ქართული მუხა: განსხვავება გადახედვებს შორის

არ არის რედაქტირების რეზიუმე
|განყოფილება = [[ფარულთესლოვნები]]}}
 
'''ქართული მუხა (Quercus iberica)''' — ფოთოლმცვენი [[ხე]] წიფლისებრთა ოჯახისა, რომლის [[სამშობლო]]ა [[კავკასია]] (გავრცელებულია აგრეთვე შავი ზღვის სანაპიროზე ჩრდილო-აღმოსავლეთი [[თურქეთი]]ს ტერიტორიაზე, [[მცირე აზია]]სა და [[ირანი|ირანშიც]]).<ref name="Georgia">''Georgian State (Soviet) Encyclopedia.'' 1986. Book 10. p.&nbsp;483.</ref> ქართული მუხა წარმოადგენს საკმაოდ მოზრდილ ხეს, რომელიც 20-25 მეტრის სიმაღლემდე იზრდება, იშვიათ შემთხვევებში კი 40 მეტრსაც აღწევს. ქართულიQ. მუხაiberica სინათლისა და სითბოს მოყვარული ხეა, ფართოდაა გავრცელებული [[აღმოსავლეთი საქართველო]]ს უფრო მშრალ რეგიონებში და ძირითადად არ უყვარს ზედმეტად ტენიანი ან დაჭაობებული ნიადაგები (ტოპონიმი „იბერია“ ხომ სწორედ აღმოსავლეთი საქართველოს ეკვივალენტურია). მიუხედავად ამისა, იგი შეიძლება დასავლეთი საქართველოს ნოტიო ჭალებშიც შეგვხვდეს, სადაც ხშირად შედარებით მშრალ, ციცაბო ფერდობებზე წმინდა რაყას ქმნის. ბუნებრივ პირობებში მრავლდება თესლით. ნაყოფმსხმოიარობს 15-20 წლისა. მისი ბუნებრივი განახლება ცუდია.ცუდი მაგარი მერქანი აქვს. იყენებენ სამშენებლო მასალად, საავეჯო მრეწველობაში, ამზადებენ საკასრე ტკეჩს. ქერქი შეიცავს მთრთიმლავ ნივთიერებებს. რკოსგან ამზადებენ ყავის სუროგატს. დეკორატიულ ხედაც შეიძლება იქნას გამოყენებული, მშრალი ადგილების გასამწვანებლად, ტყე-პარკებისდა შესაქმნელადნელია.
 
==სისტემატიკა==
==გავრცელება==
 
იზრდება ქვაღორღიან, მდიდარ ტყის წაბლა და ყომრალ, კარბონატულ და მთა-მდელოს ნიადაგებზე. არ უყვარს ზედმეტად ტენიანი ან დაჭაობებული ნიადაგები. მძლავრი ფესვთა სისტემა აქვს, ამიტომ ქარგამძლეა. Q. iberica ქმნის ფოთოლმცვენ ტყეებს წაბლთან, რცხილასთან და ნეკერჩხალთან ერთად. შემთხვევათა უმეტესობაში ქართული მუხა იზრდება ზღვის დონიდან 400-1000 მეტრ სიმაღლეზე, მაგრამ ზოგ შემთხვევაში იგი შეიძლება შეგვხვდეს 1500-2000 მეტრ სიმაღლეზეც.
 
==გამოყენება==
 
მაგარი მერქანი აქვს. იყენებენ სამშენებლო მასალად, საავეჯო მრეწველობაში, ამზადებენ საკასრე ტკეჩს. ქერქი შეიცავს მთრთიმლავ ნივთიერებებს, შესაბამისად გამოყენებულია მედიცინაში, ტყავის წარმოებაში, ალკოჰოლური სასმელების წარმოებაში. რკოსგან ამზადებენ ყავის სუროგატს. დეკორატიულ ხედაც შეიძლება იქნას გამოყენებული, მშრალი ადგილების გასამწვანებლად, ტყე-პარკების შესაქმნელად.
 
==მუხა ქართულ კულტურაში==