დეზოქსირიბონუკლეინის მჟავა: განსხვავება გადახედვებს შორის

fixing doi from hijacked website, see here
(fixing doi from hijacked website, see here)
[[ტელომერა|ტელომერები]] და [[ცენტრომერა|ცენტრომერები]] შეიცავს გენების მცირე რაოდენობას, მაგრამ ისინი მნიშვნელოვან როლს ასრულებენ ქრომოსომების ფუნქციონირებასა და სტაბილურობაში.<ref name=Nugent/><ref>{{cite journal | author = Pidoux A, Allshire R | title = The role of heterochromatin in centromere function | url=http://journals.royalsociety.org/content/px7ahm740dq5ueuk/fulltext.pdf | journal = Philos Trans R Soc Lond B Biol Sci | volume = 360 | issue = 1455 | pages = 569 – 79 | year = 2005 | id = PMID 15905142}}</ref> ადამიანის არაკოდირებადი თანმიმდევრობების საკმაოდ ხშირი ფორმაა ფსევდოგენები, გენების ასლები, რომლებიც ინაქტივირებულია [[მუტაცია|მუტაციების]] შედეგად.<ref>{{cite journal | author = Harrison P, Hegyi H, Balasubramanian S, Luscombe N, Bertone P, Echols N, Johnson T, Gerstein M | title = Molecular fossils in the human genome: identification and analysis of the pseudogenes in chromosomes 21 and 22 | url=http://www.genome.org/cgi/content/full/12/2/272 | journal = Genome Res | volume = 12 | issue = 2 | pages = 272 – 80 | year = 2002 | id = PMID 11827946}}</ref> ეს თანმიმდევრობები არის მოლეკულური [[სასარგებლო წიაღისეული|წიაღისეულების]] მსგავსი, თუმცა ზოგჯერ საწყისი მასალის როლს ასრულებენ გენების [[დუპლიკაცია (ბიოლოგია)|დუპლიკაციასა]] და მის შემდგომ [[დივერგენცია]]ში.<ref>{{cite journal | author = Harrison P, Gerstein M | title = Studying genomes through the aeons: protein families, pseudogenes and proteome evolution | journal = J Mol Biol | volume = 318 | issue = 5 | pages = 1155 – 74 | year = 2002 | id = PMID 12083509}}</ref>
ორგანიზმში ცილების მრავალფეროვნების მეორე წყარო არის [[სპლაისინგი|ალტერნატიულ სპლაისინგში]] „დაშლისა და შეერთების ხაზების“ როლში ინტრონების გამოყენება.<ref>{{cite journal | author = Soller M | title = Molecular fossils in the human genome: identification and analysis of the pseudogenes in chromosomes 21 and 22 | url=http://springerlink.com/content/y12529875j170122 | journal = Cell Mol Life Sci | volume = 63 | issue = 7-9 | pages = 796 – 819 | year = 2006 | id = PMID 16465448}}</ref>
იმ თანმიმდევრობებს, რომლებიც არ აკოდირებენ ცილებს, შეუძლიათ დამხმარე უჯრედული [[რნმ]]-ების კოდირება, მაგალითად, [[მცირე ბირთვული რიბონუკლეინის მჟავა|მცირე ბირთვული რნმ-ის]].<ref>{{cite journal | author = Michalak P. | title = RNA world - the dark matter of evolutionary genomics| url=http://wwwdoi.blackwell-synergy.com/doi/absorg/10.1111/j.1420-9101.2006.01141.x | volume = 19 | issue = 6 | pages = 1768 – 74 | year = 2006 | id = PMID 17040373}}</ref> ადამიანის გენომის ტრანსკრიფციის უახლესმა კვლევებმა აჩვენა, რომ გენომის 10% აძლევს საწყისს პოლიადენილირებულ რნმ-ს,<ref>{{cite journal | author = Cheng J, Kapranov P, Drenkow J, Dike S, Brubaker S et al. | title = RNA world - the dark matter of evolutionary genomics| url=http://sciencemag.org/cgi/content/full/308/5725/1149 | volume = 308 | pages = 1149 – 54 | year = 2005 | id = PMID 15790807}}</ref> ხოლო თაგვის გენომის გამოკვლევებმა აჩვენა, რომ მისი 62% ტრანსკრიბირებს.<ref>{{cite journal | author = Mattick JS | title = RNA regulation: a new genetics? | url=http://www.nature.com//nrg/journal/v5/n4/abs/nrg1321_fs.html;jsessionid=38CA337C2CE6EC04821E4D35AD67995C| journal = Nat Rev Genet| volume = 5 | pages = 316–323 | year = 2004 | id = PMID 15131654}}</ref>
 
=== ტრანსკრიფცია და ტრანსლაცია ===
[[ტოპოიზომერაზები]] არის ფერმენტები, რომლებსაც აქვთ როგორც [[ნუკლეაზები|ნუკლეაზური]], ასევე [[ლიგაზები|ლიგაზური]] აქტივობა. ისინი ცვლიან დნმ-ის ზესპირალიზაციის დონეს. ამ ფერმენტებიდან ზოგიერთი ჭრის დნმ-ის სპირალს და ჯაჭვებიდან ერთ-ერთს აძლევს ტრიალის საშუალებას. ამგვარად მცირდება ზესპირალიზაციის დონე, რის შემდეგაც ფერმენტი ავსებს ნაპრალს.<ref name=Champoux/> სხვა ფერმენტებს შეუძლიათ ერთ-ერთი ჯაჭვის გაჭრა და მეორე ჯაჭვის ნაპრალზე გადაყვანა, შემდეგ კი პირველ ჯაჭვში ნაპრალის ლიგირება.<ref>{{cite journal | author = Schoeffler A, Berger J | title = Recent advances in understanding structure-function relationships in the type II topoisomerase mechanism | journal = Biochem Soc Trans | volume = 33 | issue = Pt 6 | pages = 1465 – 70 | year = 2005 | id = PMID 16246147}}</ref> ტოპოიზომერაზები აუცილებელია დნმ-თან დაკავშირებული მრავალი პროცესისთვის, როგორებიცაა [[დნმ-ის რეპლიკაცია|რეპლიკაცია]] და [[ტრანსკრიფცია (ბიოლოგია)|ტრანსკრიფცია]].<ref name=Wang/>
 
[[ჰელიკაზები]] არის ცილები, რომლებიც წარმოადგენენ ერთ-ერთ მოლეკულურ ძრავას. ისინი იყენებენ [[ნუკლეოტიდტრიფოსფატი|ნუკლეოტიდტრიფოსფატების]], ხშირ შემთხვევაში [[ადენოზინტრიფოსფორმჟავა|ატფ-ის]], ქიმიურ ენერგიას, რათა ფუძეებს შორის გახლიჩონ [[წყალბადური ბმა|წყალბადური ბმები]] და ორმაგი სპირალი ცალკეულ ჯაჭვებად დაყონ.<ref>{{cite journal | author = Tuteja N, Tuteja R | title = Unraveling DNA helicases. Motif, structure, mechanism and function | url=http://wwwdoi.blackwell-synergy.com/links/doiorg/10.1111/j.1432-1033.2004.04094.x | journal = Eur J Biochem | volume = 271 | issue = 10 | pages = 1849–63 | year = 2004 | id = PMID 15128295}}</ref> ეს ფერმენტები მნიშვნელოვანია უამრავი პროცესისთვის, რომლებშიც ცილებს ესაჭიროებათ დნმ-ის ფუძეებთან კავშირი.
 
==== ნუკლეაზები და ლიგაზები ====
66

რედაქტირება