სინათლის დისპერსია: განსხვავება გადახედვებს შორის

clean up, replaced: ერთერთი → ერთ-ერთი (2), ერთერთ → ერთ-ერთ using AWB
(clean up, replaced: ერთერთი → ერთ-ერთი (2), ერთერთ → ერთ-ერთ using AWB)
* [[სივრცული დისპერსია]] ეწოდება გარემოს [[აბსოლიტური დიელექტრიკული შეღწევადობა|დიელექტრიკული დისპერსიის ტენზორის]] დამოკიდებულებას [[ტალღური ვექტორი|ტალღურ ვექტორზე]]. ასეთი დამოკიდებულება იწვევს მთელ რიგ მოვლენებს, რომლებსაც ეწოდება სივრცული პოლარიზაციის ეფექტები.
 
ერთერთიერთ-ერთი ყველაზე ნათელ დისპერსიის მაგალითს წარმოადგენს — თეთრი ფერის სინათლის დაშლა [[პრიზმა (ოპტიკა)|პრიზმაში]] გავლის დროს (ნიუტონის ცდა). დისპერსიის მოვლენის არსს წარმოადგენს სხვადასხვა სიგრძის ტალღის სხივების გავრცელების სხვადასხვანაირი სიჩქარე გამჭვირვალე ნივთიერებაში - [[ოპტიკური გარემო|ოპტიკურ გარემოში]] (ეს როდესაც სინათლის სიჩქარე ვაკუუმში ყოველთვის ერთნაირია, მიუხედავად მისი ტალღის სიგრძისა და მაშასადამე ფერისა). ჩვეულებრივ რაც უფრო დიდია ტალღის სიხშირე, მით უფრო მეტია გარემოს გარდატეხის მაჩვენებელი და ნაკლებია იქ მისი სინათლის სიჩქარე:
 
* წითელ ფერს მაქსიმალური სიჩქარე აქვს გარემოში და მინიმალური გარდატეხის ხარისხი,
დისპერსიით აიხსნება [[ტალღური ოპტიკა ბუნებაში|ცისარტყელის]] გაჩენის ფაქტი წვიმის შემდეგ (უფრო სწორედ ის ფაქტი, რომ ცისარტყელა არის მრავალფეროვანი, და არა თეთრი).
 
დისპერსია არის მიზეზი [[ქრომატული აბერაცია|ქრომატული აბერაციისა]] - [[ოპტიკური სისტემების აბერაციები]]ს ერთერთთაგანიერთ-ერთთაგანი, მათ შორის ფოტოგრქფიული და [[ობიექტივი|ვიდეო-ობიექტივი]].
 
[[ლუი ოგუსტენ კოში]]მ გამოიყვანა ფორმულა, სადაც გარდატეხის მაჩვენებლისა და ტალღის სიგრძის ურთიერთდამოკიდებულებაა გამოსახული:
== სინათლის დისპერსია ბუნებაში და ხელოვნებაში ==
[[სურათი:CZ brilliant.jpg|thumb|right|დისპერსიის გამო შეიძლება ვიხილოთ სხვადასხვა ფერის სინათლე]]
* [[ცისარტყელა]], რომლის ფერები განპირობებულია დისპერსიით, — ერთერთიერთ-ერთი მთავარი სახე კულტურასა და ხელოვნებაში.
* სინათლის დისპერსიის გამო, შეიძლება ვნახოთ ფერადი «შუქის თამაში» [[ბრილიანტი]]ს წახნაგებზე და სხვა გამჭვირვალე დაწახნაგებული საგნების ზედაპირზეც.
* სხვადასხვა ხარისხით ცისარტყელის ეფექტები ვლინდება საკმაოდ ხშირად, კერძოთ კი სინათლის გასვლით თითქმის ყველა გამჭვირვალე საგანში. ხელოვნებაში ისინი შეიძლება უფრო გაძლიერებული და ხაზგასმული იყოს.