ერისმთავარი: განსხვავება გადახედვებს შორის

არ არის რედაქტირების რეზიუმე
{{მუშავდება|1=[[სპეციალური:Contributions/Lasha-george|Lasha-george]]|2=2020 წლის 13 მარტი}}
'''ერისმთავარი''', ''ერისთავი'', ''ერისთავთა მთავარი'', ''მთავარი'', ''ერისთავთერისთავთა უფალი'' — VI—IX საუკუნეებში ქართლის ფეოდალური სახელმწიფოს მეთაურის აღმნიშვნელი ტერმინი ქართულ ისტორიულ ლიტერატურაში.
 
ერისმთავართა დინასტიურ კუთვნილებაზე წყაროებში ორი განსხვავებული ცნობა გვაქვს: [[ჯუანშერი]]ს ცნობით, პირველი ერისმთავარი [[გუარამი]] იყო ქართლის მეფეთა ნათესავი — [[ვახტანგ გორგასალი|ვახტანგ გორგასლის]] შვილიშვილი ქალის ხაზით; [[სუმბატ დავითის ძე|სუმბატ დავითის ძის]] ცნობით კი, გუარამი იყო დედით ხოსროიანი, ე. ი. ქართლის მეფეთა შთამომავალი, ხოლო მამით — ბაგრატიონი. ქართლის უკანასკნელი ერისმთავარი იყო [[აშოტი|აშოტ ადარნასეს ძე]]. იგი აჯანყდა, გაექცა არაბებს, დაემკვიდრა ბიზანტიის მფარველობით კლარჯეთში და იქ შექმნა ახალი ქართული სახელმწიფო, რომლის მეთაური [[888]]-იდან იწოდებოდა ქართველთა მეფედ.
 
== ქართლის ერისმთავარნი ==
== ერისმთავრები ==
* [[გუარამი]] ([[კურაპალატი]]) — VI საუკუნის ბოლოს, VII საუკუნის 1-ელ მეოთხედში მან დაიწყო და დაასრულა [[მცხეთის ჯვარი|მცხეთის ჯვრის]] მშენებლობა, აგრეთვე საფუძველი ჩაუყარა ტფილისისა და სიონის მშენებლობას, რომელიც დაასრულა ადარნასე ბაკურის ძემ 626 წელს. გუარამი გახდება მთავარი გმირი შემდგომში ფართოდ გავრცელებული ლეგენდისა, ბიბლიური დავითისა და სოლომონისაგან ბაგრატიონთა საგვარეულოს წარმომავლობის შესახებ: დავით-სოლომონის ღვთისთესლიერი ნაკადიდან შვიდი ძმის მოსვლა, ამათგან სამი სომხეთში დარჩა „[[ბაგრატუნები|სომეხ ბაგრატუნიანთა]]“ შტოდ, ხოლო ოთხი საქართველოში მოვიდა „[[ბაგრატიონები|ქართველ ბაგრატოვანთა]]“ მამამთავრებად. სწორედ ამ ოთხი ძმათაგან იყო გუარამი, ქართლის პირველი ერისმთავარი და ქართველ [[ბაგრატიონთა დინასტია|ბაგრატიონთა დინასტიის]] მამამთავარი.
* [[გუარამი]] (დაახლ. [[572]]–[[586]]/[[590]] წლებში, ვახუშტის ცნობით — [[575]]–[[600]] წლებში) — პირველი ერისმთავარი, [[კურაპალატი]].
* [[სტეფანოზ I]] გუარამის ძე, ქართლის ერისმთავარი მამამისის შემდგომ, VII საუკუნის 1-ელ მეოთხედში. 626 წელს ქართლს შემოესივნენ ბიზანტიელები, [[ჰერაკლე (ბიზანტია)|ჰერაკლე კეისარის]] სარდლობით და [[ხაზარები]] [[ჯაბღუ-ხაკანი|ჯიბღუ ხაკანის]] წინამძღოლობით. ტფილისის კედლებთან გამართულ სასტიკ ბრძოლაში სტეფანოზი გმირული სიკვდილით დაეცა. მომდევნო წელს ხაზარებმა აიკლეს და აიღეს ტფილისი.
* [[ჯუანშერ I]] (დაახლ. [[590]]–[[591]] წლებში) — ერთი მოსაზრებით ერისმთავარი, თუმცა მისი არსებობა ზუსტად ცნობილი არ არის.
* ადარნასე ბაკურის ძე, ქართლის ერისმთავარი სტეფანოზ I-ის შემდეგ, 626 წლიდან. მან დაასრულა მცხეთის ჯვრისა და [[თბილისის სიონი|ტფილისის სიონის]] ტაძართა მშენებლობა.
* [[სტეფანოზ I]] ([[VI საუკუნე|VI საუკუნის]] დასასრულსა და [[VII საუკუნე|VII საუკუნის]] დასაწყისში, დაახლ. [[590]]/[[591]]–[[604]]/[[605]]/[[627]] წლებში, ვახუშტის ცნობით [[600]]–[[619]] წლებში) — გუარამის ძე, პატრიკიოსი.
* [[სტეფანოზ II]] ადარნასეს ძე — VII საუკუნის 40-50-იანი - 80-90-იან წლებში.
* [[ადარნასე (ერისმთავარი)|ადარნასე]], ადრნერსე (VII საუკუნის I ნახევარში, ზოგი წყაროთი [[627]]–[[637]]/[[642]] წლებში, ვახუშტის ცნობით [[619]]–[[639]] წლებში) — [[ბაკურ V]]-ის ძე, უფლისწულობაში „ვიპატოსი“.
* [[ნერსე I]] — VII საუკუნის 80-90-იანი და VIII საუკუნის 30-40-იანი წლები.
* [[სტეფანოზ II]] (VII საუკუნის შუა წლებსა და მეორე ნახევარში, ზოგი წყაროთი [[637]]/[[642]]—დაახ. [[650]] წლებში, ვახუშტის ცნობით [[639]]–[[663]] წლებში) — ადარნასეს ძე.
* [[სტეფანოზ III]] — ქართლის ერისმთავარი VIII საუკუნის 30-40-იანი წლები - იმეფა მცირე ხანს.
* [[ადარნასე II (ერისმთავარი)|ადარნასე II]] (კირილ თუმანოვის მიხედვით [[650]]–[[685]] წლებში) — ერისმთავარი, რომელსაც არ მოიხსენიებს ქართული წყაროები. [[სტეფანოზ II]]-ის ძე.
* [[მირი]] — სტეფანოზ III-ის უფროსი ძე. გარდაიცვალა არაბებთან ბრძოლის დროს მიღებული ჭრილობების შედეგად.
* [[არჩილი]] — მირის ძმა და სტეფანოზ III-ის შვილი. იგი არაბებთან მშვიდობიანი მოლაპარაკების გზას დაადგა. არაბთა სარდალმა ასიმმა მოლაპარაკების დროს ქრისტიანული სარწმუნოების შცვლა სთხოვა მაჰმადიანური სარწმუნოებით, არჩილისგან უარის მიღების შემდეგ მას თავი მოჰკვეთეს VIII საუკუნის 60-იან წლებში. ის ქართულმა ეკლესიამ წმინდანად შერაცხა. მისი ხსენების დღეა 4 ივლისი.
* [[ჯუანშერი (ერისმთავარი)|ჯუანშერი]] — არჩილის უმცროსი ძე, - არჩილის სიკვდილით დასჯის შემდეგ მისმა შვილებმა [[იოვანე (ერისმთავარი)|იოვანემ]] და ჯუანშერმა საქართველო გაიყვეს. დასავლეთ საქართველო (იოვანე) და აღმოსავლეთ საქართველო (ჯუანშერი).
* [[ნერსე II]] — ქართლის ერისმთავარი VIII საუკუნის 70-იან წლებში.
* [[სტეფანოზ IV]] გურგენის ძე, ნერსე II-ის დისწული და ადარნასე ბაგრატიონის შვილიშვილი, ქართლის ერისმთავარი. მის დროს 785 წლის 21 იანვარს არაბებმა აწამეს [[აბო ტფილელი]].<ref>მსოფლიოს სამეფო დინასტიები, გენეალოგიური ცხრილები. ავტორი შემდგენელი სოლომონ თეზელიშვილი, მხატვარი ავთანდილ პოპიაშვილი. საქართველოს ინდექსი 63.3 93/99 მ. 908. [[ISBN]] 99928 VERLAGSNR: 28 99928-28-00-5. გამომცემლობა „საქართველოს მაცნე“. თბილისი, 1998.</ref>
 
== გენეალოგია ==
{| class="wikitable" style="margin:1em auto 1em auto; page-break-inside:avoid"
|- style="background:#fff;"
{{chart top|'''[[ბაგრატიონთა დინასტია|ბაგრატიონთა დინასტიის]] გენეალოგია [[სუმბატ დავითის ძე|სუმბატ დავითის ძის]] მიხედვით'''<ref>[http://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/278442/1/Sami_Istoriuli_Xronika.pdf სამი ისტორიული ხრონიკა (ქართლის მოქცევისა, სუმბატისა ბაგრატიონების შესახებ და მესხური დავითნისა)] გამოცემული ვრცელის წინა-სიტყვაობით და შედარებით ქართლის ცხოვრებასთან და სხვა ხრონიკებთან ექვთიმე თაყაიშვილის მიერ. ტფილისი, სტ. კ. მესხიევისა და ს. პოლეტაევისა, 1890. გვერდები: 41, 42, 43.</ref><ref>[http://dspace.gela.org.ge/bitstream/123456789/607/1/sumbat%20davitis%20dzis%20qronika%20gamocema%20mesame.pdf სუმბატ დავითის ძის ქრონიკა ტაო-კლარჯეთის ბაგრატიონთა შესახებ] ტექსტი გამოსცა შესავლით, შენიშვნებით და ორი გენეალოგიური ტაბულით საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილმა წევრმა ე. თაყაიშვილმა. საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის გამომცემლობა, თბილისი, 1949. გვერდები: 57, 58.</ref>|collapsed=yes}}
{{familytree/start}}
|- valign="top"
| style="border:none;" align="left" |<ol start="1">
<li>ადამ შვა სეით</li>
<li>სეით შვა ენოს</li>
<li>ენოს შვა კაინან</li>
<li>კაინან შვა მალელ</li>
<li>მალელ შვა იარედ</li>
<li>იარედ შვა ენოქ</li>
<li>ენოქ შვა მათუსალა</li>
<li>მათუსალა შვა ლამექ</li>
<li>ლამექ შვა ნოე</li>
<li>ნოე შვა სემ</li>
<li>სემ შვა არფაქსად</li>
<li>არფაქსად შვა კაინან</li>
<li>კაინან შვა სალა</li>
<li>სალა შვა ებერ</li>
<li>ებერ შვა ფალეგ</li>
<li>ფალეგ შვა რაგავ</li>
<li>რაგავ შვა სერუქ</li>
<li>სერუქ შვა ნაქორ</li>
<li>ნაქორ შვა თარა</li>
<li>თარა შვა აბრამ</li>
<li>აბრამ შვა ისაკ</li>
<li>ისაკ შვა იაკობ</li>
<li>იაკობ შვა იუდა</li>
<li>იუდა შვა ფარეზ</li>
<li>ფარეზ შვა ესრომ</li>
<li>ესრომ შვა არამ</li>
<li>არამ შვა ამინადაბ</li>
<li>ამინადაბ შვა ნაასონ</li>
<li>ნაასონ შვა სალმონ</li>
<li>სალმონ შვა ბოოს</li>
| style="border:none" align="left" |<ol start="31">
<li>ბოოს შვა იობედ</li>
<li>იობედ შვა იესე</li>
<li>იესე შვა დავით მეფე</li>
<li>დავით მეფემან შვა სოლომონ</li>
<li>სოლომონ შვა რობუამ</li>
<li>რობუამ შვა აბია</li>
<li>აბია შვა ასაფ</li>
<li>ასაფ შვა იოსაფატ</li>
<li>იოსაფატ შვა იორამ</li>
<li>იორამ შვა ოზია</li>
<li>ოზია შვა იოთამ</li>
<li>იოთამ შვა აქაზ</li>
<li>აქაზ შვა ეზეკია</li>
<li>ეზეკია შვა მანასე</li>
<li>მანასე შვა ამონ</li>
<li>ამონ შვა იოსია</li>
<li>იოსია შვა იოვაკიმ</li>
<li>იოვაკიმ შვა იექონია</li>
<li>იექონია შვა სალათაელ</li>
<li>სალათაელ შვა ზორაბაბელ</li>
<li>ზორაბაბელ შვა აბიუდ</li>
<li>აბიუდ შვა ელიაკიმ</li>
<li>ელიაკიმ შვა აზორ</li>
<li>აზორ შვა სადუკ</li>
<li>სადუკ შვა აქიმ</li>
<li>აქიმ შვა ელიუდ</li>
<li>ელიუდ შვა ელიაზარ</li>
<li>ელიაზარ შვა მატათან</li>
<li>მატათან შვა იაკობ</li>
<li>იაკობ შვა იოსებ, იოსებ ქმარი მარიამისი და ძმა იოსებისი – კლეოპა</li>
| style="border:none" align="left" |<ol start="61">
<li>კლეოპა შვა ნაომ</li>
<li>ნაომ შვა სალა</li>
<li>სალა შვა რობუამ</li>
<li>რობუამ შვა მოხთარ</li>
<li>მოხთარ შვა ელიაკიმ</li>
<li>ელიაკიმ შვა ბენიამენ</li>
<li>ბენიამენ შვა რობემ</li>
<li>რობემ შვა მოსე</li>
<li>მოსე შვა იუდა</li>
<li>იუდა შვა ელიაზარ</li>
<li>ელიაზარ შვა ლევი</li>
<li>ლევი შვა იარომ</li>
<li>იარომ შვა მანასე</li>
<li>მანასე შვა იაკობ</li>
<li>იაკობ შვა მიქია</li>
<li>მიქია შვა იოვაკიმ</li>
<li>იოვაკიმ შვა რობემ</li>
<li>რობემ შვა აბრაჰამ</li>
<li>აბრაჰამ შვა იობ</li>
<li>იობ შვა აქაბ</li>
<li>აქაბ შვა სვიმონ</li>
<li>სვიმონ შვა იზაქარ</li>
<li>იზაქარ შვა აბია</li>
<li>აბია შვა გაად</li>
<li>გაად შვა ასეორ</li>
<li>ასეორ შვა ისაკ</li>
<li>ისაკ შვა დან</li>
<li>დან შვა სოლომონ</li>
<li>სოლომონ შვა შვიდნი ძმანი, რომელნი იგი მოსცნა ღმერთმან ტყუეობასა შინა.</li>
{{familytree/end}}
{{chart bottom}}
 
და ესე შვიდნი ძმანი, ძენი ამის სოლომონისანი<ref>ქ. ცხ.: სოლომონისნი</ref>), მოიწივნეს ეკლეცს წინაშე რაქელ დედოფლისა, და მისგან ნათელ იღეს, და დაშთეს იგინი ქვეყანათა სომხითისათა, და მუნ დღეინდელად დღემდე შვილნი მათნი მთავრობენ სომხითს<ref>[[თეიმურაზ ბატონიშვილი|თ]]. ვარ.: სომხეთს</ref>). და ოთხნი ძმანი მათნი მოვიდეს ქართლს. ხოლო ერთი მათგანი, სახელით გუარამ<ref>თ. ვარ.: გურამ</ref>), განაჩინეს ერისთავად. და <ref>თ. ვარ. აქ უმატებს: ესე არს ერისთავი ქართლისა და მამაჲ ბაგრატიონთა.</ref>) ესე ქართლისა ბაგრატონიანნი შვილის შვილნი და ნათესავნი არიან მის<ref>თ. ვ-ში: ეს სიტყვა არ არის</ref>) გუარამისანი<ref>თ. ვარ.: გუარამისნი.</ref>. ხოლო ძმა მისი, სახელით საჰაკ, წარვიდა კახეთს და დაემზახა იგი ნერსეს, და სხვანი ორნი იგი ძმა<ref>თ. ვარ. ძმანი</ref>) ამათნი, სახელით ასამ და ვარზვარად<ref>თ. ვარ.: ვარზავარდ.</ref>), წარვიდეს კამბეჩანს<ref>თ. ვარ.: კამბეჩიანს.</ref>) და მოკლეს მათ სპარსთა სპასალარი, და დაიპყრეს კამბეჩანი<ref>თ. ვარ.: კამბეჩიანი.</ref>), და დასხდეს იგინი მუნ ცხორებად ხორნაბუჯს, და ამ ჟამამდე<ref>თ. ვარ.: ამა ჟამამდე.</ref>) შვილნი მათნი მთავრობენ მას შინა. ხოლო ვინათგან მოაკლდა მეფობა შვილთა [[გორგასალი|გორგასლისათა]], მით ჟამითგან ეპყრა უფლება ქართლისა აზნაურთა ვიდრე ამათამდე, არამედ დაესრულა უფლება ქართლისა აზნაურთა<ref>თ. ვარ.-ს აკლია „ვიდრე“-დგან დაწყებული აქამომდე.</ref>) ბოროტთა საქმეთა მათგან.
 
მას ჟამსა მცხეთას კათალიკოზი იყო სვიმონ-პეტრე, და მცხეთა აღთხელდებოდა, და ტფილისი აღშენდებოდა, არმაზი შემცირდებოდა და კალაჲ<ref>თ. ვარ. კალა.</ref>) განდიდდებოდა, სპარსნი უფლებდეს ქართლს, კახეთს, ჰერეთს, სომხითს, სავანეთს<ref>თ. ვარ.: სივნეთს</ref>), ასპორანგს<ref>თ. ვარ.: ასპურაგანს. ამას შემდეგ თ. ვარ. უმატებს: „მოკუდა კათალიკოზი სჳმონ და დაჯდა კათალიკოზად სამოელ“.</ref>). მას ჟამსა კათალიკოზი იყო მცხეთას სამოელ, და ერთად შეკრბა ყოველი ქართლი და გამოარჩიეს გურამ, დავითის ნათესავისაგან, მოწევნული ძმათა მისთა თანა, ოსამს<ref>თ. ვარ.: ასამს.</ref>) და ვარზავარდს, რომელნი იგი ზემო ვაჴსენენით. ესე<ref>თ. ვარ.: ესენი.</ref>) წარმოვიდეს ეკლეცით, რომელნი მონათლნა (მონათანი?) რაქაელ დედოფალმან ძმანი<ref>თ. ვარ.: უმატებს აქ: შჳლნი.</ref>) ჰურიანი, ტყვეობით მოსრულნი, ქვეყანით ფილისტიმით, და ნათელ იღეს ეკლეცს ჴელითა რაქაელ დედოფლისათა, რომელმან სამთა მათგანთა უცვალა სახელი, რამეთუ ერთსა სახელ სდვა<ref>თ. ვარ.: სახელი ედვა.</ref>) მოშალე<ref>თ. ვარ.: მუშელ.</ref>), და ერთსა ბაგრატ, რომელ არს მამა ბაგრატონიანთა<ref>თ. ვარ.: ბაგრატიონთა</ref>), ერთსა აბგავარ, ერთი შემოიყუანა სიძედ, და ორნი მათგანნი ამზახა სომხითის მეფეთა<ref>თ. ვარ.: ამზახნა სომეხთ მეფეთა.</ref>).
 
ხოლო ოთხნი ესე ძმანი წარმოემართნეს ქართლს, ვითა ზემო ვაჴსენეთ, და გუარამ განაჩინეს ერისთავად, და მოსცა ამას მეფემან ბერძენთამან პატივად კურატპალატობა, და ამან დადვა საფუძველი ჯვარისა ეკკლესიასა, რომელ არს მცხეთას<ref>ეს ფრაზა „და ამან“-დგან დაწყებული არ არის [[თეიმურაზ ბაგრატიონი|თ]]. ვარ-ში.</ref>).
 
ხოლო სამი ესე ძმანი წარვიდეს კახეთს, და საჰაკ დაემზახა ბაკურს, ძესა ნერსესსა<ref>თ. ვარ.: ნერსესისა.</ref>), და<ref>თ. ვარ.: ხოლო.</ref>) ოსამ (უსამ) [და] ვარზავარად<ref>თ. ვარ.: ასამ და ვარაზვარდ.</ref>) წარვიდეს კაბეჩოანს<ref>თ. ვარ.: კამბეჩიანს.</ref>). და იყო მას ჟამსა მცხეთას კათალიკოზი სამოელ, და ამის-ზე ტფილისისა მკვიდრთა ეკკლესიისა გებად იწყეს, რომლისა ნახევარსა ყოველი ერი აშენებდა და ნახევარსა ერთი ვინმე დედაკაცი<ref>თ. ვარ.: აქ უმატებს: „და ამანვე კურატპალატამანცა განაახლა საფუძველი ტფილისის სიონისა, რამეთუ ნათესავნი მირიან მეფისა მორწმუნისანი ყოველნივე ეკკლესიათა მაშენებელნი იყვნეს“. აქ საჭიროდ ვრაცხთ დავსძინოთ, რომ მთელი ეს მოთხრობა „და დაშთეს იგინი“-დგან დაწყებული (ნ. გვ. 43) ვიდრე აქამომდე სრულათ არის შეტანილი თ. ვარ-ში (ნ. ქ. ცხოვრ. გვ. 162, შენ. 1). განსხვავებანი ჩვენ უკვე უჩვენეთ სხოლიებში.</ref>), და კათალიკოზი იყო მცხეთას ბართლომე<ref>ეს კათალიკოზი ქ. ცხ.-ში ნაჩვენებია გუარამის ძის სტეფანოზის ერისთაობის დროს: „მოკუდა კათალიკოზი სამოელ, და ამან სტეფანოზ დასვა კათალიკოზად ბართლომე“ (ქ. ცხ.: გვ. 165).</ref>).
{{chart top|სოლომონის მემკვიდრეობა<ref>[http://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/278442/1/Sami_Istoriuli_Xronika.pdf სამი ისტორიული ხრონიკა (ქართლის მოქცევისა, სუმბატისა ბაგრატიონების შესახებ და მესხური დავითნისა)] გამოცემული ვრცელის წინა-სიტყვაობით და შედარებით ქართლის ცხოვრებასთან და სხვა ხრონიკებთან ექვთიმე თაყაიშვილის მიერ. ტფილისი, სტ. კ. მესხიევისა და ს. პოლეტაევისა, 1890. გვერდები: 43, 44, 45, 46.</ref>|collapsed=no}}
{{გენეალოგია/დასაწყისი}}
{{გენეალოგია | | | | | | | |: | გუა| |: | |გუა=[[გუარამი]]სოლომონ| | | |სოლომონ=სოლომონ}}
{{გენეალოგია | | ,| -| -| -| v| -|:-| -|!v| -|:-|-|+|-|-|-|v|-|-|-|v|-|-|.|}}
{{გენეალოგია |მოშალე| |ბაგრატ| |აბგავარ| |გუარამ| |საჰაკ| |ასამ| |ვარზვარად| |მოშალე=მოშალე|ბაგრატ=ბაგრატ|აბგავარ=აბგავარ|გუარამ=გუარამ|საჰაკ=საჰაკ|ასამ=ასამ|ვარზვარად=ვარზვარად}}
{{გენეალოგია | | | | | | | |:| სტე |:| | | |სტე=[[სტეფანოზ I]] }}
{{გენეალოგია | | | | | |,|-|*|-|'| |:| | | }}
{{გენეალოგია | | | | | |!| |:| |,|-|*| ბაკ | | |ბაკ=[[ბაკურ V]] }}
{{გენეალოგია | | | | | |!| |:| ადა |:| | | |ადა=[[ადარნასე (ერისმთავარი)|ადარნასე I]] }}
{{გენეალოგია | | | | | |!| |:| |!| |:| | | }}
{{გენეალოგია | | | | | |!| |:| სტე |:| | | |სტე=[[სტეფანოზ II]] }}
{{გენეალოგია | | | | | |!| |:| |!| |:| | | | | }}
{{გენეალოგია | | | | | |!| |:| ადა |:| | | |ადა=[[ადარნასე II (ერისმთავარი)|ადარნასე II]] }}
{{გენეალოგია | | | | | |!| |:| |`|-|*|-|.| | }}
{{გენეალოგია | | | | | |`|-|*|-|.| |:| |!| | | |}}
{{გენეალოგია | | | | | | | |:| გუა |:| |!| |გუა=[[გუარამ II]]}}
{{გენეალოგია | | | | | |,|-|*|-|'| |:| |!| | | | }}
{{გენეალოგია | | | | | უცნ |:| | | |:| |!| | | | |უცნ=უცნობი ვაჟი|ნერ=[[ნერსე I]]}}
{{გენეალოგია | | | | | |`|-|*|-|.| |:| |!| | | | }}
{{გენეალოგია | | | | | | | |:| გუა |:| |!| | | | |გუა=[[გუარამ III]]}}
{{გენეალოგია | | | | |,|-|-|*|-|'| |:| |!| }}
{{გენეალოგია | | | | |!| | |:| ნერ |:| |!|ნერ=[[ნერსე I|{{comment|ნერსე I|მთავარი იყო ან არშუშასა და ვარაზ-ბაკურის წინ ანდა მათ შემდეგ}}]]}}
{{გენეალოგია | | | | |!| | |:| | | |:| |!| }}
{{გენეალოგია | | | | |!| | |:| არშ |:| |!|არშ=[[არშუშა]] }}
{{გენეალოგია | | | | |!| | |:| | | |:| |!| }}
{{გენეალოგია | | | | |!| | |:| ვარ |:| |!|ვარ=[[ვარაზ-ბაკური (ქართლის ერისთავი)|ვარაზ ბაკური]] }}
{{გენეალოგია | | | | |!| | |:| | | |:| |!| }}
{{გენეალოგია | | | | |!| | |:| ნერ |:| |!| |ნერ=[[ნერსე I|{{comment|ნერსე I|მთავარი იყო ან არშუშასა და ვარაზ-ბაკურის წინ ანდა მათ შემდეგ}}]]}}
{{გენეალოგია | | | | |!| | |:| |,|-|*|-|'| | | |გუა=[[გუარამ IV]]}}
{{გენეალოგია | | | | |!|F|~|J| სტე |L|~|7|სტე=[[სტეფანოზ III]]}}
{{გენეალოგია | | | | |!|:| |,|-|^|-|.| |:|}}
{{გენეალოგია | | | | |!|:| მირ | | არჩ |L|~|7|მირ=[[მირი]]|არჩ=[[არჩილი]]}}
{{გენეალოგია | | | | |!|L|~|7| |,|-|^|-|.| |:| | }}
{{გენეალოგია | | | | |!| | |:| ჯუა | | იოვ |:| ნერ |ჯუა=[[ჯუანშერი (ერისმთავარი)|ჯუანშერი]]|იოვ=[[იოვანე (ერისმთავარი)|იოვანე]]|ნერ=[[ნერსე ნერსიანი]]}}
{{გენეალოგია | | | | |!| | |:| |,|-|-|-|-|-|*|-|'|}}
{{გენეალოგია | | | | |!| | |:| ადა |F|~|~|~|J|ადა=[[ადარნასე (ქართლის ერისმთავარი)|ადარნასე III]] }}
{{გენეალოგია | | | | |!| | |:| |)|-|*|-|.| | }}
{{გენეალოგია | | | | |!| | |:| ნერ |:| უცნ |ნერ=[[ნერსე II]]|უცნ=უცნობი ქალიშვილი}}
{{გენეალოგია | | | | |`|-|-|*|-|v|-|*|-|'| |}}
{{გენეალოგია | | | | | | | |:| სტე |:| ადა | |სტე=[[სტეფანოზ IV]]|ადა=[[ადარნასე ბაგრატიონი|ადარნასე]]}}
{{გენეალოგია | | | | | | | |:| |,|-|*|-|'| |}}
{{გენეალოგია | | | | | | | |:| აშო |:| | | |აშო=[[აშოტ I დიდი|აშოტ I]]}}
{{გენეალოგია/დასასრული}}
{{chart bottom}}
 
==იხილეთ აგრეთვე==
[[ქართლის საერისმთავრო]]
 
==რესურსები ინტერნეტში==
* [http://www.orthodoxy.ge/tveni/ivnisi/archil.htm წამება და ღვაწლი წმინდისა და დიდებულისა მოწამისა მეფისა არჩილისა (ისტორიული მიმოხილვა)]. გამოკრიბა და შეადგინა თინათინ მჭედლიშვილმა.
 
==ლიტერატურა==
*''ჯავახიშვილი ივ.,'' ქართველი ერის ისტორია, წგნ. 1, თბ., 1960;
*''შოშიაშვილი ნ.,'' ქსე, ტ. 4, გვ. 195, თბ., 1979
 
== სქოლიო ==
<div style="height:250px; overflow:auto; padding:3px; border:1px solid #aaa;" class="scrollbox">
{{reflist|colwidth=30em}}
</div>
 
[[კატეგორია:ქართლის ერისმთავრები|*]]
14 321

რედაქტირება