ნალექით გამოირჩევა. სლიურად საშუალოდ მოდის 3,500 მილიმეტრი ნალექი, ხოლო ყოველ თვე მინიმუმ 200 მილი ლიტრი. როგორც ეკვატორული კლიმატისთვისაა დამახასიათებელი ფუნაფუტიზე წლის განმავლობაში ტემპერატურა მცირედით იცვლება. წლის განმავლობაში საშუალო ტემპერატურას ცელსიუსით 28 გრადუსი წარმოადგენს.
 
== ისტორია ==
ფუნაფუტის მოსახლეობის წინაპრები მოვიდნენ [[სამოა]]დან.<ref name="Genesis 1983">{{cite book | author= Talakatoa O'Brien| title=Tuvalu: A History, Chapter 1, Genesis| year= 1983 | publisher= Institute of Pacific Studies, University of the South Pacific and Government of Tuvalu }}</ref><ref name="Kennedy">{{cite journal |first=Donald G. |last=Kennedy |url=http://www.jps.auckland.ac.nz/document/Volume_38_1929/Field_notes_on_the_culture_of_Vaitupu%2C_Ellice_Islands%2C_by_Donald_Gilbert_Kennedy%2C_p_1-99/p1?action=null |title=Field Notes on the Culture of Vaitupu, Ellice Islands |journal=[[პოლინეზიური საზოგადოების ჟურნალი]] |volume=38 |year=1929 |pages=2–5 |access-date=14 January 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081015043119/http://www.jps.auckland.ac.nz/document/Volume_38_1929/Field_notes_on_the_culture_of_Vaitupu%2C_Ellice_Islands%2C_by_Donald_Gilbert_Kennedy%2C_p_1-99/p1?action=null |archive-date=15 October 2008 |url-status=live }}</ref> ერთ-ერთი კუნძულის სახელი ფუნაფალა ნიშნავს შემდეგს: "ფუნას [[პანდანუსი]]". ფუნა - ბელადის სახელი რომლის მიხედვითაც მთლიან ატოლსაც ქვია სახელი - ფუნაფუტი.<ref name="CH17">{{cite book |last1= Hedley |first1= Charles |title= General account of the Atoll of Funafuti |url= http://australianmuseum.net.au/Uploads/Journals/16686/487_complete.pdf |year= 1896 |publisher= Australian Museum Memoir 3(2): 1–72 |access-date= 28 September 2013 |archive-url= https://web.archive.org/web/20131015112253/http://australianmuseum.net.au/Uploads/Journals/16686/487_complete.pdf |archive-date= 15 October 2013 |url-status= live }}</ref>
 
პრველი ევროპელი, რომელმაც ფუნაფუტი მოინახულა იყო არენტ შულერ დე პეისტერი. ბრიტანული დროშის ქვეშ მცურავი შეიარაღებული [[ბრიგანტინა]] ''რებაკა''-ს კაპიტანი.<ref name="deP">{{cite book |last1=De Peyster |first1= J. Watts 1821-1907.|authorlink1= |title= Military (1776-'79) transactions of Major, afterwards Colonel, 8th or King's foot, Arent Schuyler de Peyster (with details of the discovery of the Ellice and de Peyster Islands in the Pacific Ocean, in May, 1819)|url= |format= |accessdate= |year=|publisher=Reproduction of original in: Bibliotheque nationale du Quebec |location= |language= |isbn=0665040512|oclc= |doi= |id= |page=|pages=|chapter= |chapterurl= |quote= |ref= |bibcode= }}</ref><ref name="DeP2">{{cite web|title= The De Peysters|url= http://corbett-family-history.com/de-peyster|accessdate= 14 August 2017|archive-url= https://web.archive.org/web/20170703170833/http://corbett-family-history.com/de-peyster|archive-date= 3 July 2017|url-status= live}}</ref> 1819 წლის მაისში არენტ შულერ დე პეისტერი მიცურავდა ტუვალუს სამხრეთ წყლებში საიდანაც დაინახა ფუნაფუტი, რომელსაც მან ინგლისელი პოლიტიკოსის [[ედუარდ ელისი]]ს (რებეკას მფლობელი პარლამენტარი) საპატივცემოდ ელისეს კუნძული უწოდა.<ref>Laumua Kofe, Palagi and Pastors, ''Tuvalu: A History'', Ch. 15, Institute of Pacific Studies, University of the South Pacific and Government of Tuvalu, 1983</ref>
 
[[შეერთებული შტატების გამოკვლევითი ექსპედიცია|შეერთებული შტატების გამოკვლევითმა ექსპედიციამ]] [[ჩარლს ვილკესის]] ხელმძღვანელობით კუნძული 1841 წელს მოინახულა.<ref>Tyler, David B. – 1968 ''The Wilkes Expedition. The First United States Exploring Expedition'' (1838–42). Philadelphia: American Philosophical Society</ref> [[გუანოს კუნძულების აქტი]]ს მიხედვით ამერიკა პრეტენზიას კუნძულზე 1979 წელს მეგობრობის შეთანხმების გაფორმებამდე აცხადებდა.
 
ჯონ (ასევე ცნობილი როგორც ჯეკი) ო'ბრაიენი იყო პირველი ევროპელი რომელიც კუნძულზე დასახლდა. ის სალაიზე, მთავარი ბელადის შვილზე დაქორწილნდა.<ref name="TIC">{{cite web |work=Tuvaluislands.com |title=A Brief History of Tuvalu: Christianity and European Traders |url=http://www.tuvaluislands.com/history.htm |accessdate=15 September 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130813092349/http://www.tuvaluislands.com/history.htm |archive-date=13 August 2013 |url-status=live }}</ref> with his name continuing on Funafuti.<ref name="MAN1">{{cite web | last =Lambert | first =Sylvester M. | work =Special Collections & Archives, UC San Diego | title =Young woman, member of the O'Brien family, Funafuti, Tuvalu | url =http://library.ucsd.edu/dc/object/bb13661628 | accessdate =25 January 2017 | archive-url =https://web.archive.org/web/20170202025500/http://library.ucsd.edu/dc/object/bb13661628 | archive-date =2 February 2017 | url-status =live }}</ref>
 
1860 -1900 წლებშ ფუნაფუტის მოსახლეობა მერყეობდა 280-დან 300 ადამიანამდე.<ref>{{cite journal |first=Richard |last=Bedford |first2=Barrie |last2=Macdonald |first3=Doug |last3=Monro |title=Population Estimates for Kiribati and Tuvalu |year=1980 |volume=89 |issue=1 |journal=Journal of the Polynesian Society |pages=199 }}</ref>
 
ფუნაფუტის საფოსტო ოფისი გაიხსნა 1911 წელს.<ref name = "Post Office">{{Cite web | last = Premier Postal History | title = Post Office List | publisher = Premier Postal Auctions | url = https://www.premierpostal.com/cgi-bin/wsProd.sh/Viewpocdwrapper.p?SortBy=ge&country= | accessdate = 5 July 2013 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140106061201/https://www.premierpostal.com/cgi-bin/wsProd.sh/Viewpocdwrapper.p?SortBy=ge&country= | archive-date = 6 January 2014 | url-status = live }}</ref>
 
1942 წელს [[გილბერტის კუნძულების იაპონიის ოკუპაცია|გილბერტის კუნძულების იაპონიის ოკუპაციის]] დროს ფუანაფუტი იყო [[გილბერტის და ელისის კუნძულები]]ს ცენტრი.
 
== მოსახლეობა ==