პეტრიწონის მონასტერი: განსხვავება გადახედვებს შორის

გასწორდა შეცდომები
No edit summary
(გასწორდა შეცდომები)
იარლიყები: ვიზუალური რედაქტირება რედაქტირება მობილურით საიტის რედაქტირება მობილურით
[[სურათი:Enterance of the Petritsoni Monastery.jpg|მინი|300პქ|პეტრიწონის მონასტრის შესასვლელი]]
[[ფაილი:Ermakov. 894. Bochkovo (petritsoni) monastery Virgin Mary Georgian Icon.jpg|მინიატიურა|პეტრიწონის ღვთისმშობლის ხატი 1900 წელს]]
[[ფაილი:Bochkovi (Petritsoni) monastery tipikon (Sofia)-last page.jpg|მინიატიურა|ღვთისმშობლის ხატის ქართული წარწერის ასლი, პეტრიწონის ტიპიონისტიპიკონის სოფიის ასლის ბოლო გვერდზე.]]
'''პეტრიწონის მონასტერი''', აგრეთვე ცნობილი როგორც '''ბაჩკოვოს მონასტერი''' ({{lang-bg|Бачковски манастир}}) — ქართული ქრისტიანული ხუროთმოძღვრების მნიშვნელოვანი მონუმენტი [[ბულგარეთი|ბულგარეთში]], ერთ-ერთი უდიდესი და უძველესი მართლმადიდებლური მონასტერი აღმოსავლეთ ევროპაში. მდებარეობს მდ. ჩეპელარეს მარჯვენა სანაპიროზე, [[სოფია|სოფიიდან]] 89 კმ-ში და ამჟამად [[ბულგარეთის მართლმადიდებლური ეკლესია|ბულგარეთის მართლმადიდებლური ეკლესიის]] წმინდა სინოდის პირდაპირ დაქვემდებარებაშია.
 
მონასტრის არქიტექტურა გამოირჩევა საერთო რწმენით დაკავშირებული ბიზანტიური, ქართული და ბულგარული კულტურისკულტურების უნიკალური კომბინაციით.
 
== ისტორია ==
 
მონასტერი [[1083]] წელს დააფუძნა უფლისწულმადიდებულმა [[გრიგოლ ბაკურიანის ძე]]მ, რომელიც ცნობილი ქართველი სახელმწიფო მოღვაწე და სამხედრო მეთაური იყო [[ბიზანტია|ბიზანტიის]] კარზე. მანვე შეუდგინა მონასტერს [[ტიპიკონი]] ქართულ და ბერძნულ ენებზე.
 
კომპლექსში შედიოდაშედის ღვთისმშობლის (მთავარი ტაძარი), იოანე ნათლისმცემლისა და [[წმინდა გიორგი]]ს ეკლესიები, აგრეთვე საძვალე (საძვალეში დაკრძალული არიან ძმები აბაზ და გრიგოლ ბაკურიანის ძენი). პეტრიწონის მონასტრის ირგვლივ მდებარე მიწები და დასახლებები მის საკუთრებას შეადგენდნენ, რაც ხელს უწყობდა მონასტრის ეკონომიკურად გაძლიერებას და დაწინაურებას. მონასტერთან არსებობდა [[პეტრიწონის სემინარია|სემინარია]]. იქაურ მწიგნობრულ საქმიანობას, ტრადციული აზრით თითქმის ოცი წლის მანძილზე ხელმძღვანელობდა [[იოანე პეტრიწი]], რომლის ლიტერატურულ-ფილოსოფიურმა სკოლამ კიდევ უფრო დაუახლოვა ქართული მწერლობა ბიზანტიურს. დოგმატური ფილოსოფიის წიგნების თარგმნითა და კომენტარებით დიდად შეუწყო ხელი ქართული ფილოსოფიური აზროვნების განვითარებას. [[1204]] წელს მონასტერი [[ჯვაროსნული ომები|ჯვაროსნებმა]] დაარბიეს და გაძარცვეს.
 
ბულგარეთის მეორე იმპერიის პერიოდში მონასტერს მფარველობდა მეფე [[ივანე ალექსანდრე]], რაცრომელიც სამლოცველოს ერთ-ერთი არკის კედლის ფრესკაზეა გამოსახული. მე-11 საუკუნიდან მონასტერში სკოლა იყო განთავსებული.
 
მიუხედავად იმისა, რომ მონასტერი [[ოსმალეთის იმპერია|თურქების]] ბულგარეთში მრავალგზის შემოსევას გადაურჩა, ის საბოლოოდ მაინც გაძარცვულ და განადგურებულ იქნა, თუმცა XV საუკუნეში ისევ აღადგინეს. უცნობი ავტორის რეფექტორიის კედლებზე შესრულებული მიურალები განსაკუთრებული მხატვრული ღირებულებისაა, რომელიც 1601 წელს აღდგა, ხოლო ღვთისმშობლის ეკლესია, დღემდე შემორჩენილი, 1604 წელს დასრულდა.