პეტრე უმიკაშვილი: განსხვავება გადახედვებს შორის

შევცვალე გარდაცვალების თარიღი. ნციპლოპედიაშიც და აქაც არასწორად იყო დაფისქირებული, რასაც ადასტურებს ლიტერატურაში ჩასმული წყარო - „ივერიას“ 1904 წლის 28 მაისის ნომერი
(შევცვალე გარდაცვალების თარიღი. ნციპლოპედიაშიც და აქაც არასწორად იყო დაფისქირებული, რასაც ადასტურებს ლიტერატურაში ჩასმული წყარო - „ივერიას“ 1904 წლის 28 მაისის ნომერი)
[[ფაილი:პეტრე უმიკაშვილი – Petre Umikashvili.JPG|250px|thumb|პეტრე უმიკაშვილი]]
'''პეტრე იოსების ძე უმიკაშვილი''' (დ. [[17 ოქტომბერი]] <small>[ ძვ. სტ. 5 ოქტომბერი]</small>, [[1834]], [[თბილისი]] — გ. [[23 იანვარი|25 მაისი]] <small>[ ძვ. სტ. 10 იანვარი]</small>, [[1904]], [[თბილისი]]) — ქართული ფოლკლორისტიკის ერთ-ერთი სულისჩამდგმელი, ლიტერატორი და პუბლიცისტი.
 
==ბიოგრაფია==
დაიბადა თბილისელი კათოლიკეების ოჯახში. მამით ადრე დაობლებული ბავშვი დედამ აღზარდა. პირველდაწყებითი განათლება კათოლიკურ ეკლესიასთან არსებულ სამრევლო სკოლაში მიიღო, შემდეგ კი სწავლობდა კომერციულ გიმნაზიაში, რომელიც [[1854]] წელს პირველ გიმნაზიას შეუერთდა. ეს გიმნაზია ყმაწვილმა [[1854]] წელს დაამთავრა. უსახსრობის გამო პეტერბურგშიპეტერბურგის ვერ გაემგზავრა უმაღლესი განათლების მისაღებად და ეს მხოლოდუნივერსიტეტი მოგვიანებით, [[1867|1864]] წელს შეძლო. უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ მუშაობა თბილისის პირველ გიმნაზიაში დაიწყო. აქ მან 2520 წელი იღვაწა ქართულის მასწავლებლად. პირველი ლიტერატურული ნაშრომი დაბეჭდა ჟურნალ „ცისკარში“. აქედან დაიწყო მისი ხანგრძლივი და ლიტერატურული და საზოგადოებრივი მოღვაწეობა. მან შექმნა ორიგინალური პიესები, პუბლიცისტური წერილები, მეცნიერული ხასიათის გამოკვლევები, მასვე ეკუთვნის თარგმანებიც. ფასდაუდებელია მის მიერ ფოლკლორული მასალის შეგროვება-გამომზეურება და ჩვენი კლასიკოსების თხზულებათა გამოცემები. [[1874]] წელს დაბეჭდა ქართული ხალხური სიტყვიერების მარგალიტები — „ლექსები სახალხო სიმრერებისაგან შედგენილი“, გამოაქვეყნა „არსენას ლექსი“, „ეთერიანი“, „ქართული ანდაზები“ და სხვა.
 
პეტრე უმიკაშვილის პირველი ლიტერატურული ნაშრომი დაბეჭდა ჟურნალ „ცისკარში“. აქედან დაიწყო მისი ლიტერატურული და საზოგადოებრივი მოღვაწეობა. მან შექმნა ორიგინალური პიესები, პუბლიცისტური წერილები, მეცნიერული ხასიათის გამოკვლევები, მასვე ეკუთვნის თარგმანებიც. ფასდაუდებელია მის მიერ ფოლკლორული მასალის შეგროვება-გამომზეურება და ჩვენი კლასიკოსების თხზულებათა გამოცემები. [[1874]] წელს დაბეჭდა ქართული ხალხური სიტყვიერების მარგალიტები — „ლექსები სახალხო სიმღერებისაგან შედგენილი“, გამოაქვეყნა „არსენას ლექსი“, „ეთერიანი“, „ქართული ანდაზები“ და სხვა.
 
პეტრე უმიკაშვილი იყო ქართული ენისა და წიგნის დაუცხრომელი ქომაგი. მან ჯერ კიდევ [[1864]] წელს შეადგინა და გამოსცა „ქართული ანბანი“ (მოგვიანებით ამ წიგნის კიდევ ორი გამოცემა გამოვიდა), „დედანი ქართული წერისა“ (პირველი ანალოგიურ გამოცემათა შორის), მისი "ხალხური სიტყვიერება", სადაც პეტრე უმიკაშვილის მიერ შეგროვებული მასალის უმრავლესი ნაწილია მოთავსებული, გამოიცა [[1964]] წელს 4 ტომად სახელმწიფო (მაშინ საბჭოთა) მეცნიერებათა აკადემიის ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტის მიერ და სხვა მრავალი.
==ლიტერატურა==
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, თბ., 1994
*[http://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/84082/1/Iveria_1904_N123.pdf გაზეთი „ივერია“, 1904 წლის 28 მაისი, #123]
{{DEFAULTSORT:უმიკაშვილი, პეტრე}}
199

რედაქტირება