ვიეტნამი: განსხვავება გადახედვებს შორის

არ არის რედაქტირების რეზიუმე
{{ინფოდაფა ქვეყანა|
|მშობლიური_სახელი = ''{{lang|vi|Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam}}''
|სრული_სახელი = ვიეტნამის სოციალისტური რესპუბლიკა
|საერთო_სახელი = ვიეტნამი
|დევიზი = Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
|ოფიციალური_ენები = [[ვიეტნამური ენა|ვიეტნამური]]
|დედაქალაქი = [[ჰანოი]]
|latd=21
|latm=2
|longEW=E
|უდიდესი_ქალაქი = [[ხოშიმინი]]
|მთავრობის_ტიპი = [[სოციალისტური რესპუბლიკა]]
|ლიდერის_ტიპი_1 = [[ვიეტნამის პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]]
|ლიდერის_სახელი_1 = [[ჩიონგ თან შანგი]]
|ლიდერის_ტიპი_2 = [[ვიეტნამის პრემიერ-მინისტრი|პრ.-მინისტრი]]
|ლიდერის_სახელი_2 =
|რანგი_ფართობით = 65-ე
|ფართობი = 331,690 690
|წყალი_% = 1.3
|სავარაუდო_მოსახლეობა = 85, 789,573 573
|სავარაუდო_მოსახლეობა_რანგი = მე-13
|მოსახლეობა_სავარაუდოდ_წელს = 2009
|მოსახლეობის_ცენზი = 76, 323,173 173
|მოსახლეობის_ცენზი_წელს = 1999
|მოსახლეობის_სიმჭიდროვე = 259 ად
|მოსახლეობის_სიმჭიდროვე_რანგი = 46-ე
|მშპ_ppp_წელი = 2006
|მშპ_ppp = $262.5 მილიარდი
|მშპ_ppp_რანგი = 36-ე
|მშპ_ppp_ერთ_მოსახლეზე =$3,100 $3100
|მშპ_ppp_ერთ_მოსახლეზე_რანგი = 123-ე
|აგი = 0.733
|აგი_ტენდენცია = {{ზრდა}}
|აგი_კატეგორია = <font color="#ffcc00">საშუალო</font>
|აგი_რანგი = 105-ე
|აგი_წელი = 2007
|ვალუტა = [[დონგი]]
|ვალუტის_კოდი = VND
|ქვეყნის_კოდი = VNM
|დროის_სარტყელი =( [[მსოფლიო კოორდინირებული დრო|UTC+07:00]] +7სთ.)
|ზაფხულის_დრო =
|cctld = [[.vn]]
|სატელეფონო_კოდი = 84
|სატელეფონო_კოდი_მითითება =
|სქოლიო =
}}
'''ვიეტნამი''' ({{lang-vi|Việt Nam}}), ოფიციალურად '''ვიეტნამის სოციალისტური რესპუბლიკა''' ({{lang-vi|Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam}}) — [[ქვეყანა]] [[ინდოჩინეთი|ინდოჩინეთის ნახევარკუნძულზე]], სამხრეთ-აღმოსავლეთ [[აზია]]ში.
 
== სახელწოდება ==
* '''ოფიციალური''': ვიეტნამის სოციალისტური რესპუბლიკა.
* '''ეროვნული''': Viet Nam, Cong Hoa Xa Hoi Chu Nghia Viet Nam.
* '''ეტიმოლოგია''': სიტყვა „ვიეტ“ არის ჩინური იეროგლიფის ვიეტნამური წარმოთქმა, რომლის მნიშვნელობა არის „შორს“, „გადალახვა“, „გავლა“. ის მიანიშნებს ჩინეთისშან შორს მდებარე ქვეყანას. მეორე სიტყვა „ნამ“ სამხრეთს ნიშნავს.
 
== ისტორია ==
[[1858]]-[[1884|84]] წლებში [[საფრანგეთი|ფრანგული]] კოლონიალური სამფლობელოს ნაწილი იყო ინდოჩინეთში. [[1945]] წელს ვიეტნამიდან გაყვანილ იქნა [[იაპონია|იაპონიის]] საოკუპაციო შენაერთები. [[1946]]-დან [[1954]] წლამდე წარმოებდა ომი დამოუკიდებლობისათვის საფრანგეთის წინააღმდეგ. ჟენევის კონვენციის შესაბამისად ქვეყანა ორ ნაწილად გაიყო მე-17 პარალელით. ამის შემდეგ დაიწყო ომი ჩრდილოეთ ვიეტნამსა და სამხრეთ ვიეტნამს შორის (რომელსაც აქტიურად ეხმარებოდა აშშ). იგი [[1976]] წელს დასრულდა ვიეტნამის სოციალისტური რესპუბლიკის შექმნით. [[1978]]-[[1979|79]] წლებში ვიეტნამს ჰქონდა ომი [[კამბოჯა]]სთან და სასაზღვრო კონფლიქტი [[ჩინეთი|ჩინეთთან]]. 90-იან წლებში ეს პრობლემები მოწესრიგდა.
 
== გეოგრაფია ==
 
[[ფაილი:Vietnam-CIA WFB Map.png|thumb|left]]
ქვეყანა [[სამხრეთ-აღმოსავლეთი აზია|სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში]], ინდოჩინეთის ნახევარკუნძულზე. მოსაზღვრე ქვეყნებია: [[ლაოსი]], [[კამბოჯა]], [[ჩინეთი]]. ფართობი: 331. 688 კვ. კმ.
 
== სახელმწიფო ==
* '''სახელმწიფო სისტემა''' : კომუნისტური რესპუბლიკა.
* '''სახელმწიფოს მეთაური''' : პრეზიდენტი ნგიენ მინ ჩიეტი(Nguyễn Minh Triết, 2006).
* '''სახელმწიფო სისტემა''' : კომუნისტური რესპუბლიკა.
* '''საკანონმდებლო ორგანო''' : ერთპალატიანი პარლამენტი (498 წევრი).
* '''სახელმწიფოს მეთაური''' : პრეზიდენტი ნგიენ მინ ჩიეტი(Nguyễn Minh Triết, 2006).
* '''ადმინისტრაციული დაყოფა''' : 58 ოლქი (tinh) და 3 მუნიციპალიტეტი (thu do).
* '''საკანონმდებლო ორგანო''' : ერთპალატიანი პარლამენტი (498 წევრი).
* '''ადმინისტრაციული დაყოფა''' : 58 ოლქი (tinh) და 3 მუნიციპალიტეტი (thu do).
 
== დემოგრაფია ==
* '''მოსახლეობა''' - 83, 535, 576 (2005), მათ შორის 87,6 % ვიეტი, 1,7 % ტაი.
* '''სახელმწიფო ენა''' : [[ვიეტნამური ენა|ვიეტნამური]]. სხვა ენები - [[ინგლისური ენა|ინგლისური]], [[ფრანგული ენა|ფრანგული]], [[ჩინური ენა|ჩინური]], კხმერული.
* '''მოსახლეობა''' - 83,535,576 (2005), მათ შორის 87,6% ვიეტი, 1,7% ტაი.
* '''რელიგია''' : [[ბუდიზმი]].
* '''სახელმწიფო ენა''' : [[ვიეტნამური ენა|ვიეტნამური]]. სხვა ენები - [[ინგლისური ენა|ინგლისური]], [[ფრანგული ენა|ფრანგული]], [[ჩინური ენა|ჩინური]], კხმერული.
* '''დედაქალაქი''' : ჰანოი (1.396 ათასი).
* '''რელიგია''' : [[ბუდიზმი]].
* '''დედაქალაქი''' : ჰანოი (1.396 ათასი).
* '''ქალაქები''' (ათ.): ხოშიმინი (3.415), [[ჰაიფონი]] (582), დო ნანგი (453).
 
== ეკონომიკა ==
* '''რესურსები''' : [[ფოსფატები]], [[ქვანახშირი]], [[მანგანუმი]], [[ბოქსიტები]], [[ქრომატი]], ნავთობის[[ნავთობი]]ს და გაზის[[ბუნებრივი აირი]]ს მარაგები, ტყეები[[ტყე]]ები, ჰიდროენერგია.
* '''ექსპორტი''' : ქვანახშირი, ბრინჯი, კაუჩუკი.
* '''რესურსები''' : ფოსფატები, ქვანახშირი, მანგანუმი, ბოქსიტები, ქრომატი, ნავთობის და გაზის მარაგები, ტყეები, ჰიდროენერგია.
* '''ეროვნული შემოსავალი''': ერთ სულზე 430 $.
* '''ექსპორტი''' : ქვანახშირი, ბრინჯი, კაუჩუკი.
* '''ვალუტა''' : დონგი (VND).
* '''ეროვნული შემოსავალი''': ერთ სულზე 430 $.
* '''ვალუტა''' : დონგი (VND).
 
== ისტორია ==
 
[[1858]]-[[1884|84]] წლებში [[საფრანგეთი|ფრანგული]] კოლონიალური სამფლობელოს ნაწილი იყო ინდოჩინეთში. [[1945]] წელს ვიეტნამიდან გაყვანილ იქნა [[იაპონია|იაპონიის]] საოკუპაციო შენაერთები. [[1946]]-დან [[1954]] წლამდე წარმოებდა ომი დამოუკიდებლობისათვის საფრანგეთის წინააღმდეგ. ჟენევის კონვენციის შესაბამისად ქვეყანა ორ ნაწილად გაიყო მე-17 პარალელით. ამის შემდეგ დაიწყო ომი ჩრდილოეთ ვიეტნამსა და სამხრეთ ვიეტნამს შორის (რომელსაც აქტიურად ეხმარებოდა აშშ). იგი [[1976]] წელს დასრულდა ვიეტნამის სოციალისტური რესპუბლიკის შექმნით. [[1978]]-[[1979|79]] წლებში ვიეტნამს ჰქონდა ომი [[კამბოჯა]]სთან და სასაზღვრო კონფლიქტი [[ჩინეთი|ჩინეთთან]]. 90-იან წლებში ეს პრობლემები მოწესრიგდა.
 
== მემკვიდრეობა ==
 
ჰუეს მონუმენტური კომპლექსი, ძველი ქალაქი ჰოი ანი, ჰა ლონგის ყურე, ფონგ-ნაკე-ბანგის ეროვნული პარკი.