მთავარი მენიუს გახსნა

ცვლილებები

არ არის რედაქტირების რეზიუმე
'''ძველი აღთქმა''' — საერთო წმინდა ტექსტი (წიგნთა კრებული) [[იუდაიზმი]]სა და [[ქრისტიანობა|ქრისტიანობისა]]. პირველი, უძველესი ნაწილი ქრისტიანული ბიბლიისა, უძველესი ებრაული წმინდა წერილი (ებრაული ბიბლია — [[თანახი]]).
 
[[fileფაილი: Gutenberg bible Old Testament Epistle of St Jerome.jpg |thumb| right|300px| |right| ძველი აღთქმა, [[ვულგატა]], [[გუტენბერგის ბიბლია]], [[ნეტარი იერონიმე|ნეტარი იერონიმეს]] მიერ თარგმანილი ბიბლია ]]
 
== ტერმინის წარმომავლობა და მნიშვნელობა ==
ტერმინი „აღთქმა“ შეესაბამება ებრაულ სიტყვას ''ბერიტ'' ლათინურად '''testamentum - ტესტამენტუმ''', ბერძნულათ კი '''Διαθήκη - დიათიკე''' „კავშირი, შეთანხმება, კონტრაქტი, დაბეჭდვა ან ბეჭედის დასმა (ტესტამენტუმ) ყველაზე ნათლად მისი ლათინური გამოთქმა გამოხატავს მის მნიშვნელობას“.
 
ტერმინი „აღთქმა“ შეესაბამება ებრაულ სიტყვას ''ბერიტ'' ლათინურად '''testamentum - ტესტამენტუმ''', ბერძნულათ კი '''Διαθήκη - დიათიკე''' „კავშირი, შეთანხმება, კონტრაქტი, დაბეჭდვა ან ბეჭედის დასმა (ტესტამენტუმ) ყველაზე ნათლად მისი ლათინური გამოთქმა გამოხატავს მის მნიშვნელობას“.
 
ძველაღმოსავლური წესი შეთანხმების დადებისა ორ მხარეს შორის მოცავდა მსხვერპლის შეწირვასა და წყევლის წარმოთქმას მის დამრღვევზე. ამის შემდეგ მხარეები გაივლიდნენ დაკლული მსხვერპლის ორ ნაწილს შორის და თავიანთ კავშირს ამტკიცებდნენ დაღვრილი სისხლით. ამ შეთანხმების სახსოვრად დებდნენ ქვას, ან რგავდნენ ხეს, უწოდებდნენ რა მათ ცის წინაშე მოწმეებს ამ შეთანხმებისა.
ძველი აღთქმის წიგნები იყოფა კანონიკურ და არაკანონიკურ წიგნებად. მათ შორის არსებული განსხვავება ისაა, რომ კანონიკური წიგნები უფრო ძველია, დაწერიი დაახლოებით XV-V საუკუნეებში ქრისტეს შობამდე, არაკანონიკური წიგნები კი შედარებით გვიან IV-I საუკუნეებში ქრისტეს შობამდე.<ref>[http://superbook.azbyka.ru/LOGIC/add3.htm / О книгах канонических и неканонических]</ref>
 
შინაარსის მიხედვით ძველი აღთქმის წიგნებში გამოყოფენ შემდეგ კატეგორიებს:
* რჯულმდებითი (დაბადება, გამოსვლა, ლევიტელთა, რიცხვთა, მეორე შჯული)
* ისტორიული ([[წიგნი იესო ნავეს ძისა|ისუ ნავესი]], მსაჯულთა, რუთისი, მეფეთა, ნეშტთა, წიგნები ეზდრასი, ნემიასი და ესთერისა)
* ზნეობრივ-დამრიგებლური (იობისი, ფსალმუნნი, წიგნები სოლომონისა)
* წინასწარმეტყველური (ესაია, იერემია, ეზეკიელი, დანიელი და სხვა თორმეტი წინასწარმეტყველის წიგნები)
 
 
 
{| class="prettytable"
|[[მესამე მეფეთა]] (3 მეფ.)||I Regum||{{lang-el2|Βασιλειων Γ'}}||3Цар||1Kings||מְלָכִים א׳
|-
|[[წიგნი მეოთხე მეფეთა]] (4 მეფ.)||II Regum||{{lang-el2|Βασιλειων Δ'}}||4Цар||2Kings||מְלָכִים ב׳
|-
|[[პირველი ნეშტთა]] (1 ნეშტ.)||I Paralipomenon||{{lang-el2|Παραλειπομένων Α'}}||1Пар||1Chron||דִּבְרֵי הַיָּמִים א׳
|-
|[[წიგნი მეორე ნეშტთა]] (2 ნეშტ.)||II Paralipomenon||{{lang-el2|Παραλειπομένων Β'}}||2Пар||2Chron||דִּבְרֵי הַיָּמִים ב׳
|-
|[[პირველი ეზრა]] (1 ეზრ.)||Esdrae||{{lang-el2|Ἒσδρας}}||Езд||Ezra||עֶזְרָא