მეჰმედ I გირეი: განსხვავება გადახედვებს შორის

არ არის რედაქტირების რეზიუმე
|რელიგია = [[სუნიზმი|სუნიტური ისლამი]]
}}
'''მეჰმედ I გირეი''' ({{lang-crh|I Mehmet Geray, منكلى كراى‎}}; დ. [[30 ნოემბერი]], [[1465]], [[ყირიმის სახანო]] — გ. [[ასტრახანი]], [[1523]]) — [[ყირიმის სახანო|ყირიმის]] [[ხანი]] [[1515]]—[[1523]] წლებში, [[მენლი I გირეი]]ს უფროსი ვაჟი და [[კალგა]].
'''მეჰმედ I გირეი''' ({{lang-crh|I Mehmet Geray, منكلى كراى‎}}; დ. [[30 ნოემბერი]], [[1465]], [[ყირიმის სახანო]] — გ. [[ასტრახანი]], [[1523]]) — [[ყირიმის სახანო|ყირიმის]] [[ხანი]] [[1515]]—[[1523]] წლებში, [[მენლი I გირეი]]ს უფროსი ვაჟი და [[კალგა]]. მამამისის მმართველობის პერიოდში მეჰმედი მეთაურობდა [[ყირიმელი თათრები|ყირიმელების]] არმიას [[ნოღაის ურდო]]ს წინააღმდეგ გამართულ ბრძოლებში. ასევე მონაწილეობა მიიღო თანამედროვე [[ბელორუსი]]ს მიწების დალაშქვრაში. [[ხანი]]ს ტიტულის მიღების შემდეგ მეჰმედ I გირეიმ გეზი აიღო აქტიურ დამპყრობლურ პოლიტიკაზე. [[1519]] წელს [[ყაზანი]]დან [[რუსები]] განდევნა და დაიკავა ის, მის დროებით მმართველად საკუთარი ძმა და მომავალი ხანი, [[საჰიბ I გირეი]] დანიშნა. [[1522]] წელს კავშირი შეკრა მის მფარველობაში მყოფ [[ნოღაის ურდო]]სთან და მათი დახმარებით აიღო [[ასტრახანი]], რომლის ხანად საკუთარი ვაჟი, ბაჰადირ გირეი დაასახელა და [[ყირიმის სახანო|ყირიმში]] დაბრუნება განიზრახა. მაგრამ მეჰმედს და მის რაზმს [[ნოღაის ურდო|ნოღაელებმა]] უღალატეს. ის ვერაგულად მოკლეს მის ვაჟ ბაჰადირთნ ერთად. მეჰმედის ორმა შვილმა, [[გაზი I გირეი|გაზიმ]] და ბაბამ თავს ყირიმში გაქცევით უშველეს. [[ასტრახანი]]ს დაპყრობის შედეგად მეჰმედ I-ს ჰქონდა შანსი [[ოქროს ურდო]]ს ერთგვარი აღდგენისა, თუმცა მისი მკვლელობა ნოღაელებმა სათავისოდ გამოიყენეს და მიითვისეს ქალაქი. [[ყირიმის სახანო|ყირიმის]] ხანი კი გახდა მეჰმედის ვაჟი, [[გაზი I გირეი]].
 
მამამისის მმართველობის პერიოდში მეჰმედი აქტიურად იყო ჩართული საგარეო თუ საშინაო პოლიტიკაში. [[1507]] წელს ის დაინიშნა [[კალგად]] ანუ ტახტის მემკვიდრედ. მეჰმედი მეთაურობდა [[ყირიმელი თათრები|ყირიმელების]] არმიას [[ნოღაის ურდო]]ს წინააღმდეგ გამართულ ბრძოლებში. ასევე მონაწილეობა მიიღო თანამედროვე [[ბელორუსი]]ს მიწების დალაშქვრაში. ის ასევე მონაწილეობდა [[ოსმალეთის იმპერია|ოსმალეთის]] სამოქალაქო ომში, საკუთარი სიძის, [[სელიმ I]]-ის მხარეს.
 
'''მეჰმედმამის Iგარდაცვალებიდან გირეი'''2 ({{lang-crh|Iკვირაში Mehmet Geray, منكلى كراى‎}}; დ.მეჰმედმა [[30 ნოემბერიხანი]], [[1465]],ტიტული [[ყირიმისმიიღო. სახანო]]მან აქცენტი გ.გააკეთა [[ასტრახანი]],აქტიურ [[1523]])დამპყრობლურ პოლიტიკაზე. [[ყირიმისამისათვის სახანო|ყირიმის]]სჭირდებოდა [[ხანი]]თათრებისა [[1515]]—[[1523]]და წლებში,განადგურებული [[მენლიოქროს I გირეიურდო]]ს უფროსიშემორჩენილ ვაჟიმოსახლეთა და [[კალგა]]მხარდაჭერა. მამამისისამის მმართველობისგამო პერიოდშიმან მეჰმედი მეთაურობდაშეიფარა [[ყირიმელივოლგა თათრები(მდინარე)|ყირიმელებისვოლგის]] არმიასპირას [[ნოღაისმცხოვრები ურდო]]სთათრები წინააღმდეგ გამართულ ბრძოლებში. ასევე მონაწილეობა მიიღო თანამედროვედა [[ბელორუსი]]სნოღაის მიწების დალაშქვრაში. [[ხანიურდო|ნოღაელები]]ს ტიტულის მიღების შემდეგ მეჰმედ I გირეიმ გეზი აიღო აქტიურ დამპყრობლურ პოლიტიკაზე. [[1519]] წელს [[ყაზანი]]დან [[რუსები]] განდევნა და დაიკავა ის, მის დროებით მმართველად საკუთარი ძმა და მომავალი ხანი, [[საჰიბ I გირეი]] დანიშნა. [[1522]] წელს კავშირი შეკრა მის მფარველობაში მყოფ [[ნოღაის ურდო]]სთან და მათი დახმარებით აიღო [[ასტრახანი]], რომლის ხანად საკუთარი ვაჟი, ბაჰადირ გირეი დაასახელა და [[ყირიმის სახანო|ყირიმში]] დაბრუნება განიზრახა. მაგრამ მეჰმედს და მის რაზმს [[ნოღაის ურდო|ნოღაელებმა]] უღალატეს. ის ვერაგულად მოკლეს მის ვაჟ ბაჰადირთნ ერთად. მეჰმედის ორმა შვილმა, [[გაზი I გირეი|გაზიმ]] და ბაბამ თავს ყირიმში გაქცევით უშველეს. [[ასტრახანი]]ს დაპყრობის შედეგად მეჰმედ I-ს ჰქონდა შანსი [[ოქროს ურდო]]ს ერთგვარი აღდგენისა, თუმცა მისი მკვლელობა ნოღაელებმა სათავისოდ გამოიყენეს და მიითვისეს ქალაქი. [[ყირიმის სახანო|ყირიმის]] ხანი კი გახდა მეჰმედის ვაჟი, [[გაზი I გირეი]].
==იხილეთ აგრეთვე==