კუ-კლუქს-კლანი: განსხვავება გადახედვებს შორის

(→‎წინარეისტორია: clean up, replaced: წინაისტორ → წინარეისტორ using AWB)
[[ფაილი:Klan-in-gainesville.jpg|მინი|კუ-კლუქს-კლანი 1923 წელს]]
'''კუ-კლუქს-კლანი''', '''კკკ''' ({{lang-en|Ku Klux Klan, KKK}}) — რამდენიმე [[რასიზმი|რასისტული]] და [[ტერორიზმი|ტერორისტული]] ორგანიზაციის სახელწოდება [[აშშ]]-ში, ძირითადად, ქვეყნის სამხრეთით. ამ ორგანიზაციას უკავშირებენ [[ლინჩის სასამართლო]]ს გაჩენას.ასევე ისინი დედას უტყნავდნენ ნებისმიერ შავკანიანს (ზანგს,შავტრაკას,მონას) და მსოფლიოში ყველაზე ძლიერი ფრაქცია იყო. ღმერთმა ნათელში ამყოფოს მათი სული
 
== სახელწოდება ==
 
ხშირად მიიჩნევენ, რომ სახელწოდება ''კუ-კლუქს-კლანი '' მიღებულია იარაღის გადატენვის შედეგად გამოცემული ხმისგან. სხვა ვერსიით, ის წარმოსდგება [[ძველბერძნული ენა|ძველბერძნული]] κύκλος — წრე, ბორბალი, და [[ინგლისური ენა|ინგლისური]] სიტყვისგან clan — სანათესაო თემი, კლანი ([[შოტლანდიელები|შოტლანდიელებსა]] და [[ირლანდიელები|ირლანდიელებში]]).
 
== ისტორია ==
=== წინარეისტორია ===
 
ამერიკის სამხრეთში კკკ-ის გამოჩენამდე, არაერთი ტერორისტული დაჯგუფება მოქმედებდა, რომლებიც შავკანიან მოსახლეობაზე, ფედერაციის ჯარების ოფიცრებსა და ჯარისკაცებზე აწყობდნენ თავდასხმებს. სამხრეთში პლანტატორების მიერ შექმნილი ტერორის სისტემა ორგანიზებულობის უმაღლეს დონეზე იდგა. [[აშშ-ის სამოქალაქო ომი|სამოქალაქო ომიდან]] მოყოლებული ასეთი ორგანიზაციების რამდენიმე დასახელება შემორჩა: „სოციალური კავშირი“, „ცისფერი ლოჟები“, „სამხრეთის ვაჟები“, „ცეცხლოვანი ჯვრები“, „თეთრი ლიგები“. ყველაზე პოპულარული იყო საზოგადოება „ოქროს წრის რაინდები“, რომელიც 115 ათას ადამიანს ითვლიდა. ორგანიზაციების უმეტესობა [[1860]]-იანი წლების ბოლოს გაუქმდა, მეტწილად მკაცრი კანონებისა და სასტიკი პოლიტიკის შედეგად, რომელსაც სამოქალაქო ომის შემდეგ აშშ-ს ხელისუფლება სამხრეთში ატარებდა.
 
=== შექმნა ===
 
[[ფაილი:KKK-Flag.svg|მინი|კუ-კლუქს-კლანის დროშა]]
სამოქალაქო ომმა იმ დროის აშშ-ის მოსახლეობის შეხედულებებზე გადამწყვეტი ზეგავლენა იქონია. სამხრეთში დაწყებულმა რეკონსტრუქციამ (1865—1877) ძირფესვიანად შეცვალა შავ და თეთრკანიან მოსახლეობაში უკვე არსებული დამოკიდებულება.
 
[[1865]] წლის 24 დეკემბერს, როდესაც სამხრეთმა წინააღმდეგობა შეწყვიტა, [[ტენესი]]ს შტატის ქალაქ [[პიულასკი]]ში მოსამართლე თომას ლ. ჯონსმა და სამხრეთის არმიის ექვსმა ვეტერანმა საიდუმლო ორგანიზაციის ჩამოყალიბება განიზრახეს, რაც ადგილობრივი სასამართლოს შენობის მემორიალურ დაფაზე შემორჩენილი მინაწერით მტკიცდება. კუ-კლუქს-კლანის პირველი ექვსი დამაარსებლის სახელებია მაქქორდი, ლესტერი, კენედი, ქროუ, ჯოუნსი და რიდი.
რიდის იდეა იყო დასახელება „კუ-კლოსის რაინდები“, მაგრამ მანამდე უკვე არსებობდა სახელწოდება „ოქროს წრის რაინდები“. მაშინ შოტლანდიელმა კენედიმ სიტყვა „კლანი“ შესთავაზა თანამდგომებს, რაც ნათესაობას, ოჯახს, ახლოგარემოცვას აღნიშნავდა.
 
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [http://www.splcenter.org/get-informed/intelligence-files/ideology/ku-klux-klan "Ku Klux Klan", Southern Poverty Law Center].
* [http://www.adl.org/learn/ext_us/KKK.asp?xpicked=4&item=18 "KKK", დეფამაციის საწინააღმდეგო ლიგა].
* [http://www.life.com/image/first/in-gallery/25151/life-goes-inside-todays-kkk "Inside Today's KKK", multimedia]. ჟურნალი ''Life''. 13 აპრილი, 2009 წელი.
* [http://www.foresthistory.org/research/Biltmore_Project/OHIs/HornOHI.pdf ''უხილავი იმპერია: კუ-კლუქს-კლანის ამბავი, 1866–1871'' (1939), ფორესტის საისტორიო საზოგადოება, Inc., მაისი 1978 წელი].
 
[[კატეგორია:რასიზმი]]
ანონიმური მომხმარებელი