ქართლი: განსხვავება გადახედვებს შორის

1,757 ბაიტი დაემატა ,  5 წლის წინ
არ არის რედაქტირების რეზიუმე
(188.129.177.134-ის რედაქტირებები გაუქმდა; აღდგა Otogi-ის მიერ რედაქტირებული ვერსია)
ეთნიკურ-გეოგრაფიულად ელინისტური ხანიდან მოყოლებული ქართლი ორ ნაწილად იყოფოდა: ზენა სოფელი და ქვენა სოფელი. სავარაუდოდ ამ ერთეულთა შორის მიჯნა მტკვარზე გადიოდა. მოგვიანებით, ისტორიული ქართლი გეოგრაფიული მდებარეობისა და უმთავრესი მდინარის მტკვრის დინების მიხედვით სამ ნაწილად იყო გაყოფილი:
 
# '''[[ზემო ქართლი]]''' -— ისტორიული მხარე, მოიცავდა [[მტკვარი|მტკვრის]] ზემოზედა დინებაზე.დინებას, მასშიდაწყებული შედიოდამის სათავეებიდან — [[ტაოტაშისკარი|ტაშისკარამდე]], ([[კლარჯეთიკოლა]], [[კოლაარტაანი]], [[არტაანისამცხე]], [[შავშეთიჯავახეთი]], და [[სამცხეთორი]]), პლუს [[ჯავახეთიჭოროხი]]ს ბასეინს სრულად ([[ტაო-კლარჯეთი]]). გეოგრაფიულად სრულად აერთიანებს, ეთნარქები — [[თორიოძრხოსი]]ს და [[ჯავახოსი]]ს მიწებს. ტერმინი შეესაბამება გვიანდელი ხანის “მესხეთს”„მესხეთს“.
# '''[[შიდა ქართლი]]''' -— ისტორიული მხარე მტკვრის შუა დინებაზე, თავდაპირველად ცენტრით უფლისციხე დღესდღეობით ცენტრით ქალაქ გორშიგორით. თავდაპირველად აერთიანებდა მტკვრის შუაწელის ტერიტორიებს ტაშისკარიდან თბილისის ჩათვლით. მხარის ჩრდილოეთ ნაწილში საბჭოთა ხელისუფლების წლებში შეიქმნა [[სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქი]].
# '''[[ქვემო ქართლი]]''' — ისტორიული მხარე [[მტკვარი|მტკვრის]] ქვემო დინებაზე. თავდაპირველად იგი მოიცავდა [[თრიალეთის ქედი]]ს სამხრეთი მდინარეების (ხრამი და ალგეთი) აუზის ტერიტორიებს. შემოფარგლული იყო ერთის მხრივ მდინარე მტკვრით, მეორეს მხრივ თრიალეთის ქედით, მესამეს მხრივ აბოცის მთებით და მეოთხეს მხრივ დებედა-არაქსის წყალგამყოფი ზოლით. გეოგრაფიულად სრულად აერთიანებდა ეთნარქები — [[გარდაბოსი]]სა და [[გაჩიოსი]]ს ტერიტორიებს. მოგვიანებით გარდაბნის ტერიტორიას დაემატა მტკვრის მარცხენა სანაპიროც ქალაქ [[რუსთავი]]ს ჩათვლით.
# '''[[ქვემო ქართლი]]''' - მხარე მტკვრის ქვემო დინებაზე, ცენტრით ქალაქ რუსთავში. იგი მოიცავს ისტორიულ მხარეებს: [[სკვირეთი]], [[თრიალეთი]], [[სომხითი]], [[საბარათიანო]], [[დბანისხევი]] და სხვა.
 
ქართლის ტერიტორია ძვ.წ. IV საუკუნიდან ქართლის (იბერიის) სამეფოში შედიოდა, რომლის დედაქალაქი ჯერ მცხეთა იყო, შემდეგ თბილისი. X საუკუნეში იგი გაერთიანებული ქართული სახელმწიფო ცენტრი გახდა. XV-XVIII საუკუნეებში აქ ჩამოყალიბდა ქართლის სამეფო (მოგვიანებით, ქართლ-კახეთის სამეფო), რომელიც 1801 წელს ინკორპორირებულ იქნა რუსეთის იმპერიის მიერ.