გაბალის რაიონი: განსხვავება გადახედვებს შორის

არ არის რედაქტირების რეზიუმე
{{მუშავდება|1=[[სპეციალური:Contributions/Vano3333|Vano3333]]|2=2019 წლის 14 ოქტომბერი}}
{{ინფოდაფა ადმინისტრაციული ერთეული}}
'''გაბალის რაიონი''' ({{lang-az| Qəbələ rayonu}}, {{Lang-lez|Кьвепеле райун}}) — [[აზერბაიჯანის ადმინისტრაციული დაყოფა|აზერბაიჯანის ერთ-ერთი რაიონი]]. მისი ადმინისტრაციული ცენტრია ისტორიული ქალაქი გაბალა, რომელიც ძველ დროში იყო ცნობილი როგორც [[კავკასიის ალბანეთი|კავკასიის ალბანეთის]] დედაქალაქი. მისი სატელეფონო კოდია (+994) 24.<ref>{{cite web|title=Şəhərlərarası telefon kodları|url=http://www.aztelekom.org/index.php?id=61|website=Aztelekom MMC|publisher=Aztelekom İB|accessdate=19 August 2015}} {{az}}</ref>
 
რაინონში ცხოვრობს 93 770 ადამიანი, რომელთაგანაც 13 175 ცხოვრობს ქალაქისრაიონის ცენტრ გაბალაში, ხოლი დანარჩენი 80 595 ცხოვრობს სოფლებში. მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 60,49 ადამიანია კვადრატულ კილომეტრზე. საშუალო სასიცოცხლო ასაკი 70 წელია. გაბალის რაიონში 73 235 მკვიდრი [[აზერბაიჯანელები|აზერბაიჯანელია]], 16 020 არიან [[ლეზგები]], 4 640 [[უდიები]], 209 არის [[თურქები|თურქი]] და 37 სხვა ეროვნების წარმომადგენელი.<ref name="pop">[http://www.qebele-ih.gov.az/?/az/content/242/ Population of Qabala rayon]</ref>
 
==ისტორია==
გაბალა უძველესი ქალაქია ქალაქი, რომელიც იყო კავკასიის ალბანეთის სახელმწიფოს დედაქალაქი. ძველი ქალაქის ნანგრევები მდებარეობს რაიონის დღევანდელი ცენტრიდან სამხრეთ-დასავლეთით 20 კილომეტრში. დიდი შენობების, ქალაქის კარიბჭეების, კოშკის კედლებისა და მატერიალური კულტურის ნიმუშების ნაშთები ამტკიცებს, რომ გაბალა იმ დროს ერთ-ერთი ყველაზე თვალსაჩინო ქალაქი იყო.
 
როდესაც რომის ჯარები თავს დაესხნენ ალბანეთს ძვ.წ 60-იან წლებში, მათ ვერ შეძლეს გაბალას დაპყრობა. სასანიანთა პერიოდში გაბალა იყო დიდი სავაჭრო ცენტრი. სიტუაცია იგივე დარჩა ისლამური სახალიფოს ხანაშიც. მიუხედავად იმისა, რომ ქალაქმა განიცადა ვარდნა მე –13-13 საუკუნეში [[მონღოლები|მონღოლთა]] შემოსევის დროს, იგი მოგვიანებით აღადგინეს. გაბალამ მე–18მე-18 საუკუნის შუა ხანებში დაკარგა პოზიციები და მოსახლეობა თანდათანობით შემცირდა.
 
მე -18 საუკუნის შუა ხანებში ამ ტერიტორიაზე მცირე ფეოდალური სახელმწიფო დაარსდა. მოგვიანებით იგი შედიოდა [[შაქის სახანო|შაქის სახანოს]] შემადგენლობაში და მას მართადნენ შაქის ხანები.
 
==ეკონომიკა==
რეგიონალური ეკონომიკის ძირითადი სექტორი სოფლის მეურნეობას ეყრდნობა. რეგიონის სოფლის მეურნეობა ითვალისწინებს თამბაქოსა და აბრეშუმის ჭიებისჩაის მოშენებასმოყვანას, ჩაისაბრეშუმის მოყვანასჭიების მოშენებას, ყვავილების დარგვას, ხილისა და მარცვლეულის მოყვანას, მეღვინეობასა და ცხვრის მოშენებას.<ref>{{Cite web|url=http://internationalgeographer.wordpress.com/2012/12/05/sheky-zagatala-economic-region/|title=Sheky-Zagatala Economic Region (2012). INTERNATIONAL GEOGRAPHER.}}</ref>
გაბალის რეგიონში 2015 წელს, ეკონომიკის სხვადასხვა სექტორებიდან შემოსული, წარმოების მთლიანი ღირებულება 203 517 მანეთს შეადგენდა, გასული წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით, ინდუსტრიაში მთლიანი მთლიანი პროდუქტი გაიზარდა 130 ათასი მანეთით ან 0,5% -ით:
 
*სოფლისინდუსტრიაში მეურნეობამთლიანი პროდუქტი გაიზარდა 3130 244ათასი მანეთით ან 50,65%, -ით.
*მშენებლობასოფლის -მეურნეობა 25გაიზარდა 2223 244 მანეთით ან 405,46%,-ით,.
*ტრანსპორტიმშენებლობა - 24625 222 ათასი მანეთით ან 740,34%, -ით.
*კომუნიკაციატრანსპორტი - 13246 ათასი მანეთით ან 17,23%,.
*ვაჭრობაკომუნიკაცია - 45713 ათასი მანეთით ან 1,972% .
*ვაჭრობა - 457 ათასი მანეთით ან 1,97%.
 
ასევე 2016 წელს დასრულდა სამშენებლო და სამონტაჟო სამუშაოები სათხილამურო ცენტრში, რომელიც ზამთარშიც დ ზაფხულშიც ტურიზმის კომპლექსის ნაწილია.<ref>{{Cite web|url=http://www.qebele-ih.gov.az/en/page/58.html|title=Economy}}</ref>