დისპეფსია: განსხვავება გადახედვებს შორის

გასწორდა უზუსტობები, მოშორდა არასაჭირო მასალა (რეცეპტები, არასწორი ინფორმაცია)
(გასწორდა უზუსტობები, მოშორდა არასაჭირო მასალა (რეცეპტები, არასწორი ინფორმაცია))
'''დისპეფსია''' ([[ლათინური ენა|ლათ]]. dyspepsia. იგივე [[დიარეა]]) — წარმოადგენს ახალშობილი ხბორებისხბოების მწვავედ მიმდინარე დაავადებას, რომელსაც ახასიათებს საჭმლის მონელების— ”სეკრეტორული, მოტორული და სხვა” დარღვევა, [[პროფუზული ფაღარათი]], [[გაუწყლოება|ორგანიზმის გაუწყლურებაგაუწყლოება]] და [[ინტოქსიკაცია]].
 
== გამომწვევი მიზეზი (ეტიოლოგია) ==
დისპეფსიის გაჩენაშიგანვითარებაშო განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს მდედრი პირუტყვის, განსაკუთრებით კი მისი [[მაკეობა|მაკეობის]] ბოლო მესამედში, საკვები ულუფის არასრულფასოვნებას — მჟავე ჭარხლის ჟენჟო ან [[ერბომჟავა|ერბომჟავის]] შემცველიანი [[სილოსი]], დაობებული [[თივა]] და სხვა; ამ შემთხვევაში იბადებიან განუვითარებელი (ჰიპოტროფიკები) დაბალი [[რეზისტენტობა|რეზისტენტობის]] მქონე ხბორებიხბოები, რაც ხელს უწყობს დიპეფსიის გაჩენასგანვითარებას.
 
ახალშობილ ხბორებშიხბოებში დაავადების გაჩენასგანვითარებას ხელს უწყობს, აგრეთვე, არადროული (გვიანი), ცივი, ამჟავებული, დაბინძურებული ჭურჭლიდან (განსაკუთრებით უსაწოვრო ვედრიდან) [[ხსენი]]ს მიცემა, გაციებადაბალი ან პირიქითმაღალი ტემპერატურული დასიცხვარეჟიმი.
 
== სიმპტომები ==
დაავადების ძირითადი სიმპტომებიასიმპტომია პროფუზული ფაღარათი. [[განავალი]] გამოიყოფა უნებლიეთ, [[ანუსის სფინქტერი]] შესუსტებულიამოდუნებულია. [[ფეკალური მასა]] თხიერია, მეტად არასასიამოვნო სუნით,; კუდი, უკანა ნაწილი და კიდურები ხბოს განავლითექსკრემენტებით აქვს დასვრილი. ცხოველი წევს, ნაკლებ მოძრავია, თავი უკან აქვს გადაწეული გამოხატულია გაუწყლურებისდეჰიდრატაციის ნიშნები,; კერძოდ,: ლორწოვვანი გარსების სიმშრალე, კანის ტურგორის და ელასტიურობის დაქვეითება, ცივი კიდურები და ყურები.
 
ირღვევა გულის მოქმედება: [[ძაფისებური პულსი|პულსი ძაფისებურია]], ძლიერ გახშირებული, გულის ტონები ყრუმოყრუებული, სუნთქვა აჩქარებულია, ზერელე და წყევტილი.
 
== მკურნალობა ==
ავადმყოფ ცხოველს უნიშნავენ 5-8 საათიან მშიერ დიეტას, მაგრამ აუცილებლად ინტრავენურად აძლევენ [[ფიზიოლოგიური ხსნარი|ფიზიოლოგიურ]] ან [[ნატრიუმის ქლორიდი]]ს 1‰1%-იან [[ხსნარი|ხსნარს]]. აუცილებლად [[საწოვარა|საწოვრიდან]]. გაუწყლურებისდეჰიდრატაციის (ექსიკოზის) გამოხატული მოვლენების დროს კანქვეშ, რამდენიმე ადგილას,ინტრავენურად შეჰყავთ სტერილური ფიზიოლოგიური ხსნარი 300-400მლ400 მლ. რაოდენობით ან [[რინგენლოკირინგერი|რინგერ–ლაქტატის]]ს და [[შარაბრინ-შაიხამანოვის ხსნარი|შარაბრინ-შაიხამანოვის ხსნარები]]; ან კიდევ აღნიშნული ხსნარები შეყავთ მუცლის ღრუში. ეს ხსნარები ორგანიზმში აღადგენენ წყლისა და [[ელექტროლიტები]]ს ბალანსს.
 
ნაწლავების მიკროფლორის ნორმალიზაციისა და ტოქსიკოზის მოსახსნელად იყენებენ როგორც [[ანტიბიოტიკები|ანტიბიოტიკებს]] ასევე [[სულფანილამიდები|სულფანილამიდებს]]. ხსენის ან რძის დალევინებამდემიცემამდე 15-20წუთით20 წუთით ადრე ცხოველს აძლევენ ან ხელოვნურ კუჭის წვენს (პეპსინი 1გ მარილმჟავა ქიმიურად სუფთა 0,15გ, გამოხდილი წყალი 100გ.) ან ნატურალურ კუჭის წვენს( (ცხენისას) 25-30მლ30 მლ. გაზავებულიგანზავებული წყალში 1:1, 20-30მლ30 მლ-ის რაოდენობით (საწოვრის საშუალებით).
 
გულის მოქმედების აღდგენისა დაორგანიზმის ინტოქსიკაციის მოსაცილებლად ვენაში შეჰყავთ [[გლუკოზა]] ცალკე ან [[ასკორბინის მჟავა]]სთან ერთად ან [[კოფეინ ნატრიუმ-სალიცილატიკოფეინი|კოფეინ ნატრიუმ-სალიცილატთან]], ან [[კოფეინ ნატრიუმ-ბენზოატი|კოფეინ ნატრიუმ-ბენზოატთანკოფეინთან]] ერთად.
 
ნივთიერებათა ცვლის მანორმალიზებელიმოსაწესრიგებელი საშუალებებიდან იყენებენ [[ვიტამინები|ვიტამინებს]], სილოსის ან [[სტაფილო]]ს წვენს, წიწვებისა და თივის ნაყენს. სასარგებლოა, აგრეთვე, მუცლის თბილი შეფუთვა, [[სოლუქსის ნათურებით დასხივება]]შეხვევა, დიათერმია და სხვა.
 
== რეცეპტები ==
Rp.: Syntomicini 0.3
D.t.d. №9
S. შინაგანი, თითო ფხვნილი დღეში 3-ჯერ.
Rp.: Sulfadimesini 0.5
D.t.d. №9
S. შინაგანი, თითო ფხვნილი დღეში 3-ჯერ.
 
== ლიტერატურა ==
* ”მსხვილფეხა პირუტყვის შინაგანი არაგადამდები დაავადებების მკურნალობის ცნობარი”—იურიცნობარი”— იური სალალოვი, თეიმურაზ მარხვაშვილი.
{{ჯანმრთელობა}}
 
594

რედაქტირება