კლარჯეთის საერისთავო: განსხვავება გადახედვებს შორის

არ არის რედაქტირების რეზიუმე
[[1191]] წელს, [[ზაქარია ასპანისძე|ზაქარია ასპანისძის]] [[თამარ მეფე|თამარ მეფის]] მიერ, [[შავშეთი|შავშეთის]], [[კლარჯეთი|კლარჯეთისა]] (არტანუჯის) და [[ტაო|ტაოს]] ერისთავად დამტკიცების შემდგომ, კლარჯეთი დანარჩენ ორთან ერთად, გაერთიანდა ერთ, [[ფანასკეთის საერისთავო|ფანასკეთის]] (ანუ ტაოს) მონაპირე საერისთავოში, რომლის ცენტრიც ციხესიმაგრე [[ფანასკეთი|ფანასკეთში]] იყო.<ref>ნ. შოშიაშვილი, სტ. „ზაქარია ფანასკერტელი“, ქსე, ტ.10, გვ. 217</ref>
 
== კლარჯეთის საერისთავო ==
{| width=70% class="wikitable"
{{ინფოდაფა ყოფილი სამეფო/ქვეყანა
|-
|სახელი =
| align="center" width=60% colspan="2"| '''იბერიის მეფე-მთავრები'''<ref>[http://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/68532 ვახუშტის „საქართველოს ისტორია“]. გვერდი: 317, 318, 319.</ref>
|მშობლიური სახელი = კლარჯეთის საერისთავო
|-
|სტატუსი =
!სურათი
|ჰიმნი =
!სახელი
|დროშა =
|-
|დროშის აღწერა =
| align="center" |[[File:Victor Langlois. L'éristhaw Gourgen. PL II. No.5.jpg|80 px|frameless|ცენტრი]]
|გერბი =
| align="center" |'''[[გუარამი|გუარამ I]]'''<br />575–600<br />ბაგრატ ბივრიტიანის ვაჟი<br />იბერიის მეფე კურაპალატი</small>
|გერბის აღწერა =
|-
|ერა = [[:en:Early Middle Ages|ადრეული შუა საუკუნეები]]
| align="center" |[[File:Victor Langlois. Stéphanos I. PL II. No.13.jpg|80 px|frameless|ცენტრი]]
|მართველობა = [[ფეოდალიზმი|ფეოდალური]] [[მონარქია]]
| align="center" |'''[[სტეფანოზ I]]'''<br />600–619<br />გუარამ I კუროპალატის ძე<br />იბერიის მთავარი</small>
<!-- აღზევება, დაცემა და მნიშვნელოვანი წლები -->
|-
|შექმნა = სუმბატ I-მა მიიღო კლარჯეთის პროვინცია
| align="center" |[[File:Mtskheta. Jvari monastery wall writing. ADARNERSE.JPG|80 px|frameless|ცენტრი]]
|შექმნის თარიღი =
| align="center" |'''[[:en:Adarnase I of Iberia|ადარნასე I]]'''<br />619–639<br />[[:en:Bacurius III of Iberia|ბაკურ III-ის]] ძე<br />იბერიის მთავარი</small>
|შექმნის წელი = [[870]]
| align="center" rowspan="4"|[[გუარამ II]]<br />619–678<br />[[სტეფანოზ I|სტეფანოზ I-ის]] ძე<br /></small>[[კუროპალატი]], მფლობელი კლარჯეთ-ჯავახეთისა, ექვემბდებარება არჩილ II-ს († 678)</small>
|გაუქმება = გაუქმდა
|-
|გაუქმების თარიღი =
| align="center" |
|გაუქმების წელი = [[1011]]
| align="center" |'''[[სტეფანოზ II]]'''<br />639–663<br />ადარნასე I-ის ძე<br />იბერიის მთავარი</small>
|რუკა =
|-
|აღწერა =
| align="center" |
|p1 = ქართლის საერისმთავრო
| align="center" |'''[[მირი]]'''<br />663–668<br />[[:en:Stephen of Kakheti|სტეფანოზის ძე]]<br />იბერიის მეფე</small>
|დროშა_p1 = Kartli - drosha jvari.svg
|-
|წელი_დასაწყისი =
| rowspan="3" align="center" |[[File:King Archil.jpg|80 px|frameless|ცენტრი]]
|წელი_დასასრული =
| rowspan="3" align="center" |'''[[:en:Archil of Kakheti|არჩილი]]'''<br />668–718<br />[[:en:Stephen of Kakheti|სტეფანოზის ძე]]<br />იბერიის მეფე</small>
|s1 = საქართველოს სამეფო
|-
|დროშა_s1 = Flag of Kingdom of Georgia.svg
| align="center" |ვარაზ-ბაკური<br />678–705<br />[[გუარამ II|გუარამ II-ის ძე]]<br /></small>ანტიპატრიკი ანუ ანტიპატი-პატრიკი კეისრის მიერ. მეფე არჩილ უმკვიდრებს მას გარდაბანს, რომლის მცხოვრებნი მას მოჰყავს ქართველთ სარწმუნოებაზე († 705).<br />ვარაზ-ბაკურის და იყო ცოლი არჩილ II-ისა.</small>
|დევიზი =
|-
|დედაქალაქი = [[არტანუჯი]]
| align="center" rowspan="2"|ნერსე<br />705–742<br />ვარაზ-ბაკურის ძე<br /></small>იჭერს მამის სამფლობელოს. ექვემდებარება ბერძნებს († 742)</small>
|ქალაქები =
|-
|ენები = [[ქართული ენა|ქართული]]<br />[[ლაზური ენა|ლაზური]] ([[ჭანური ენა]])
| rowspan="3" align="center" |
|ვალუტა =
| rowspan="3" align="center" |'''[[:en:John of Kakheti|იოანე]]'''<br />718–786<br />'''[[:en:Juansher of Kakheti|ჯუანშერი]]'''<br />718–787<br />[[:en:Archil of Kakheti|არჩილის]] ძენი<br />იბერიის მთავარნი</small>
|ფართობი =
|-
|მოსახლეობა =
| align="center" |[[ადარნასე ბაგრატიონი|ადარნასე]]<br />742–779<br />ნერსეს ძე<br /></small>ერისთავთ ერისთავი. განაგებს სამფლობელოს მამისას; ძმებს (ფილიპე და სტეფანოს) უმკვიდრებს ერისთაობას და ექვემდებარება ბერძნებს († 779). ნერსე II-ის ასულისგან ეყოლა [[აშოტ I დიდი|აშოტ]], გურგენ და ლატავრა, ცოლი ჯვანშერისა.</small>
|მართველობის ფორმა = ფეოდალური მონარქია
|-
|დინასტია = ბაგრატიონები
| align="center" |გურგენ<br /><br />ადარნასეს ძე<br />ერისთავი
|მმართველის ტიტული6 =
|-
|მმართველი6 =
| align="center" rowspan="3"|[[ფაილი:Ashot I relief (2).jpg|80 px|frameless|ცენტრი]]
|მმართველი6 წელი =
| align="center" rowspan="3"|'''[[აშოტ I დიდი]]'''<br />787–809<br />[[ადარნასე ბაგრატიონი|ადარნასეს]] ძე<br />იბერიის ერისთავი<br />809–813<br />იბერიის მეფე<br />813–826<br />ტაო-კლარჯეთის კუროპალატი</small>
|მმართველის ტიტული7 =
|-
|მმართველი7 =
|}
|მმართველი7 წელი =
|მმართველის ტიტული8 =
|მმართველი8 =
|მმართველი8 წელი =
|რელიგია = [[აღმოსავლეთის მართლმადიდებელი ეკლესია]] <small>([[საქართველოს სამოციქულო ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესია]])</small>
|დამატებითი პარამეტრი1 =
|პარამეტრის შიგთავსი1 =
|ეტაპი1 =
|თარიღი1 =
|წელი1 =
|ეტაპი2 =
|თარიღი2 =
|წელი2 =
|ეტაპი3 =
|თარიღი3 =
|წელი3 =
|ეტაპი4 =
|თარიღი4 =
|წელი4 =
|ეტაპი5 =
|თარიღი5 =
|წელი5 =
|ეტაპი6 =
|თარიღი6 =
|წელი6 =
|დამატებითი პარამეტრი2 =
|პარამეტრის შიგთავსი2 =
|წინა =
|წინამორბედი1 =
|წინამორბედი2 =
|წინამორბედი3 =
|წინამორბედი4 =
|წინამორბედი5 =
|წინამორბედი6 =
|წინამორბედი7 =
|შემდეგი =
|მემკვიდრე1 =
|მემკვიდრე2 =
|მემკვიდრე3 =
|მემკვიდრე4 =
|მემკვიდრე5 =
|მემკვიდრე6 =
|მემკვიდრე7 =
|სქოლიო =
|დღეს = {{Collapsible list|titlestyle=font-weight:normal; background:transparent; text-align:left;|title=ქვეყანა დღეს|[[ართვინის პროვინცია]], {{დროშა|თურქეთი}}|}}
}}
 
ბაგრატიონთა დინასტია ხელმძღვანელობდა ეკონომიკური კეთილდღეობის და კულტურული აღორძინების პერიოდს ამ რეგიონში. არტანუჯში შეგროვებული გადასახადები ბაგრატიონთა ძალაუფლების ზრდის უმთავრესი ფაქტორი იყო. [[არაბობა საქართველოში|არაბთა შემოსევების]] შედეგად გაუკაცრიელებული კლარჯეთი კვლავ დასახლდა და გადაიქცა [[:en:Christian culture|ქრისტიანული კულტურის]] უდიდეს ცენტრად, რასაც ხელს უწყობდა ფართომასშტაბიანი სამონასტრო მოღვაწეობა, წამოწყებული ქართველი ბერის, [[გრიგოლ ხანძთელი|გრიგოლ ხანძთელის]] (759–861) მიერ<ref name="Rapp">Rapp, Stephen H. (2003), ''Studies in Medieval Georgian Historiography: Early Texts And Eurasian Contexts'', passim. Peeters Publishers, {{ISBN|90-429-1318-5}}</ref>.
{| class="wikitable" border="10" cellpadding="10" cellspacing="10"
|-----
! colspan="10" bgcolor="silver" |[[კლარჯეთი|კლარჯეთის]] [[ერისთავთ-ერისთავი|ერისთავთ ერისთავები]]
|-----
!bgcolor="silver" width="25%"| სახელი
!bgcolor="silver" width="25%"| მმართველობის წლები
!bgcolor="silver" width="25%"| ტიტული
|-----
| colspan="4" align="center" bgcolor=#C0C0C0 | <center>'''[[კლარჯეთი|კლარჯეთის]] [[ბაგრატიონები|ბაგრატიონთა]] I შტო'''</center>
|-----
| '''[[ადარნასე I]]''', [[აშოტ I დიდი|აშოტ კურაპალატის]] უფროსი ძე || align="center" | [[826]] – [[867]]
| [[კლარჯეთი|კლარჯეთის]] [[ხელმწიფე]]. მამა [[გურგენ I|გურგენ I-სა]], [[აშოტ კეკელა|აშოტ II კეკელასი]] და [[სუმბატ არტანუჯელი|სუმბატ I მამფალი არტანუჯელისა]].
|-----
| '''[[გურგენ I]]''', [[ადარნასე I|ადარნასე I-ის]] ძე || align="center" | [[867]] – [[891]]
| [[კლარჯეთი|კლარჯეთის]] [[ერისთავთ-ერისთავი|ერისთავთ ერისთავი]] [[867]] – [[881]] [[წელი|წლებში]]. [[კურაპალატი]] [[881|881 წლიდან]]. [[ტაო-კლარჯეთის სამეფო|ტაო-კლარჯეთის კურაპალატი]] [[881]] – [[888]] [[წელი|წლებში]]. შემდგომში, [[არტაანი|არტაანის]] და [[შავშეთი|შავშეთის]] [[ერისმთავარი]] [[888]] – [[891]] [[წელი|წლებში]]. მამა ადარნასე II-ისა და [[აშოტ კუხი|აშოტ III კუხისა]]. † [[891]]
|-----
| '''ადარნასე II''', [[გურგენ I|გურგენ I-ის]] ძე || align="center" | [[891]] – [[896]]
| [[კლარჯეთი|კლარჯეთის]] [[ერისთავთ-ერისთავი|ერისთავთ ერისთავი]]. მამა დავით II [[ერისთავთ-ერისთავი|ერისთავთ ერისთავისა]] და [[გურგენ IV|გურგენ IV დიდისა]].
|-----
| '''დავით II''' [[ერისთავთ-ერისთავი|ერისთავთ ერისთავი]], ადარნასე II-ის ძე || align="center" | [[896]] – [[908]]
| [[კლარჯეთი|კლარჯეთის]] [[ერისთავთ-ერისთავი|ერისთავთ ერისთავი]]. † [[908]] უშვილოდ.
|-----
| '''[[აშოტ კუხი|აშოტ III კუხი]]''' არტაანელი [[ერისთავთ-ერისთავი|ერისთავთ ერისთავი]], [[გურგენ I|გურგენ I-ის]] ძე || align="center" | [[908]] – [[918]]
| [[კლარჯეთი|კლარჯეთის]] [[ერისთავთ-ერისთავი|ერისთავთ ერისთავი]]. † [[918]] უშვილოდ.
|-----
| '''[[გურგენ IV|გურგენ IV დიდი]]'''. ადარნასეს II-ის († [[896]]) ძე.|| align="center" | [[918]] – [[14 თებერვალი]], [[941]]
| [[კლარჯეთი|კლარჯეთის]] [[ერისთავთ-ერისთავი|ერისთავთ ერისთავი]] და მაგისტროსი. [[კლარჯეთი|კლარჯეთის]], [[ჯავახეთი|ჯავახეთის]], [[აჭარა|აჭარისა]] და [[ნიგალი|ნიგალის]] მფლობელი (ცოლი — ქალი აშოტ IV კისკასისა). მამა ერთადერთი ქალიშვილისა (ცოლი აფხაზთა მეფის [[კონსტანტინე III (აფხაზთა მეფე)|კონსტანტინე III-ის]] ძის [[ბაგრატ II (აფხაზთა მეფე)|ბაგრატ II-ისა]]). † [[941|941 წლის]] [[14 თებერვალი|14 თებერვალს]]. [[გურგენ IV|გურგენ IV დიდის]] სამფლობელოები [[კლარჯეთის სამთავრო|კლარჯეთის სამთავროს]] დამაარსებლებმა, ტაოს ბაგრატიონთა II შტოს წარმომადგენლებმა დაიკავეს.
|-----
|}
 
დაახლოებით 870 წელს, კლარჯეთი გახდა ქართველ ბაგრატიონთა სამი ძირითადი განშტოებიდან ერთ-ერთი მემკვიდრეობითი [[:en:fiefdom|ფეოდალური სამფლობელო]]. ეს ხაზი, შუა საუკუნეების ქართულ ჩანაწერებში ცნობილია, როგორც სუვერენული კლარჯეთი ([[კლარჯნი ხელმწიფენი]]) — საბოლოოდ გაუქმებული მათი ბიძაშვილის, ერთიანი საქართველოს პირველი მეფის [[ბაგრატ III (საქართველოს მეფე)|ბაგრატ III-ის]] მიერ 1010 წელს. ბაგრატ III-მ ტერიტორია გადასცა [[აბუსერისძენი|აბუსერისძეების ოჯახს]].
{| class="wikitable" border="10" cellpadding="10" cellspacing="10"
 
|-----
გვიან [[XI საუკუნე|XI საუკუნეში]] კლარჯეთი, [[სელჯუკები|სელჯუკთა]] თავდასხმების სერიების შემდეგ, აღარასოდეს აღდგენილა სრულად და კიდევ გაუარესდა მდგომარეობა [[XIII საუკუნე|XIII]] და [[XIV საუკუნე|XIV საუკუნეში]], [[მონღოლთა შემოსევები საქართველოში|მონღოლთა]] და [[თემურლენგის ლაშქრობები საქართველოში|თემურლენგის]] შემოსევებისას. [[XV საუკუნე|XV საუკუნეში]] [[საქართველოს სამეფო|საქართველოს სამეფოს]] გაყოფის შემდეგ, კლარჯეთი გადაეცა [[მესხეთის სამთავრო|მესხეთის მთავრებს]], რომლებმაც დაკარგეს ეს მხარე [[ოსმალეთის იმპერია|ოსმალეთის]] დაპყრობითი ომების შედეგად 1551 წელს.
! colspan="10" bgcolor="silver" | [[არტანუჯის ციხე|არტანუჯის]] [[ერისთავი|ერისთავები]]
 
|-----
=== კლარჯნი ხელმწიფენი ===
!bgcolor="silver" width="25%"| სახელი
{| class="wikitable sortable"
!bgcolor="silver" width="25%"| მმართველობის წლები
!სახელი
!bgcolor="silver" width="25%"| ტიტული
!ტიტული
|-----
!ერისთავობის წლები
| colspan="4" align="center" bgcolor=#C0C0C0 | <center>'''[[კლარჯეთი|კლარჯეთის]] [[ბაგრატიონები|ბაგრატიონთა]] II შტო'''</center>
!შენიშვნები
|-----
|- style="background:#fff;"
| '''[[აშოტ კეკელა|აშოტ II კეკელა]]''', [[ადარნასე I|ადარნასე I კლარჯის]] ძე || align="center" | [[IX საუკუნე|IX]] – [[867]]
| 1. სუმბატ I მამფალი, არტანუჯელი, ანთიპატოს-პატრიკი
| [[არტანუჯის ციხე|არტანუჯის]] [[ერისთავი]]. მამა გურგენ II კურაპალატისა და სუმბატ II არტანუჯელი ანთიპატრიკისა.
| align="center"| [[ხელმწიფე]]
|-----
| align="center"| 870–889
| '''[[სუმბატ არტანუჯელი|სუმბატ I მამფალი არტანუჯელი]]''', ანთიპატოს-პატრიკი. [[ადარნასე I|ადარნასე I კლარჯის]] ძე || align="center" | [[867]] – [[889]]
| სუმბატ I მამფალი, არტანუჯელი, დიდი ([[კონსტანტინე პორფიროგენეტი|კონსტ.]]), ანთიპატოს-პატრიკი (†889). § 48<ref name=autogenerated1>[http://dspace.gela.org.ge/bitstream/123456789/607/1/sumbat%20davitis%20dzis%20qronika%20gamocema%20mesame.pdf სუმბატ დავითის ძის ქრონიკა ტაო-კლარჯეთის ბაგრატიონთა შესახებ] ტექსტი გამოსცა შესავლით, შენიშვნებით და ორი გენეალოგიური ტაბულით საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილმა წევრმა ე. თაყაიშვილმა. საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის გამომცემლობა, თბილისი, 1949. გვერდი: 65.</ref>
| [[არტანუჯის ციხე|არტანუჯის]] [[ერისთავი]]. მამა დავით I მამფალისა და ბაგრატ I მამფალი არტანუჯელისა.
|- style="background:#fff;"
|-----
| '''2. ბაგრატ I, მამფალი, არტანუჯელი''', მაგისტროსი, სუმბატის I მამფალის ძე || align="center" | [[889]] – [[20 აპრილი]], [[909]]
| align="center"| [[ხელმწიფე]]
| [[არტანუჯის ციხე|არტანუჯის]] [[ერისთავი]]. მამა ადარნასე III კლარჯისა, მონაზვნობაში ბასილისა († [[945]]), გურგენ III ერისთავისა († [[923]]), აშოტ IV კისკასისა († [[939|939 წლის]] [[ივნისი|ივნისში]], უძეოდ) და დავით III ერისთავისა († [[922]]). † [[20 აპრილი]], [[909]], აღვსების დღეს.
| align="center"| 889–909
|-----
| ბაგრატ I, მამფალი, მაგისტროსი (კონსტ.), არტანუჯელი (†909 წ. 20 აპრილს, აღვსების დღეს). § 53<ref name=autogenerated1>[http://dspace.gela.org.ge/bitstream/123456789/607/1/sumbat%20davitis%20dzis%20qronika%20gamocema%20mesame.pdf სუმბატ დავითის ძის ქრონიკა ტაო-კლარჯეთის ბაგრატიონთა შესახებ] ტექსტი გამოსცა შესავლით, შენიშვნებით და ორი გენეალოგიური ტაბულით საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილმა წევრმა ე. თაყაიშვილმა. საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის გამომცემლობა, თბილისი, 1949. გვერდი: 65.</ref>
| '''დავით I მამფალი''', სუმბატ I მამფალის უფროსი ძე || align="center" | [[889]] – [[20 თებერვალი]], [[943]]
|- style="background:#fff;"
| [[არტანუჯის ციხე|არტანუჯის]] [[ერისთავი]]. მამა სუმბატ III არტანუჯელი [[ერისთავთ-ერისთავი|ერისთავთ ერისთავისა]] († [[988]]). † [[20 თებერვალი]], [[943]], მონაზვნობაში.
| 3. დავით I მამფალი
|-----
| align="center"| [[ხელმწიფე]]
| '''გურგენ III''', ბაგრატ I მამფალი არტანუჯელის ძე || align="center" | [[900]] – [[923]]
| align="center"| 909–943
| [[არტანუჯის ციხე|არტანუჯის]] [[ერისთავი]] († [[923]]). მამა გურგენ V-ისა († [[968]].)
| დავით I მამფალი, დიდი (კონსტ.) (†943 წ. 20 თებერვალს, მონაზვნობაში). § 63<ref name=autogenerated2>[http://dspace.gela.org.ge/bitstream/123456789/607/1/sumbat%20davitis%20dzis%20qronika%20gamocema%20mesame.pdf სუმბატ დავითის ძის ქრონიკა ტაო-კლარჯეთის ბაგრატიონთა შესახებ] ტექსტი გამოსცა შესავლით, შენიშვნებით და ორი გენეალოგიური ტაბულით საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილმა წევრმა ე. თაყაიშვილმა. საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის გამომცემლობა, თბილისი, 1949. გვერდი: 66.</ref>
|-----
|- style="background:#fff;"
| '''აშოტ IV კისკასი''', ბაგრატ I მამფალი არტანუჯელის ძე || align="center" | [[923]] - [[932]]
| 4. სუმბატ III, [[ერისთავთ ერისთავი]], არტანუჯელი
| [[არტანუჯის ციხე|არტანუჯის]] [[ერისთავი]]. მამა ერთადერთი ქალიშვილისა (ცოლი [[გურგენ IV|გურგენ IV დიდისა]].) † [[ივნისი]], [[939]] უძეოდ.
| align="center"| [[ხელმწიფე]]
|-----
| align="center"| 943–988
| '''სუმბატ III არტანუჯელი''', [[ერისთავთ-ერისთავი|ერისთავთ ერისთავი]], დავითის I მამფალის ძე || align="center" | [[943]] – [[988]]
| სუმბატ III, არტანუჯელი, ერისთავთ ერისთავი; ირთავს თავის ბიძის, ბაგრატ I-ის ქალს (კონსტ.) (†988). § 73<ref name=autogenerated3>[http://dspace.gela.org.ge/bitstream/123456789/607/1/sumbat%20davitis%20dzis%20qronika%20gamocema%20mesame.pdf სუმბატ დავითის ძის ქრონიკა ტაო-კლარჯეთის ბაგრატიონთა შესახებ] ტექსტი გამოსცა შესავლით, შენიშვნებით და ორი გენეალოგიური ტაბულით საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილმა წევრმა ე. თაყაიშვილმა. საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის გამომცემლობა, თბილისი, 1949. გვერდი: 67.</ref>
| [[არტანუჯის ციხე|არტანუჯის]] [[ერისთავი]]. მამა ბაგრატ II არტანუჯელისა († [[988]]) და დავით IV-ისა († [[993]].)
|- style="background:#fff;"
|-----
| 5. დავით IV
| '''დავით IV''', სუმბატ III [[ერისთავთ-ერისთავი|ერისთავთ ერისთავის]] ძე || align="center" | [[988]] – [[993]]
| align="center"| [[ხელმწიფე]]
| [[არტანუჯის ციხე|არტანუჯის]] [[ერისთავი]]
| align="center"| 992–994
|-----
| დავით IV (992-994 წლებს შორის). § 76<ref name=autogenerated3>[http://dspace.gela.org.ge/bitstream/123456789/607/1/sumbat%20davitis%20dzis%20qronika%20gamocema%20mesame.pdf სუმბატ დავითის ძის ქრონიკა ტაო-კლარჯეთის ბაგრატიონთა შესახებ] ტექსტი გამოსცა შესავლით, შენიშვნებით და ორი გენეალოგიური ტაბულით საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილმა წევრმა ე. თაყაიშვილმა. საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის გამომცემლობა, თბილისი, 1949. გვერდი: 67.</ref>
| '''სუმბატ IV კლარჯი''', არტანუჯელი. ბაგრატ II არტანუჯელის ძე, დავითის ძმისწული || align="center" | [[993]] – [[1011]]
|- style="background:#fff;"
| [[არტანუჯის ციხე|არტანუჯის]] [[ერისთავი]]. მამა ბაგრატ IV-სა. † [[1011|1011 წელს]], [[თმოგვის ციხე|თმოგვის ციხეში]].
| 6. სუმბატ IV, კლარჯი, არტანუჯელი
|-----
| align="center"| [[ხელმწიფე]]
| '''ბაგრატ IV''', სუმბატ IV კლარჯის ძე || align="center" | [[1011]]
| align="center"| 994–1011
| [[არტანუჯის ციხე|არტანუჯის]] [[ერისთავი]]. (კონსტანტინეპოლს წავიდა).
| სუმბატ IV, კლარჯი, არტანუჯელი (†1011, თმოგვის ციხეში). § 83<ref name=autogenerated4>[http://dspace.gela.org.ge/bitstream/123456789/607/1/sumbat%20davitis%20dzis%20qronika%20gamocema%20mesame.pdf სუმბატ დავითის ძის ქრონიკა ტაო-კლარჯეთის ბაგრატიონთა შესახებ] ტექსტი გამოსცა შესავლით, შენიშვნებით და ორი გენეალოგიური ტაბულით საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილმა წევრმა ე. თაყაიშვილმა. საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის გამომცემლობა, თბილისი, 1949. გვერდი: 68.</ref><br />
|-----
თანამმართველი: გურგენ VI, კლარჯი (†1012, თმოგვის ციხეში). § 83<ref name=autogenerated4>[http://dspace.gela.org.ge/bitstream/123456789/607/1/sumbat%20davitis%20dzis%20qronika%20gamocema%20mesame.pdf სუმბატ დავითის ძის ქრონიკა ტაო-კლარჯეთის ბაგრატიონთა შესახებ] ტექსტი გამოსცა შესავლით, შენიშვნებით და ორი გენეალოგიური ტაბულით საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილმა წევრმა ე. თაყაიშვილმა. საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის გამომცემლობა, თბილისი, 1949. გვერდი: 68.</ref>
| '''გურგენ VI კლარჯი''', ბაგრატ II არტანუჯელის ძე || align="center" | [[1011]] – [[1012]]
|- style="background:#fff;"
| [[არტანუჯის ციხე|არტანუჯის]] [[ერისთავი]]. მამა დემეტრესი ([[კონსტანტინეპოლი|კონსტანტინეპოლს]] წავიდა). † [[1012|1012 წელს]], [[თმოგვის ციხე|თმოგვის ციხეში]].
|colspan="6" |ბაგრატ IV, სუმბატ IV-ის ძე, კონსტანტინეპოლს წავიდა. § 84<ref name=autogenerated5>[http://dspace.gela.org.ge/bitstream/123456789/607/1/sumbat%20davitis%20dzis%20qronika%20gamocema%20mesame.pdf სუმბატ დავითის ძის ქრონიკა ტაო-კლარჯეთის ბაგრატიონთა შესახებ] ტექსტი გამოსცა შესავლით, შენიშვნებით და ორი გენეალოგიური ტაბულით საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილმა წევრმა ე. თაყაიშვილმა. საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის გამომცემლობა, თბილისი, 1949. გვერდი: 69.</ref><br />დემეტრე, გურგენ VI-ის ძე, კონსტანტინეპოლს წავიდა. § 84<ref name=autogenerated5>[http://dspace.gela.org.ge/bitstream/123456789/607/1/sumbat%20davitis%20dzis%20qronika%20gamocema%20mesame.pdf სუმბატ დავითის ძის ქრონიკა ტაო-კლარჯეთის ბაგრატიონთა შესახებ] ტექსტი გამოსცა შესავლით, შენიშვნებით და ორი გენეალოგიური ტაბულით საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილმა წევრმა ე. თაყაიშვილმა. საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის გამომცემლობა, თბილისი, 1949. გვერდი: 69.</ref>
|-----
|- style="background:#fff;"
| '''[[ბაგრატ III (საქართველოს მეფე)|ბაგრატ V ერისთავი]]''', [[გურგენი|გურგენ II-ის]] ძე || align="center" | [[1011]] – [[1014]]
|იოვანე აბუსერი<ref>[http://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/იოვანე_აბუსერი იოვანე აბუსერი]</ref>
| [[საქართველოს სამეფო|გაერთიანებული საქართველოს მეფე]] [[ბაგრატ III (საქართველოს მეფე)|ბაგრატ III]].
| align="center"| [[ერისთავი]]
|-----
| align="center"| 1011–1030
|
|- style="background:#fff;"
|[[აბუსერ აბუსერისძე|აბუსერ I აბუსერისძე]]<ref>[http://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/აბუსერ_(I)_აბუსერიძე აბუსერ (I) აბუსერიძე]</ref>
| align="center"| [[ერისთავი]]
| align="center"| 1046/1047
|
|- style="background:#fff;"
|[[გრიგოლ აბუსერისძე]]<ref>[http://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/გრიგოლ_აბუსერის_ძე გრიგოლ აბუსერის ძე]</ref>
| align="center"| [[ერისთავი]]
| align="center"| 1047–1070
|
|- style="background:#fff;"
|აბუსერ II აბუსერისძე<ref>[http://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/აბუსერ_(II)_აბუსერიძე აბუსერ (II) აბუსერიძე]</ref>
| align="center"| [[ერისთავი]]
| align="center"| –
|
|- style="background:#fff;"
|}
[[File:Khandzta.jpg|thumb|[[ხანძთა|ხანძთის]] მონასტრის ნანგრევები.]]
 
== იხილეთ აგრეთვე ==
10,932

რედაქტირება