მონტევიდეო: განსხვავება გადახედვებს შორის

არ არის რედაქტირების რეზიუმე
((ბოტი: Montevideo_Department_Coa.png შეიცვალა Coat_of_arms_of_Montevideo_Department.png-ით))
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Lukabarbakadze|Lukabarbakadze]].|27|07|2020}}
 
 
{{ინფოდაფა დასახლება
|სტატუსი =ქალაქი
}}
 
'''მონტევიდეო''' (''[[ესპანური ენა|ესპანურად]] - Montevideo'') — [[ურუგვაი]]ს დედაქალაქი, ქვეყნის უმსხვილესი ქალაქი და ნავსადგური. დაარსდა2011 [[1726]]წლის წელსაღწერის ბრუნომიხედვით, მაურისიოქალაქს, დერომლის საბალასფართობი მიერ201 კვადრატული კილომეტრია, რაც1,319,108 უდიდესმოსახლე სტრატეგიულიჰყავს სვლად(ქვეყნის შეიძლებამოსახლეობის ჩაითვალოსდაახლოებით ესპანურ-პორტუგალიურიმესამედი.<ref დავაშიname=INEpop>{{cite [[რიო-დე-ლა-პლატისweb |url=http://www.ine.gub.uy/censos2011/resultadosfinales/montevideo.html |title=Censos 2011 Montevideo |year=2012 |publisher=INE |accessdate=3 September 2012 ვიცე|url-სამეფო]]სთანstatus=dead დაკავშირებით,|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121111010949/http://www.ine.gub.uy/censos2011/resultadosfinales/montevideo.html ამავე|archivedate=11 დროს,November მონტევიდეო2012 გახდა ესპანური}}</ref> [[კოლონია]]მდებარეობს ქვეყნის უკიდურეს სამხრეთით, მდინარე რიო-დე-ლა-პლატას ჩრდილო-აღმოსავლეთ საკრამენტოსსანაპიროს „დარაჯი“გასწვრივ.
 
დაარსდა [[1726]] წელს ბრუნო მაურისიო დე საბალას მიერ, რაც უდიდეს სტრატეგიული სვლად შეიძლება ჩაითვალოს ესპანურ-პორტუგალიური დავაში [[რიო-დე-ლა-პლატის ვიცე-სამეფო]]სთან დაკავშირებით, ამავე დროს, მონტევიდეო გახდა ესპანური [[კოლონია]] საკრამენტოს „დარაჯი“.
ქალაქის ფართობი შეადგენს 530 კმ²-ს და 20 კილომეტრზეა გადაჭიმული დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ. მდებარეობს ურუგვაის სამხრეთ ნაწილში, [[რიო-დე-ლა-პლატა|რიო-დე-ლა-პლატის]] ჩრდილოეთ სანაპიროზე, [[ატლანტის ოკეანე|ატლანტის ოკეანის]] უბეში. მსოფლიოს ყველაზე სამხრეთით მდებარე დედაქალაქებს შორის მესამეა.
 
ქალაქის ფართობი შეადგენს 530 კმ²-ს და 20 კილომეტრზეა გადაჭიმული დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ. მდებარეობს ურუგვაის სამხრეთ ნაწილში, [[რიო-დე-ლა-პლატა|რიო-დე-ლა-პლატის]] ჩრდილოეთ სანაპიროზე, [[ატლანტის ოკეანე|ატლანტის ოკეანის]] უბეში. მსოფლიოს ყველაზე სამხრეთით მდებარე დედაქალაქებს შორის მესამეა. 1807 წელს მცირე დროით იყო ბრიტანეთის მმართველობის ქვეშ. მონტევიდეო არის ლათინური ამერიკის წამყვანი სავაჭრო ბლოკების, [[მერკოსური]]ს და ALADI-ს ადმინისტრაციული შტაბის ადგილი; ქალაქის პოზიცია ევრობაში ბრიუსელის როლის მსგავსია.<ref>{{cite web|url=http://www.nationsonline.org/oneworld/map/google_map_Montevideo.htm|title=Google Earth Montevideo Map|accessdate=5 March 2015|publisher=One World – Nations Online Project}}</ref>
[[2004]] წლის მონაცემებით, ქალაქის [[მოსახლეობა]] შეადგენს 1,325,968 მლნ ადამიანს.
 
2019 წლის მერკერის მოხსენების თანახმად მონტევიდეო ცხოვრების დონით ლათინურ ამერიკაში პირველი ადგილი უჭირავს;<ref name="2019 Quality of Living Survey">{{cite web|url=https://mobilityexchange.mercer.com/Insights/quality-of-living-rankings|title=2019 Quality of Living Survey|accessdate=18 April 2019|publisher=Mercer}}</ref> ქალაქი ამ წოდებას 2005 წლიდან ინარჩუნებს.<ref name=Globalization>{{cite web|url=http://www.internationalhradviser.co.uk/storage/downloads/2012%20Quality%20Of%20Living%20Worldwide%20City%20Rankings%20Survey.pdf|title=Quality of Living Worldwide City Rankings Survey|accessdate=24 February 2014|publisher=Mercer|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131203054458/http://www.internationalhradviser.co.uk/storage/downloads/2012%20Quality%20Of%20Living%20Worldwide%20City%20Rankings%20Survey.pdf|archivedate=3 December 2013}}</ref><ref name="globalizacion.org">{{cite web |url=http://globalizacion.org/opinion/GainzaIndiceCalidadVida2006.htm |title=CIUDADES LATINOAMERICANAS EN EL ÍNDICE DE CALIDAD DE VIDA|first=Patricia P.|last=Gainza|accessdate=17 November 2009 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20091129224417/http://www.globalizacion.org/opinion/GainzaIndiceCalidadVida2006.htm |archivedate=29 November 2009 }}</ref><ref name="historico.elpais.com.uy">{{Cite web | url=http://historico.elpais.com.uy/07/04/03/pciuda_273081.asp | title=Diario EL PAIS – Montevideo – Uruguay}}</ref><ref name="fastcoexist.com">{{Cite web | url=http://www.fastcoexist.com/3022533/the-8-smartest-cities-in-latin-america |title = The 8 Smartest Cities in Latin America|date = 3 December 2013}}</ref><ref name="mercer.com">http://www.mercer.com/press-releases/quality-of-living-report-2014</ref> 2010 წლის მდგომარეობით, მონტევიდეო იყო მე-19 უდიდესი ქალაქი ეკონომიკით კონტინენტზე და მე–9 ყველაზე მაღალი შემოსავლის მატარებელი დიდ ქალაქებს შორის.<ref name="mckinsey.com">{{Cite web |url=http://www.mckinsey.com/tools/Wrappers/Wrapper.aspx?sid=%7BC84CB74F-A3B1-47B1-8265-6252F6D85B68%7D&pid=%7B4F5BEDB1-6C1F-4243-A052-83ADBABE82DF%7D |title=Archived copy |access-date=19 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191223164754/https://www.mckinsey.com/tools/Wrappers/Wrapper.aspx?sid=%7BC84CB74F-A3B1-47B1-8265-6252F6D85B68%7D&pid=%7B4F5BEDB1-6C1F-4243-A052-83ADBABE82DF%7D |archive-date=23 December 2019 |url-status=dead }}</ref> 2020 წელს მისი პროგნოზირებული [[მშპ]] 49,7 მილიარდი დოლარია, რაც ერთ სულ მოსახლეზე 28,385 აშშ დოლარი გამოდის.<ref name="ReferenceA">(((61/33)^(1/15))^10)*33 and (((33/21)^(1/15))^10)*21.</ref>
[[1807]] წელს, ქალაქი ბრიტანეთის მმართველობის ქვეში იმყოფებოდა. [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს მიმდინარეობისას, მონტევიდეო ჩართული აღმოჩნდა [[ლა-პლატის ბრძოლა (II მსოფლიო ომი)|ლა-პლატის ბრძოლა]]ში, რომელიც ამ ომის ერთ-ერთ პირველ საზღვაო ბრძოლა იყო.
 
2018 წელს იგი კლასიფიცირდა როგორც ბეტა [[გლობალური ქალაქი]], რომელიც ლათინურ ამერიკაში მერვე, ხოლო მსოფლიოში 84-ე ადგილზეა.<ref>{{cite web|url=https://www.lboro.ac.uk/gawc/world2018t.html|title=The World According to GaWC 2018|accessdate=5 January 2019|publisher=Geography Department, Ghent University.}}</ref> ქალაქმა უმასპინძლა 1930 წლის ფიფას პირველი მსოფლიო თასის ყველა თამაშს.
[[1930]] წელს, სწორედ მონტევიდეომ უმასპინძლა [[ფეხბურთის მსოფლიო ჩემპიონატი 1930|ფიფას ფეხბურთის მსოფლიოს პირველ ჩემპიონატს]].
 
[[1807]] წელს, ქალაქი ბრიტანეთის მმართველობის ქვეში იმყოფებოდა. [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს მიმდინარეობისას, მონტევიდეო ჩართული აღმოჩნდა [[ლა-პლატის ბრძოლა (II მსოფლიო ომი)|ლა-პლატის ბრძოლა]]ში, რომელიც ამ ომის ერთ-ერთ პირველ საზღვაო ბრძოლა იყო.
 
მონტევიდეო საკმაოდ მდიდარია კულტურული და არქიტექტურული მემკვიდრეობით. მისი არქიტექტურა უბადლოდ მიიჩნევა მთელს [[სამხრეთი ამერიკა|სამხრეთ ამერიკა]]ში, ირეკლავს რა მის კოლონიურ წარსულს [[არტ-დეკო]]ს სტილით დამთავრებული, სადაც საოცრად იგრძნობა ესპანური, პორტუგალიური, ფრანგული და ბრიტანული კვალი.
 
მონტევიდეო ქვეყნის განათლების კერაა, სადაც პირველი უნივერსიტეტი "Universidad„Universidad de la República"República“ [[1849]] წელს დაარსდა.
 
==რესურსები ინტერნეტში==
* [http://uruguay360.com.uy/uruguay/montevideo 360° ვირტუალური ტურები ურუგვაიში – Uruguay360.com.uy]
* [http://sites.google.com/site/impressionsofmontevideo/ An exploration guide of Montevideo]
 
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
 
{{Commons|Montevideo}}
1 739

რედაქტირება