სამოქალაქო თავისუფლება: განსხვავება გადახედვებს შორის

არ არის რედაქტირების რეზიუმე
{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nina1009|Nina1009]].|30|05|2020}}
'''სამოქალაქო თავისუფლება''' — ლიბერალი მთავრობების მიერ წამოყენებული გარანტიები და თავისუფლებები, სათანადო სამართლებრივი პროცედურა ადამიანის უფლებების შეზღუდვის დაუშვებლობასთან დაკავშირებით. ქვეყნების მიხედვით განსხვავდება ამ ტერმინის გამოყენებაც, სამოქალაქო თავისუფლება შესაძლოა მოიცავდეს [[სინდისის თავისუფლება|სინდისის თავისუფლებას]], [[პრესის თავისუფლება |პრესის თავისუფლებას]], [[რელიგიის თავისუფლება|რელიგიის თავისუფლებას]], [[გამოხატვის თავისუფლება|გამოხატვის თავისუფლებას]], [[შეკრების თავისუფლება|შეკრების თავისუფლებას]], უსაფრთხოების უფლება, [[სიტყვის თავისუფლება]], საკუთრების უფლება, კანონის წინაშე თანასწორუფლებიანობა, [[სამართლიანი სასამართლოს უფლება]] და [[სიცოცხლის უფლება|სიცოცხლის უფლება.]] სამოქალაქო თავისუფლებებში ასევე შედის საკუთრების ქონის უფლება და თავდაცვის უფლება. სამოქალაქო თავისუფლებებსა და სხვა სახის თავისუფლებებს შორის განსხვავება გამოიხატება პოზიტიურ თავისუფლებებსა/უფლებებსა და ნეგატიურ თავისუფლებებს/უფლებებს შორის განსხვავებაში.
 
==ავსტრალია==
[[ფაილი:Constitution of Australia.jpg|150px|მინი|მარცხნივ|1900 წლის ავსტრალიის კონსტიტუცია]]
[[ავსტრალია]]ს არ აქვს მოქმედი ადამიანის უფლებათა პაქტი ან მსგავსი იურიდიულად სავალდებულო დკომუნეტიდოკუმენტი, მაგრამ სამოქალაქო თავისუფლებების დაცვას უზრუნველყოფუზრუნველყოფს მთელი რიგი წესებისა და რატიფიცირებული კონვენციების გზით. ავსტრალია იყო ერთ-ერთი პირველი სახელმწიფო, რომელიც მონაწილეობას იღებდა [[1948]] წლის [[გაერო|გაეროს]] [[ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაციისდეკლარაცია|ადამიანის შემოშავებაშიუფლებათა დასაყოველთაო შემდგომდეკლარაციის]] შემუშავებაში. შემდგომში მისი ერთ-ერთი პირველი ხელმომწერი სახელწმფიოცსახელმწიფოც გახდა.
 
[[ავსტრალიის კონსტიტუცია]] ნამდვილად მწირე ჩამონათვალს ითვალისწინებს, როგორიცაა რელიგიის თავისუფლება და უცხოელი რეზიდენტების დისკრიმინაციის აკრძალვა (ისტორიული ცრურწმენა, რომელიც ეფუძვნება სხვა ქვეყნის რეზიდენტების უხეშ მოპყრობას).
 
==ევროპა==
 
ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენცია ევროპის თითქმის ყველა ქვეყანაში მოქმედებს (გარდა ბელარუსიია[[ბელარუსი|ბელარუსიისა]]). მასში გაერთიანებულია სამოქალაქო თავისუფლებები და ევროპის სხვადასხვა სახელმწიფოში სხადასხვა კონსტიტუციური ძალის მქონეა.
 
[[ხავერდოვანი რევოლუცია|ხავეროდოვანი რევოლუციის]] შემდეგ [[ჩეხოსლოვაკია|ჩეხოსლოვაკიაში]] გატარდა მთელი რიგი საკონსტიტუციო რეფორმები. [[1991]] წელს მიიღეს ფუნდამენტური უფლებებისა და თავისუფლებების ქარტია, რომელსაცრომელიც ისეთივე იურიდიული ძალის მქონე იყო, როგორც კონსტიტუცია. [[ჩეხოსლოვაკიის დაშლა|ჩეხოსლოვაკიის დაშლის]] შემდეგ კი [[ჩეხეთის რესპუბლიკა|ჩეხეთის რესპუბლიკაში]] ქარტიამ სრული სახე და ძალა შეინარჩუნა.
 
[[საფრანგეთი|საფრანგეთში]] [[1789]] წელს, რევოლუციის პერიოდში, მიღებულმა [[ადამიანისა და მოქალაქის უფლებათა დეკლარაცია|ადამიანისა და მოქალაქის უფლებათა დეკლარაციამ]] სამოქალაქო თავისუფლებების მთელი რიგი სფეროები მოიცვა, რომელსაც ასევე კონსტიტუციური ძალა ჰქონდა.
 
[[გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის ძირითადი კანონი|გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის ძირითადი კანონი,]] „გრუნდგეზეთსი“, იწყება სამოქალაქოთავისუფლებებისსამოქალაქო თავისუფლებების ჩამონათვალით, პირველ ნაწილშინაწილი გადმოცემულიაითვალისწინებს შემდეგიშემდეგს: „ადამიანის ღირსება ხელშეუვალია. მისი დაცვა და პატივისცემა ყველა საჯარო ხელისფულების მთავარი პრიორიტეტი და მოვალეობა უნდა იყოს.“ „ავსტირული სისტემის“ შედეგად ყველა ინდივიდს მიენიჭა უფლება მათი სამოქალაქო უფლებების დარღვევის შემთხვევაში მიმართონ გერმანიის ფედერალურ საკონსტიტუციო სასამართლოს. ამ პროცედურამ წლების განმავლობაში უზრუნველყო [[გერმანული სამართალი|გერმანული სამართლის]] ჩამოყალიბება.
 
[[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებულმა სამეფომ]] სამოქალაქო თავისუფლებების დაცვა ჯერ კიდევ 1215 წელს თავისუფლების დიდი ქარტიის მიღებით დაიწყო, რასაც შემდგომში მოჰყვა [[XVII საუკუნე|XVII საუკუნეში]] განვითარებული [[პრეცედენტული სამართისსამართალი|პრეცედენტული სამართლის]] ჩამოყალიბება, რომელზეც დაფუძვნდა [[ანგლო-ამერიკული სამართლის სისტემა |ანგლო-ამერიკული სამართლის სისტემა]]. [[1679]] წელს გაერთიანებულმა სამეფომ მიიღო [[ჰაბეას კორპუს აქტი და(1679)|ჰაბეას კორპუს აქტი]], ხოლო [[1689]] წელს [[უფლებათა ბილი 1689|უფლებათა ბილი]]. ზემოთ ჩამოთვლილი დოკუმენტები ითვლება ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან რეფორმად სამოქალაქო უფლებებისა და თავისუფლებების განვითარების სფეროში.
 
==ლიტერატურა==