მონარქია: განსხვავება გადახედვებს შორის

გვერდი დაცარიელდა
[შეუმოწმებელი ვერსია][შეუმოწმებელი ვერსია]
(→‎რესურსები ინტერნეტში: clean up, removed: {{Link FA|sw}} using AWB)
(გვერდი დაცარიელდა)
{{მმართველობის ფორმები}}
'''მონარქია''' ({{lang-la|monarcha}}; {{lang-el|μονάρχης}}: {{lang-el2|μόνος}} „მონოს“ — ერთი, ერთადერთი; {{lang-el2|ἀρχων}} „არქონ“ — მმართველი, ლიდერი) — სახელმწიფო მმართველობის ფორმა.
 
მონარქია არის მმართველობის ისეთი ფორმა, როდესაც ძალაუფლება არის ერთი ადამიანის, მეფის ხელშია. (ქრ.შ-მდე 2000-800 წწ. საბერძნეთის უმეტეს ქალაქ-სახელმწიფოებს მართავდა მონარქი ანუ მეფე, ბერძნულ დასახლებებს არ მართავენ დედოფლები) თავდაპირველად, მეფეს ირჩევდა ხალხი. მოგვიანებით, მეფეებმა თავისი ძალაუფლების გადაცემა დაიწყეს მემკვიდრეობით უფროს ვაჟზე. საბერძნეთში მეფეებს დიდი ძალაუფლება ჰქონდათ: გამოსცემდნენ კანონებს და იყვნენ მოსამართლეები, ისინი იყენებდნენ ჯარისკაცებს იმ ხალხის წინააღმდეგ, რომელიც არ ეთანხნებოდა კანონებს და არ იხდიდა გადასახადებს.
 
არსებობს მონარქიის ორი ტიპი: [[კონსტიტუციური მონარქია]] - რომლის დროს მონარქის ძალაუფლება შეზღუდულია [[კონსტიტუცია|კონსტიტუციით]] და [[აბსოლუტური მონარქია]] - რომლის დროს მონარქი შეუზღუდავ ძალაუფლებას ფლობს.
 
[[შუა საუკუნეები|შუა საუკუნეებში]] მონარქია იყო სახელმწიფო მმართველობის ყველაზე უფრო გავრცელებული ფორმა. თანამედროვე მონარქიების დიდი ნაწილი (კერძოდ [[ევროპა|ევროპული]] მონარქიები) კონსტიტუციურია. თნამედროვე ფაქტობრივი აბსოლუტური მონარქიებია: [[ბრუნეი]], [[ბჰუტანი]], [[ომანი]], [[საუდის არაბეთი]] და [[სვაზილენდი]]. [[ვატიკანი]] არის [[თეოკრატია|თეოკრატიული]] მონარქია, რომლის მონარქია [[რომის პაპი]].
 
[[ფაილი:World Monarchies.png|550px|მინი|მარცხნივ|{{legend|#007f00|[[კონსტიტუციური მონარქია]]}}{{legend|#00ff00|[[სამეფოთა თანამეგობრობა]]|border=#0d0}}{{legend|#ff7f40|ნახევრად კონსტიტუციური მონარქია}}{{legend|#ff0000|[[აბსოლუტური მონარქია]]}}{{legend|#ff00ff|მონარქია ზოგიერთ სუბნაციონალურ ერთეულში}}]]
 
== რესურსები ინტერნეტში ==
* [http://www.monarchy.net/ მონარქისტების საერთაშორისო ლიგა]
 
{{პოლიტიკა}}
 
[[კატეგორია:მონარქია]]
ანონიმური მომხმარებელი