პირველი პირის შუტერი: განსხვავება გადახედვებს შორის

clean up, replaced: რამოდენიმე → რამდენიმე (2)
(clean up, replaced: რამოდენიმე → რამდენიმე (2))
 
===პერსონაჟის უხილავობა===
მიუხედავად იმისა, რომ თამაშები უფრო რეალისტური ხდება, თანამედროვე პირველი პირის შუთერების უმეტესობაში პერსონაჟი ნაწილობრივ უხილავია. ეს გულისხმობს შემდეგს: ძირს დახედვის მცდელობისას მოთამაშე ხედავს დედამიწას ფეხებქვეშ და არა პერსონაჟის სხეულს (ზოგჯერ შეუძლია დაინახოს ანარეკლი ან ჩრდილი), როდესაც პერსონაჟის ხელი იარაღთან ერთად ხილვადია. ფაქტობრივად, [[პროტაგონისტი]]ს ნაცვლად მოძრაობს წამოსახვითი ვიდეოკამერა დამაგრებული მის ხელებზე. გამონაკლისად შეიძლება ჩაითვალოს შემდეგი თამაშები: [[F.E.A.R]], [[Left 4 Dead]], [[Crysis]], [[Metro: Last Light]], [[Mirror's Edge]] ან [[Call of Juarez]] და ასევე რამოდენიმერამდენიმე შუთერი მესამე პირით პირველი პირის შესაძლებლობებით ([[Hitman: Contracts]], [[Hitman: Blood Money]]), თუმცა მსგავსი თამაშები ძალიან ცოტა რაოდენობით არის.
 
===ქვეჟანრები===
პირველი პირის მსროლელი მოიცავს მინიმუმ ორ ქვეჟანრს: ''რელსურ შუთერს'' და ''სისხლიან შუთერს''. ზემოთ ღნიშნული ჟანრების მთავარ აზრს წამოადგენს მოწინააღმდეგეების განუწყვეტელი განადგურება, ხოლო [[გეიმპლეი]]თ მსგავსია სრულფასოვან FPS-თან გარკვეული შეზღუდვების გათვალისწინებით.
 
'''რელსური შუთერი''' ([[ინგლისური ენა|ინგლ]].''Rail Shooter'') თავდაპირველად გამოჩნდა [[არკადული ავტომატი|არკადულ ავტომატებზე]], ხოლო მოგვიანებით პორტირებული იქნა [[თამაშის კონსოლი|თამაშის კონსოლებზე]]. მოთამაშე არ უნდა გადაადგილდებოდეს დამოუკიდებლად, მისგან საჭიროებს მხოლოდ მიზანში სროლა და გადატენვის დროს რაიმე საგანზე ამოფარება. მას მერე რაც განსაზღვრული რაოდენობის მოწინააღმდეგები განადგურდება, კამერა დამოუკიდებლად გადაადგილდება შემდეგ თავშესაფართან, სადაც მოთამაშემ ხელმეორედ უნდა გაანადგუროს განსაზღვრული რაოდენობის მოწინააღმდეგეები. ამგვარი სათამაშო მექანიკის შედეგად რელსურ შუთერს მეორენაირად უწოდებენ ვირტუალურ [[ტირი|ტირს]]. რელსური შუთერის გამორჩეულ თემას წარმოადგენს ცოცხალი მკვდრები - [[ზომბი|ზომბები]]. ისინი ფიგურირებენ ისეთ ცნობილ თამაშებში როგორებიც არის [[Resident Evil]] და [[The House of the Dead]].
 
'''სისხლიანი შუთერი''' ([[ინგლისური ენა|ინგლ]].Gore shooter) სახელწოდება მოდის სათამაშო გარემოდან, თუმცა მისი არსი უფრო ახლოს არის ჩვეულებრივ შუთერთან. პერსონაჟი თავისუფლად გადაადგილდება თამაშის დონეზე და ანადგურებს მონსტრებს, თუმცა ამ მონსტრების რაოდენობა ჩვეულებრივს რამოდენიმეჯერრამდენიმეჯერ აღემატება. ამგვარი ჟანრის თამაშებში ძირითადად ფიგურირებს მონსტრების ურდო, რომლის განადგურება ხდება მოთამაშის მიერ დამალვის გარეშე სხვადასხვა ცეცხლსასროლი იარაღის გამოყენებით. ყოველი [[NPC|არა მოთამაშის]] მოკვლის შემდეგ თან ახლავს მისი დანაწევრება და დიდი დოზით სისხლის ღვრა. ამგვარი ჟანრის თამაშები წამოადგენენ პირველი შუთერების მემკვიდრეებს, რომლებიც უარს ამბობენ სიუჟეტზე და ორიენტირებულნი არიან სროლასა და მონსტრების განადგურებაზე. ამიტომაც შემქმნელის მთავარი ამოცანა არის წარმოადგინოს რაც შეიძლება მეტი სხვადასხვაგვარი მოწინააღმდეგე და შეიარაღება. ამ ქვეჟანრის ყველაზე ნათელი წარმოამადგენელები არიან: [[Doom]], [[Serious Sam]] და [[Painkiller]].
 
==ისტორია==
1996 წელს [[Quake]] გახდა პირველი შუთერი, რომელიც გამოიყენებდა ტექსტურირებულ სამგანზომილებიანი პერსონაჟების მოდელებს. [[Half-Life]], რომელიც გამოსული იქნა 1998 წელს, ჟანრში დაინერგა უამრავი ახალი ელემენტი, რომელიც ძირითადად ეხება სიუჟეტური ხაზის განვითარებას და თავსატეხებს. ერთ-ერთი ყველაზე პირველი შუთერი, რომელმაც ხმის ხარისხი ახალ საფეხურზე აიყვანა იყო [[Aliens versus Predator]] 1999 წელს გამოსული. კვადროფონური ხმა შესაძლებლობას იძლევა განისაზღვროს მოწინააღმდეგის მდგომარეობა სიბნელეში ხმის შედეგად.
 
აქედან გამომდინარე, ვიდეო თამაშში აუცილებელი გახდა ფიზიკის კანონების გაუმჯობესება. [[Half-life 2]] გამოშვებული 2004 წელს, მოახდინა ჟანრის განვითარების პოტენციალის დემონსტრირება<ref>Frank Cifaldi. [http://www.gamasutra.com/view/feature/1832/the_gamasutra_quantum_leap_awards_.php The Gamasutra Quantum Leap Awards: First-Person Shooters] GamaSutra, 1 სექტემბერი 2006</ref><ref>[http://uk.top100.ign.com/2005/061-070.html IGN’s Top 100 Games] IGN, 25 ივლისი 2005</ref>. [[GoldenEye 007]] გამოსული 1997 წელს გახდა პირველი ცნობილი პირველი პირის შუთერი, რომელიც გამოსული იქნა თამაშის კონსოლებზე. [[Metroid Prime]]-მა კიდევ უფრო გააფართოვა ჟანრის საზღვრები, რომელმაც დანერგა [[მოქმედებითი-სათავგადასავლო]] ჟანრის ელემენტები. <ref>{{cite web|author=Chris Kohler.|url=http://www.wired.com/gamelife/2009/12/the-15-most-influential-games-of-the-decade/all/1|title=The 15 Most Influential Games of the Decade|publisher=Wired|accessdate=10 24 დეკემბერი 2011|date=24 დეკემბერი 2009|archiveurl=http://www.webcitation.org/65ioVDIaq|archivedate=2012-02-25}}</ref> XXI საუკუნეში პირველი პირის მსროლელი წარმოადგენს ერთ-ერთ ყველაზე კომერციულად წარმატებულ ჟანრს [[ვიდეო თამაში|კომპიუტერულ თამაშებში]].
 
==სქოლიო==