ოქროს ნაპირი (ბრიტანეთის კოლონია): განსხვავება გადახედვებს შორის

არ არის რედაქტირების რეზიუმე
(clean up, replaced: ფაქტიურ → ფაქტობრივ using AWB)
No edit summary
|დევიზი =
|ჰიმნი =
|ენები = [[ინგლისური ენა|ინგლისური]] (ოფიციალური), [[გა (ენა)|გა]], [[აკანი (ენა)|აკანი]], [[დანგმე (ენა)|დანგმე]], [[დაგბანი (ენა)|დაგბანი]], [[გონჯა (ენა)|გონჯა]].
|რელიგია = [[ქრისტიანობა]], [[ისლამი]], [[აფრიკული მითოლოგია|აფრიკული ტრადიციული რელიგია]].
|ვალუტა = [[ოქროს ნაპირის აკი]], [[ბრიტანეთის დასავლეთ აფრიკული ფუნტი]]
<!-- ტიტულები და მართველთა სახელები -->
|ლიდერი1 =
 
==ისტორია==
ოქროს ნაპირს პირველას 1471 წელს მიაღწიეს [[პორტუგალიელები|პორტუგალიელებმა]]. აქ მათ დახვდათ მრავალრიცხოვანი აფრიკული სამეფოები, რომელთაგან ზოგიერთს ჰქონდა [[ოქრო]]ს უმდიდრესი მარაგი. 1482 წელს პორტუგალიელებმა აქ ააგეს ციხე-სიმაგრე [[ელმინა]]. ეს იყო პირველი ევროპული ფორტი ოქროს ნაპირზე. აქედან აწარმოებდნენ ისინი მონებით, მძივებით, დანებით, იარაღით, ოქროთი, რომით და მინით ვაჭრობას. წარმატებული ვაჭრობის შესახებ სწრაფად გავრცელდა ხმები და შედეგად, ამ რეგიონს მოაწყდა [[ბრიტანეთი]]ს, [[ჰოლანდია|ჰოლანდიისნიდერლანდები]], [[დანია|დანიის]], [[პრუსია|პრუსიის]], [[შვედეთი]]ს ვაჭართა მთელი არმია, რომელთაც ააგეს რამდენიმე ციხე-სიმაგრე სანაპირო ხაზის გასწვრივ. სახელწოდება „ოქროს ნაპირი“ მოდის ევროპელებისაგან, აქ მოპოვებული დიდი რაოდენობით [[ოქრო]]ს მარაგის გამო. მრავალი ასეული წლის მანძილზე ამ რეგიონის ეკონომიკის ძირითადი წამყვანი დარგი იყო [[მონათვაჭრობა]].
 
ბრიტანეთის ოქროს ნაპირი შიქმნა 1867 წელს, როდესაც [[ბრიტანეთი]]ს მთავრობამ დაამხო აფრიკული სავაჭრო კომპანია და დაიპყრო მისი ტერიტორიების ნაწილი სანაპიროს გასწვრივ. მათ მიითვისეს აგრეთვე, სხვა ევროპული ქვეყნების ტერიტორიებიც, კერძოდ, დაიპყრეს დანიის ოქროს ნაპირი 1850 წელს და ჰოლანდიისნიდერლანდების ოქროს ნაპირი ფორტ ელმინას ჩათვლით, 1872 წელს დაიპყრეს [[აშანტის კონფედერაცია]] და [[ფანტი]]. ევროპელთა გამოჩენამდე [[აშანტები]] მართავდნენ ტერიტორიების უმეტეს ნაწილს, ამიტომ ევროპელებს ხშირად მოსდიოდათ კონფლიქტები მათთან. [[აშანტები]] [[განა]]ში წარმოადგენენ ყველაზე მრავალრიცხოვან ეთნიკურ ჯგუფს. ბრიტანელებმა მათ დასამორჩილებლად შვიდი [[ანგლო-აშანტური ომები|ანგლო-აშანტური ომი]] გადაიხადეს.
 
== ანგლო-აშანტური ომები==
 
მეშვიდე ომის შედეგად 1895—1896 წწ. ინგლისმა მთლიანად გაანადგურა აშანტი. დაიპყრო მისი ტერიტორიები და გააფორმა [[აშანტის ფედერაცია]]ში შემავალ ცალკეულ ტომებთან ხელშეკრულებები პროტექტორატის შესახებ, რის შედეგადაც ფედერაციამ არსებობა შეწყვიტა. 1901 წელს ინგლისელებმა აშანტის მთელი ტერიტორია გააერთიანეს [[ოქროს ნაპირი]]ს კოლონიაში.
 
===ომის თარიღები===
*1806 წ.
 
==პროტექტორატის ეკონომიკა==
1901 წლიდან მთელი ოქროს ნაპირის მოსახლეობა განიხილებოდა, როგორც ერთიანი ხალხი და როგორც, ბრიტანეთის კოლონია. ეკონომიკაც კოლონიური პოლიტიკის შესაბამისად განვითარდა. ბრიტანელები აქედან მრავალნაირ ბუნებრივ რესურსს ეზიდებოდნენ. კერძოდ, [[ოქრო]]ს, [[რკინის მადანი|რკინის მადანს]], [[ალმასი|ალმასს]], [[სპილოს ძვალი|სპილოს ძვალს]], [[წიწაკა]]ს, [[მარცვლეული კულტურები|მარცვლეულს]], [[კაკაო]]ს, [[მერქანი|მერქანს]]. პროდუქციის ტრანსპორტირების გასაადვილებლად, ბრიტანელმა კოლონიზატორებმა ააგეს რკინიგზები და რთული სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურა, რომელმაც საფუძველი ჩაუყარა თანამედროვე [[განა]]ს სატრანსპორტო [[ინფრასტრუქტურა]]ს. ასევე, ააგეს დასავლური ტიპის [[საავადმყოფო]]ები, [[სკოლა|სკოლები]] და სხვა დაწესებულებები, რათა კოლონიაში გადასახლებული [[ბრიტანეთის იმპერია|ბრიტანეთის იმპერიის]] მოსახლეობისათვის შეექმნათ კომფორტი.
 
==დამოუკიდებლობა==