ნობელის ფონდი: განსხვავება გადახედვებს შორის

[შეუმოწმებელი ვერსია][შეუმოწმებელი ვერსია]
No edit summary
[[ალფრედ ნობელი]] {{Audio|sv-Alfred_Nobel.ogg|Alfred Bernhard Nobel}} დაიბადა [[1833]] წლის 21 ოქტომბერს შვედეთში. ის იყო ქიმიკოსი, ინჟინერი, ინოვატორი, იარაღის მწარმოებელი და [[დინამიტი]]ს გამომგონებელი. ის ფლობდა ბოფორს, რომელიც იყო შეიარაღების ძირითადი მწარმოებელი და რომელიც მან თავდაპირველი საქმიანობიდან რკინის და ფოლადის გადასამუშავებლად გადააკეთა. ნობელი ფლობდა 355 სხვადასხვა პატენტს, რომელთაგან ყველაზე ცნობილია დინამიტი. ნობელმა თავისი სიცოცხლის განმავლობაში მნიშვნელოვანი ქონება დააგროვა ძირითადად, ამ გამოგონების წყალობით. <ref>{{cite web |url=http://www.schoolforchampions.com/biographies/nobel.htm |title=Biography of Alfred Nobel – Succeed through Studying Biographies |publisher=School for Champions |date=2001-12-08 |accessdate=2010-01-15 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120314000058/http://www.schoolforchampions.com/biographies/nobel.htm |archivedate=14 March 2012 |df=dmy-all }}</ref> [[1896]] წელს ნობელი გარდაიცვალა ინსულტით იტალიაში, საკუთრ ვილაში, სან რემოში, სადაც ის სიცოცხლის ბოლო პერიოდში ცხოვრობდა. <ref name="sweden1">{{cite web |url=http://www.sweden.se/upload/Sweden_se/english/factsheets/SI/SI_FS15aa_Nobel_Prize-in_Sweden_and_the_world/The_Nobel_Prize_in_Sweden_and_the_world_FS15aa_Low.pdf |title=Si-Facts_FS15b_ENG.bak |accessdate=2010-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100831163044/http://www.sweden.se/upload/Sweden_se/english/factsheets/SI/SI_FS15aa_Nobel_Prize-in_Sweden_and_the_world/The_Nobel_Prize_in_Sweden_and_the_world_FS15aa_Low.pdf |archive-date=31 August 2010 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref><ref name="autogenerated1">{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/history/historic_figures/nobel_alfred.shtml |title=History – Historic Figures: Alfred Nobel (1833–1896) |publisher=BBC |accessdate=2010-01-15}}</ref>
 
ნობელმა თავის ანდერძში გამოთქვა სურვილი, რამაც ბევრი ადამიანი გააოცა. მას მოითხოვა მისი ფული გამოეყენებინათ პრიზებად ფიზიკის, ქიმიის, მშვიდობის, ფიზიოლოგიის ან მედიცინისა და ლიტერატურის დარგში გაწეული ღვაწლისთვის.<ref name="autogenerated1"/><ref>{{cite web|url=http://www.britannica.com/nobelprize/article-9056008 |title=Guide to Nobel Prize |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |accessdate=2010-01-15}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ნობელმანობელს სიცოცხლის განმავლობაში დაწერილი ჰქონდა რამდენიმე ანდერძი, მან უკანასკნელი დაიწერა სიკვდილამდე ერთი წლით ადრე, და იგირომელიც დადასტურებულია პარიზის შვედურ-ნორვეგიულ კლუბში [[1895]] წლის 27 ნოემბერს.<ref>{{cite web |url=http://resources.metapress.com/pdf-preview.axd?code=xu7j67w616m06488&size=largest |title=Archived copy |accessdate=2010-07-12 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110714080803/http://resources.metapress.com/pdf-preview.axd?code=xu7j67w616m06488&size=largest |archivedate=14 July 2011 |df=dmy-all }}</ref> ნობელმა ისურვა თავისი მთლიანი აქტივების 94%-ით, ანუ 31 მილიონი შვედური კრონით ხუთი ნობელის პრემია დაეფინანსებინა. [[2008]] წლის მდგომარეობით ეს თანხა შეადგენდა 186 მილიონ აშშ დოლარს.
 
[[File:Alfred Nobels will-November 25th, 1895.jpg|thumb|right|400px|ალფრედ ნობელის ანდერძი 1895 წლის 25 ნოემბერი]]
 
ნობელის ფონდი დაარსდა 1900 წლის 29 ივნისს როგორც კერძო ორგანიზაცია, სპეციალურად, ნობელის პრემიების ფინანსებისა და ადმინისტრირების მიზნით.<ref>{{cite web| first = Birgitta| last = Lemmel| title = The Nobel Foundation: A Century of Growth and Change| publisher = Nobel Foundation| date = 2007-06-29| url = http://nobelprize.org/nobelfoundation/history/lemmel/index.html| accessdate = 2007-10-30
|archiveurl = https://web.archive.org/web/20071026032605/http://nobelprize.org/nobelfoundation/history/lemmel/index.html |archivedate=2007-10-26}}</ref> ის და6ფუძნებულია ნობელის უკანასკნელ ანდერძსა და სურვილზე.<ref name=NF /> ანდერძის გამო გამოწვეული სკეპტიციზმის გამო, მისი დამტკიცება ვერ მოხდა [[1897]] წლის 26 აპრილამდე ნორვეგიის პარლამენტის, სტორტინგის მიერ.<ref name="nobelprize1">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobelfoundation/history/lemmel/index.html |title=The Nobel Foundation – History |publisher=Nobel Foundation |accessdate=2010-01-15 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20080612091541/http://nobelprize.org/nobelfoundation/history/lemmel/index.html |archivedate=2008-06-12}}</ref>
 
== ნობელის სიმპოზიუმი ==
670

რედაქტირება