ლიბერალიზმი: განსხვავება გადახედვებს შორის

149.3.101.228-ის რედაქტირებები გაუქმდა; აღდგა NaswKai-ის მიერ რედაქტირებული ვერსია
(149.3.101.228-ის რედაქტირებები გაუქმდა; აღდგა NaswKai-ის მიერ რედაქტირებული ვერსია)
[[ფაილი:Liberal Intl Govt Countries S-2010.png|მინი|ქვეყნები ლიბერალური მთავრობებით (2010 წლის მიხედვით)]]
'''ლიბერალიზმი''' ([[ფრანგული ენა|ფრანგ.]] ''libéralisme'') — [[იდეოლოგია]], [[ფილოსოფია|ფილოსოფიური]] შეხედულება და [[პოლიტიკა|პოლიტიკური]] ტრადიცია, რომლის მიხედვით [[თავისუფლება]] ძირითადი პოლიტიკური ღირებულებაა. იდეოლოგია დასავლეთის [[განმანათლებლობის ეპოქა]]ში ([[ფრანგ.]] siècle des lumières, [[გერმ.]] Aufklärung) იღებს დასაბამს, თუმცა ტერმინი ამჟამად გაცილებით მრავალფეროვან პოლიტიკურ ნააზრევს მოიცავს.
მოგიტყან ლიბერალებს დედის დედა)))))))))){{ფილოსოფიის თემები}}
 
ვრცელი გაგებით თანამედროვე ლიბერალიზმის ქვაკუთხედი ინდივიდუალური უფლებებია. ის მიელტვის საზოგადოებას, რომლისთვისაც დამახასიათებელია თითოეული ადამიანის აზროვნების თავისუფლება, ძალაუფლების შეზღუდვა, განსაკუთრებით მთავრობის და რელიგიის, კანონის უზენაესობა, უფასო საზოგადოებრივი განათლება, იდეათა თავისუფალი გაცვლა, [[საბაზრო ეკონომიკა]], რომელიც უზრუნველყოფს თაფისუფალ კერძო მეწარმეობას, და მთავრობის გამჭვირვალე სისტემას, რომელშიც ყველა მოქალაქის უფლება დაცულია. თანამედროვე საზოგადოებაში ლიბერალები მხარს უჭერენ ლიბერალურ დემოკრატიას ღია და თანასწორი არჩევნებით, სადაც ყველა მოქალაქეს ერთნაირი უფლებები აქვს კანონით და თანასწორი შესაძლებლობები წარმატებისთვის.
 
მრავალი ლიბერალი მხარს უჭერს მთავრობის თავისუფალ ბაზარში უფრო აქტიურ ჩარევას, ხშირად ანტი-დისკრიმინაციული კანონების, პროგრესირებადი დაბეგვრის, საყოველთაო განათლების და მისთ. სახით. ამ მრწამსით ასევე მოიაზრება, რომ მთავრობამ უნდა უზრუნველყოს საერთო კეთილდღეობის გარკვეული დონე, მათ შორის უმუშევართა კომპენსაცია, მიუსაფართა დასახლება, სამედიცინო მომსახურება ავადმყოფთათვის. ამგვარ საზოგადოებრივად დაფინანსებულ ინიციატივებსა და ჩარევებს ბაზარში ეწინააღმდეგებიან [[კლასიკური ლიბერალიზმი]]ს თანამედროვე მიმდევრები, რომლებიც უპირატესობას თავისუფალ კერძო მეწარმეობას, ინდივიდუალურ ქონებრივ უფლებებსა და კონტრაქტის თაფისუფლებას ანიჭებენ; კლასიკური ლიბერალების მრწამსით ეკონომიკური უთანასწორობა, რომელიც ბუნებრივად წარმოიქმნება თავისუფალ ბაზარზე, არ არის საკმარისი არგუმენტი კერძო ქონებრივი უფლებების ხელყოფის გასამართლებლად. მიუხედავად ამისა, კლასიკური ლიბერალიზმის თანამედროვე მიმდევრები მხარს უჭერენ კორპორაციების უფრო მაღალ დაბეგვრას, პროგრესირებადი [[საშემოსავლო გადასახადი]]ს მიმდინარე ტენდენციის ნაცვლად, რაც გადასახადის მთელს ტვირთს ინდივიდუალურ მუშა-მოსამსახურეს აკისრებს.
 
== ეტიმოლოგია და განმარტება ==
სიტყვა ლიბერალიზმი სათავეს იღებს ლათინურიდან liber– რაც ნიშნავს „თავისუფლებას“.
 
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [http://www.britannica.com/bps/additionalcontent/14/117903/liberalism# ლიბერალიზმი - ენციკლოპედია ბრიტანიკა]
* [http://plato.stanford.edu/entries/liberalism/ ლიბერალიზმი - სტენფორდის ფილოსოფიური ენციკლოპედია]
{{ფილოსოფიის თემები}}
{{პოლიტიკური იდეოლოგიები}}
 
1 336

რედაქტირება