აშშ-ის პირველი ლედი: განსხვავება გადახედვებს შორის

არ არის რედაქტირების რეზიუმე
'''ამერიკის შეერთებული შტატების პირველი ლედი''' ({{lang-en|First Lady of the United States}}) — [[აშშ-ის პრეზიდენტი|ამერიკის შეერთებული შტატების პრეზიდეტის]] ცოლისმეუღლის არაფორმალური, მაგრამ საყოველთაოდ მიღებული წოდება. აგრეთვე, მიუხედავად იმისა, რომ პირველი ლედი ერის პოლიტიკურ და სოციალურ სფეროში მოწინავე როლს ასრულებს, მისი როლი კოდიფიცირებული ან ოფიციალურად განსაზღვრული არასდროს ყოფილა.<ref name=Britannica>{{cite web |last1=Caroli|first1=Betty Boyd|title=First Lady: United States title|url=https://www.britannica.com/topic/first-lady-United-States-title|website=Britannica.com|publisher=Encyclopædia Britannica|accessdate=September 30, 2016}}</ref> XX საუკუნის დასაწყისიდანვე პირველ ლედის ოფიციალური პერსონალთან ერთად მუშაობს, რომელიც ცნობილია, როგორც [[ამერიკის შეერთებული შტატების პირველი ლედის ოფისი|პირველი ლედის ოფისი]] და მთავარი ოფისი [[თეთრი სახლი]]ს დასავლეთ ნაწილში აქვთ. ამჟამინდელი პირველი ლედი არის [[მელანია ტრამპი]].
 
მიუხედავად იმისა, რომ პირველი ლედის წოდება გაცილებით გვიან გამოიყენეს, [[ამერიკის შეერთებული შტატები]]ს პირველ ქალბატონად [[ჯორჯ ვაშინგტონი]]ს ([[1789]]-[[1797]]) ცოლიმეუღლე, [[მართა ვაშინგტონი]] მიიჩნევა. მას ხშირად მიმართავდნენ, როგორც ''ლედი ვაშინგტონს''. <ref>{{cite book|last=Figueroa|first=Acton|title=Washington,|url=https://books.google.com/books?id=7SbH-nF2QcYC&pg=PA10|date=January 1, 2003|publisher=World Almanac Library|isbn=978-0-8368-5162-5|page=10}}</ref>
 
1790-იანი წლებიდან პირველი ლედის როლი მნიშვნელოვნად შეიცვალა. ამ დროიდან მოყოლებული პირველმა ლედიმ პოლიტიკურ კამპანიებში ჩართვა, თეთრი სახლის მართვა, და ოფიციალურ და ცერემონიალურ შეხვედრებზე პრეზიდენტის წარმოდგენა შეითავსა. რადგანაც პირველი ქალბატონები ჩვეულებრივ მემუარებს წერენ ხოლმე, რაც მათი ქმრებისმეუღლეების ადმინისტრაციის შესახებ დამატებით წყაროს წარმოადგენს და რადგანაც საზოგადოება დამოუკიდებელი ქალების უფლებების შესახებ ინტერესს არ კარგავს, პირველი ქალბატონები ხშირ შემთხვევაში ქმრებისმეუღლეების საპრეზიდენტო ვადის გასვლის შემდეგაც ყურადღების ცენტრში არიან. <ref name=Britannica/> დამატებით, წლების განმავლობაში სხვადასხვა დროს პირველი ქალბატონები სხვადასხვა სფეროში, დაწყებული მოდიდან დამთავრებული პოლიტიკის შესახებ საზოგადოებრივი აზრით, დიდ გავლენას ახდნედნენ. ისტორიაში არის შემთხვევბი, როცა პრეზიდენტი უცოლო ან ქვრივი ყოფილა. ასეტასეთ შემთხვევაში პრეზიდენტი ახლობელს ან მეგობარს სთხოვს, [[თეთრი სახლი]]ს მასპინძლის როლი შეითავსოს.
 
დღეისთვის ყოფილ პირველ ლედთაგან ხუთია ცოცხალი: [[ჯიმი კარტერი]]ს ცოლიმეუღლე - [[როზალინ კარტერი]], [[ჯორჯ ჰერბერტ უოლკერ ბუში]]ს ცოლიმეუღლე - [[ბარბარა ბუში]], [[ბილ კლინტონი]]ს ცოლიმეუღლე - [[ჰილარი კლინტონი]], [[ჯორჯ ბუში]]ს ცოლი -მეუღლე — [[ლაურა ბუში]] და [[ბარაკ ობამა]]ს ცოლიმეუღლე - [[მიშელ ობამა]]. 2018 წლისთვის, ერთადერთი პირველი ლედი, რომელიც პრეზიდენტის პოსტისთვის იბრძოდა არის ჰილარი კლინტონი.
 
==წარმოშობა==
[[File:Dolley Madison.jpg|thumb|upright|[[დოლი მედისონი]] პირველი ლედის სახელით მოიხსენია [[ზაქარი ტეილორი|ზაქარი ტეილორმა]], [[1849]]]]
აღმასრულებელი ხელისუფლების მეთაურის ცოლისმეუღლის აღმიშვნელიაღმნიშვნელი წოდება — პირველი ლედი — აშშ-ში წარმოიშვა. რესპუბლიკის ადრეულ წლებში პრეზიდენტის ცოლისთვისმეუღლესთვის ზოგადად განსაზღვრული წოდება არ არსებობდა. თავდაპირველად პირველი ქალბატონები თვითონ გამოხატავდნენ უპირატესობას, თუ როგორ მიემართთ მათთვის, მაგ: ''ლედ'', ''მისის პრეზიდენტი'' და ა. შ. [[მართა ვაშინგტონი|მართა ვაშინგტონს]] ხშირად მიმართავდნენ, როგორც ''ლედი ვაშინგტონს''. ერთ-ერთი უძველეიუძველესი შემთხვევა ტერმინ „პირველი ლედის“ გამოყენებისა სწორედ მის სახელთანა დაკავშირებული: 1838 წელს, გაზეთის - ''St. Johnsbury Caledonian'' - ერთ-ერთ სტატიაში ავტორი, ''მისის სიგორნი'' განიხილავდა იმას, თუ როგორ არ შეცვლილა მართა ვაშინგტონი, მიუხედავად იმისა, რომ მისი ქმარი, ჯორჯი, პრეზიდენტი გახდა. ის წერდა: „ერის პირველი ლედი დღემდე ინარჩუნებს იმ ჩვევებს, რაც ადრე ჰქონდა. არ ზარმაცობს, გამთენიისას იღვიძებს და საუზმის შემდეგ თავის ოთახში წმინდა წერილს სწავლობს“.<ref>{{cite news |title=Martha Washington |work=St. Johnsbury
Caledonian |date=August 7, 1838 |page=1}}</ref>