დროება (XIX საუკუნე): განსხვავება გადახედვებს შორის

არ არის რედაქტირების რეზიუმე
[შემოწმებული ვერსია][შემოწმებული ვერსია]
No edit summary
No edit summary
{{მმ*|დროება}}
[[ფაილი:Droeba - Ilia.jpg|250px|thumb|„დროება“]]
'''„დროება“''' — ქართული პოლიტიკური და ლიტერატურული [[გაზეთი]] პროგრესულ-დემოკრატიული მიმართულებისა. დაარსდაპირველი ევროპული ტიპის გაზეთი, რომელიც გამოვიდა [[1866]] წლის [[4 მარტი|4 მარტს]] თბილისშიგიორგი წერეთლის რედაქტორობით, რომელიც 1869 წლის აპრილამდე გამოსცემდა გაზეთს. 1866-1874 წლებში გამოდიოდა კვირაში სამჯერ, 1877 წლიდან — ყოველდღიურად.
 
„დროებამ“ განაგრძო „[[საქართველოს მოამბე (თერგდალეულები)|საქართველოს მოამბის“]] საუკეთესო ტრადიციები. გაზეთის რედაქცია იქცა ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის ერთ-ერთ შტაბად, ეროვნული კულტურის ცენტრად, უდიდესი როლი ითამაშა საზოგადოებრივი აზროვნების განვითარებასა და ქართველი ხალხის ინტელექტუალურ აღმავლობაში. იგი თანაბარი სიღრმით აშუქებდა [[ისტორია|ისტორიის]], [[ფილოსოფია|ფილოსოფიის]], [[ენათმეცნიერება|ენათმეცნიერების]], [[ეთნოგრაფია|ეთნოგრაფიის]], [[ეკონომიკა|ეკონომიკის]], [[სახალხო განათლება|სახალხო განათლების]], [[ხელოვნება|ხელოვნების]], [[ლიტერატურათმცოდნეობა|ლიტერატურათმცოდნეობის]], [[სოფლის მეურნეობა|სოფლის მეურნეობის]], [[მრეწველობა|მრეწველობისა]] და სხვა პრობლემებს.
„დროებამ“ დიდად შეუწყო ხელი ქართული ჟურნალისტიკის, მწერლობისა და ლიტერატურის კრიტიკის განვითარებას, კრიტიკული რეალიზმის დამკვიდრებას ქართულ მწერლობაში, მოზარდი თაობის აღზრდას, საბავშვო მწერლობისა და პედაგოგიური აზროვნების განვითარებას.
 
„დროებამ“ ღრმა კვალი დატოვა ქართველი ხალხის საზოგადოებრივ ცხოვრებაში და XIX საუკუნის II ნახევარში ქართული აზრის შესანიშნავ მატიანედ დარჩა. გაზეთში თანამშრომლობდნენ გამოჩენილი ქართველი მწერლები და საზოგადო მოღვაწეები — [[ილია ჭავჭავაძე]], [[აკაკი წერეთელი]], [[გიორგი წერეთელი (მწერალი)|გიორგი წერეთელი]], [[იაკობ გოგებაშვილი]], [[ნიკო ნიკოლაძე]], [[სერგეი მესხი]], [[პეტრე მელიქიშვილი]], [[პეტრე უმიკაშვილი]], [[ივანე მაჩაბელი]], [[დავით მიქელაძე]], [[კირილე ლორთქიფანიძე]], [[ალექსანდრე ყაზბეგი]], [[ანტონ ფურცელაძე]] და სხვები. რედაქტორები:[[გიორგი წერეთელი (მწერალი)|გიორგი წერეთელი]] (1866–1869),[[სერგეი მესხი]]გიორგი (1869წერეთლის წლისშემდეგ 17გაზეთის აპრილიდანრედაქტორი 1873გახდა წლისს. ივლისამდემესხი, 1874რომელიც 1883 წლის ოქტომბრიდანაპრილამდე იყო მისი ხელმძღვანელი, ხოლო 1883-85 წლებში «დროებას» ივანე მაჩაბელი რედაქტორობდა. გაზეთის გამოცემის ისტორიაში საყურადღებოა 1870 წლამდე)წელი, [[კირილეამ ლორთქიფანიძე]]დროს (1873«დროებას» წლისს. ივლისიდანმესხი და ნ. ნიკოლაძე რედაქტორობდენ. ს. მესხის საზღვარგარეთ სასწავლებლად წასვლის გამო 1873-1874 წლის ოქტომბრამდე)ოქტომბერიდან «დროებას» კ. ლორთქიფანიძე რედაქტორობს, [[ილიახოლო ჭავჭავაძე]]1880 წელს – «დროებისა» და [[სერგეი«ივერიის» რედაქციები გაერთიანდა და გაზეთს ხელს აწერენ ს. მესხი]] (1880–1881)და ი. ჭავჭავაძე. «დროება» დაარსდა, [[ივანეროგორც მაჩაბელი]](1883კვირაში წლიდან)ერთხელ გამომავალი გაზეთი. გამომცემლები1875-76 წლებში [[სტეფანეგაზეთი მელიქიშვილი]]გამოდიოდა (1866–1882)კვირაში სამჯერ, [[გიორგიხოლო ქართველიშვილი]]1877 (1883წლის წლიდან).აგვისტოდან აშკარა რადიკალური«დროება» მიმართულებისაყოველდღიურია.გაზეთის დაგამომცემლები საცენზუროიყვნენ: წესდების1866-1883 დარღვევისწლის გამო,აპრილამდე ადგილობრივი ხელისუფლებისსტეფანე განკარგულებითმელიქიშვილი, „დროება“1883 დაიხურაწლის აპრილიდან 1885 წლის 1614 სექტემბერსსექტემბრამდე – გიორგი ქართველიშვილი.
 
აშკარა რადიკალური მიმართულებისა და საცენზურო წესდების დარღვევის გამო, ადგილობრივი ხელისუფლების განკარგულებით „დროება“ დაიხურა 1885 წლის 16 სექტემბერს.
 
==ლიტერატურა==
 
* ''ბოცვაძე ი.'', სერგეი მესხი და 70-80-იანი წლების ქართული პრესა, თ., 1968;
* გაზეთ "დროების" 50 წლისთავი, «სახალხო ფურცელი», 1916, № 518;
290

რედაქტირება