არმენიაკის თემი: განსხვავება გადახედვებს შორის

clean up, replaced: რამოდენიმე → რამდენიმე
(clean up, replaced: რამოდენიმე → რამდენიმე)
 
== ისტორია ==
არმენიაკონის თემი ჩამოყალიბდა VII საუკუნის შუა ხანებში, [[მცირე სომხეთი|მცირე სომხეთის]] ტერიტორიაზე. პირველი ცალსახა მინიშნება თემის შესახებ, ლიტერატურულ წყაროებში გენერალ [[საბორიო]]ს აჯანყების პერიოდში გვხვდება (667-668)<ref name="ODB">{{harvnb|Kazhdan|1991|p=177}}.</ref>. შემდგომში ის მოხსენიებულია 717-718<ref>{{harvnb|Ragia|2009|p=217}}: "The inscriptions on the seals of the warehouses in the beginning of the 8th c. took the following forms: "the warehouse of Koloneia and Kamacha" (702-704), "of Koloneia, Kamacha and Armenia IV" (713-715), which finally became "of Koloneia and all the provinces of the Christ-loving Armeniakon" (717/8)." [Ragia, in footnote #78, is citing {{harvnb|McGeer|Nesbitt|Oikonomides|2001|loc=No. 65.1, 74.4, 22.27}}.]</ref> წლებში. თემის შექმნა დაკავშირებულია [[აღმოსავლეთ რომის არმია|აღმოსავლეთ რომის არმიასთან]], რომლებიც<nowiki/>[[არაბთა სახალიფო| არაბეთის]] დაპყრობების პირველ დარტყმას გადაურჩნენ, ეს პროცესი შესაძლოა 640 წელს დასრულდა<ref>{{harvnb|Haldon|1997|pp=214–216}}.</ref>. ამრიგად, [[სომხეთი (რომის პროვინცია)|არმენიის]] (''არმენიაკები'') [[ჯარის მაგისტრი|სამხედრო დანაყოფის მაგისტრი]] გადაყვანილი იქნა დასავლეთით: [[პონტო]], [[პაფლაგონია]] და [[კაპადოკია|კაპადოკიაში]], რითიც რეგიონმა მიიღო სამხედრო დანაყოფის სახელი.<ref>{{harvnb|Haldon|1999|pp=73, 112}}.</ref>
 
თემის დედაქალაქი მდებარეობდა [[ამასია|ამასიაში]], და ის იმართებოდა [[სტრატეგოსი|სტრატეგოსის]] მიერ, რომელიც ითვლებოდა ერთერთ მნიშვნელოვან სტრატეგოსად [[ანატოლია|ანატოლიის]] და [[თრაკია|თრაკიის]] სტრატეგოსებთან ერთად. IX საუკუნეში თემი ითვლიდა 9,000 მეომარს და 17 ციხესიმაგრეს. თემის ზომამ და სტრატეგიულმა მნიშვნელობამ, განაპირობა თემის გამგებლის სიძლიერე. თემის სამხედრო დანაყოფებმა VIII საუკუნეში რამოდენიმერამდენიმე აჯანყებაში მიიღეს მონაწილეობა. აქედან გამომდინარე IX საუკუნეში ის დაიშალა უფრო მცირე ერთეულებად, რითიც თავდაპირველად ჩამოყალიბდა [[ხარსიანონი|ხარსიანონის]] და [[კაპადოკია|კაპადოკიის]] თემები. სამხრეთ-აღმოსავლეთ საზღვრებთან ერთად, დაახლოებით [[819]] წელს, არმენიაკონს, [[პაფლაგონია|პაფლაგონიის]] და [[ქალდია|ქალდიის]] სანაპირო თემებიც გამოეყო, რასაც შემდგომ მოჰყვა [[კოლონეია]], რის შედეგადაც არმენიაკის თემის ფარგლებში მხოლოდ დასავლეთ პონტოს ტერიტორია დარჩა.<ref>{{harvnb|Kazhdan|1991|pp=177, 1138, 1579}}; {{harvnb|Treadgold|1995|p=31}}.</ref> 
 
[[XI საუკუნე|XI საუკუნის]] მეორე ნახევრამდე, თემი ბიზანტიის ხელში რჩებოდა. 1073 წელს, [[მანასკერტის ბრძოლა|მანასკერტის ბრძოლაში]] დამარცხების შემდეგ, [[ფრანკები|ფრანკთა]] დაქირავებულმა არმიამ, [[რუსელ დე ბაილეული|რუსელ დე ბაილეულის]] მეთაურობით დაიკავა და რამდენიმე თვე მართავდა რეგიონს, მანამ სანამ გენერალმა [[ალექსი I კომნენოსი|ალექსი კომნენოსმა]]<ref>{{harvnb|Haldon|1999|pp=91–92, 269}}.</ref> რეგიონზე არ აღადგინა ბიზანტიის უფლებამოსილება. ცოტა ხნის შემდგომ რეგიონი, [[სელჩუკთა სახელმწიფო|თურქ-სელჩუკებმა]] დაიპყრეს. კომნენოსებმა მოახერხეს სანაპირო ტერიტორიის დაბრუნება, მაგრამ არმენიაკონის თემის აღდგენა ვეღარ მოხერხდა.
*{{cite book|last = Treadgold|first = Warren T.|title = Byzantium and Its Army, 284–1081|year = 1995|location = Stanford, California|publisher = Stanford University Press|isbn = 0-8047-3163-2|url = http://books.google.com/?id=xfV0LkMNaLUC|ref = harv}}
{{refend|2}}
 
[[კატეგორია:კაპადოკია]]
[[კატეგორია:ბიზანტიის თემები]]
 
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
 
[[კატეგორია:კაპადოკია]]
[[კატეგორია:ბიზანტიის თემები]]