რომი: განსხვავება გადახედვებს შორის

76 ბაიტი დაემატა ,  5 წლის წინ
replaced: სათაო → სათავო (2)
(replaced: სათაო → სათავო (2))
==== ადმინისტრაციული და ისტორიული დაყოფა ====
[[File:Roma - Municipi numerata.png|thumb|left|რომის მუნიციპიოები.]]
1972 წლიდან ქალაქი დაიყო ადმინისტრაციულ ტერიტორიებად — მუნიციპიოებად ({{lang-it|municipio}}) (2001 წლამდე ერქვათ კირკოსკრიციონები ({{lang-it|circoscrizioni}})). ისინი შეიქმნენ ადმინისტრაციული მიზეზით — ქალაქის დეცენტრალიზაციის გასაზრდელად. თითოეულ მუნიციპიოს მართავს პრეზიდენტი და ოთხი წევრისაგან შემდგარი საბჭო, რომელსაც მაცხოვრებლები ხუთ წლში ერთხელ ირჩევენ. მუნიციპიოები ხშირად კვეთენ ქალაქის ტრადიციულ, არაადმინისტრაციულ ერთეულებს.
 
თავდაპირველად არსებობდა 20 მუნიციპიო, შემდეგ 19.<ref group="კ">1992 წელს, რეფერენდუმის შედეგად, XIX კირკოსკრიციონე გახდა ფიუმიჩინოს კომუნა.</ref> 2013 წელს მათი რაოდენობა 15-მდე შემცირდა.<ref>{{cite news|title=Roma, sì all'accorpamento dei municipi: il Consiglio li riduce da 19 a 15|url=http://www.ilmessaggero.it/roma/campidoglio/roma_municipi_accorpamento_consiglio_s_riduzione/notizie/257651.shtml#|accessdate=13 მარტი, 2013|newspaper=Il Messaggero|date=11 მარტი, 2013}}</ref>
 
რომი, ასევე, იყოფა სხვადასხვა სახის არაადმინისტრაციულ ერთეულად. ისტორიული ცენტრი დაყოფილია 22 რაიონად, რომლებიც [[ავრელიანეს კედელი|ავრელიანეს კედლის]] შიგნით მდებარეობენ პრატისა და ბორგოს გარდა.
 
ეს სისტემა სათავეს ანტიკური რომის რეგიონებიდან იღებს, რომლებიც შუა საუკუნეებში რაიონებად ჩამოყალიბდნენ.<ref>{{cite web|url=http://www.romeartlover.it/Rioni.html |title=The "Rioni" of Rome |publisher=Romeartlover.it |accessdate=3 February 2010}}</ref> [[რენესანსი]]ს ეპოქაში, პაპ [[სიქსტუს V]]-ის დროს მათმა რიცხვმა კვლავ 14-ს მიაღწია, ხოლო მათი საზღვრები საბოლოოდ 1743 წელს, [[ბენედიქტე XIV]]-ის დროს დადგინდა.
|title=World Map of Köppen−Geiger Climate Classification}}</ref> გრილი, ნოტიო ზამთრითა და ცხელი, მშრალი ზაფხულით.
 
ქალაქის საშუალო წლიური ტემპერატურა აღემატება 20&nbsp;°C-ს დღისით და 10&nbsp;°C-ს ღამით. ყველაზე ცივ თვეში — იანვარში, საშუალო ტემპერატურაა 12&nbsp;°C დღისით და 3&nbsp;°C ღამით. ყველაზე ცხელ თვეებში — ივლისსა და აგვისტოში, საშუალო ტემპერატურაა 30&nbsp;°C დღისით და 18&nbsp;°C ღამით.
 
დეკემბერი, იანვარი და თებერვალი ყველაზე ცივი თვეებია. ამ დროს საშუალო ტემპერატურაა დაახლოებით 12,5&nbsp;°C დღისით და 3,6&nbsp;°C ღამით. ტემპერატურა, ძირითადად, მერყეობს 10&nbsp;°C-დან 15&nbsp;°C-მდე დღისით და 3&nbsp;°C-დან 5&nbsp;°C-მდე ღამით. დიდთოვლობა იშვიათია, თუმცა არა უჩვეულო. მცირე რაოდენობით თოვლი თითქმის ყოველ ზამთარს მოდის, ძირითადად, დაგროვების გარეშე. დიდთოვლობა ხდება ყოველ 20 ან 25 წელში ერთხელ (უკანასკნელი დიდთოვლობა დაფიქსირდა 2012 წელს).<ref>{{cite web|url=http://www.meteo-net.it/articoli/storiconeve.aspx|title=Storia della neve a Roma|accessdate=2 October 2014 |archivedate=27 July 2013 |archiveurl=http://web.archive.org/web/20130727130551/http://www.meteo-net.it/articoli/storiconeve.aspx}}</ref>
 
საშუალო ფარდობითი ტენიანობაა 75%. წლის განმავლობაში იცვლება 72%-დან (ივლისში) 77%-მდე (ნოემბერში). ზღვის ტემპერატურა მერყეობს დაბალი 13&nbsp;°C-დან თებერვალსა და მარტში მაღალ 24&nbsp;°C-მდე აგვისტოში.<ref name="sea temp">[http://www.holidaycheck.com/climate-wetter_Rome+Area-ebene_rid-id_219.html Rome Climate]. Retrieved 9 August 2012</ref>
<br {{clear=all>}}<!--Infobox begins-->{{ინფოდაფა ამინდი (ინგლისური)
|location= რომის ჩამპინოს აეროპორტი <small>(altitude: 105 m sl, 13 km south-east from Colosseum [http://toolserver.org/~geohack/geohack.php?pagename=Rome_Ciampino_Airport&params=41_47_58_N_012_35_50_E_type:airport_region:IT&title=Rome+Ciampino+Airport satellite view])</small>
|metric first= yes
|2011 |2617175
}}
ძვ. წ. 550 წელს [[ტარანტო|ტარენტუმის]] შემდეგ უდიდესი ქალაქი იყო იტალიაში. ის იკავებდა დაახლოებით 285 [[ჰექტარი|ჰექტარ]] ფართობს, სავარაუდო მოსახლეობა კი 35 000-ს შეადგენდა. სხვა წყაროები მხოლოდ იმას ვარაუდობენ, რომ ძვ. წ. 600-500 წლებში ქალაქის მოსახლეობა 100 000-ზე მცირე იყო.<ref>Cornell (1995) 204–5</ref><ref>{{cite book|url=http://books.google.dk/books?id=vL2ntMk7j-4C&pg=PA78&dq=rome+600+bc+population&hl=da&sa=X&ei=rI0wU8KbGqLl4gTtiICIDg&ved=0CCUQ6AEwAA#v=onepage&q=rome%20600%20bc%20population&f=false |title=Floods of the Tiber in Ancient Rome – Gregory S. Aldrete |publisher=Books Google |date=30 January 2007 |accessdate=13 July 2014}}</ref>
 
ძვ. წ. 509 წელს, რესპუბლიკის დაარსებისას ჩატარებულმა აღწერამ 130 000 მაცხოვრებელი აღრიცხა. რესპუბლიკის შემადგენლობაში შედიოდა საკუთრივ ქალაქი და მიმდებარე ტერიტორია. სხვა წყაროები ძვ. წ. 500 წლისათვის 150 000-იან მოსახლეობას ვარაუდობენ. ძვ. წ. 150 წელს მოსახლეობამ 300 000-ს გადააჭარბა.<ref>{{cite book|url=http://books.google.dk/books?id=fHtvowE9bt8C&pg=PA168&lpg=PA168&dq=roman+++population+figures+of+130.000+in+508+bc&source=bl&ots=iHOpoEkE2C&sig=qBJ2wp2MZ-fQzLk6KuauyG27z3s&hl=da&sa=X&ei=Ps0gU7f0DcLftAaB5ICgCQ&ved=0CCQQ6AEwAQ#v=onepage&q=roman%20%20%20population%20figures%20of%20130.000%20in%20508%20bc&f=false |title=The History of Human Populations: Forms of growth and decline – P. M. G. Harris |publisher=Books Google |accessdate=13 July 2014}}</ref><ref>{{cite web|last=Herreros |first=Francisco |url=https://www.academia.edu/1458998/Size_and_Virtue |title=Size and Virtue |publisher=Academia |accessdate=13 July 2014}}</ref><ref>http://www.jstor.org/discover/10.2307/295257?uid=3737880&uid=2134&uid=2&uid=70&uid=4&sid=21103645376217</ref><ref>http://media.johnwiley.com.au/product_data/excerpt/14/14443392/1444339214.pdf</ref><ref>{{cite book|url=http://books.google.dk/books?id=Cg7JYZO_nEMC&pg=PA81&lpg=PA81&dq=population+of+athens+from+500+bc+of+150,000&source=bl&ots=pGrzBXN3iR&sig=Sr3nHUqL-XHQU1Z8WnGF1UyRAEM&hl=da&sa=X&ei=iZgwU4GsOa-I7Aa04YCgBg&ved=0CE0Q6AEwCQ#v=onepage&q=population%20of%20athens%20from%20500%20bc%20of%20150%2C000&f=false |title=Cities and Economic Development: From the Dawn of History to the Present – Paul Bairoch |publisher=Books Google |date=18 June 1991 |accessdate=13 July 2014}}</ref>
Vol. 29, No. 2 (April 1934), pp&nbsp;101–116. Retrieved 22 April 2007.</ref>
 
[[დასავლეთ რომის იმპერიის დაცემა|დასავლეთ რომის იმპერიის დაცემის]] შემდეგ, ქალაქის მოსახლეობა 50 000-ზე ნაკლებ მცხოვრებამდე შემცირდა. მოსახლეობის კლების პროცესი [[რენესანსი]]ს პერიოდამდე გაგრძელდა.<ref>P. Llewellyn, ''Rome in the Dark Ages'' (London 1993), p. 97.</ref>
 
1870 წელს, როდესაც [[იტალიის სამეფო (1861-1946)|იტალიის სამეფომ]] რომი შეიერთა, ქალაქის მოსახლეობა დაახლოებით 200 000-ს შეადგენდა. ეს რიცხვი [[პირველი მსოფლიო ომი]]ს დაწყებამდე 600 000-მდე გაიზარდა. [[ბენიტო მუსოლინი|მუსოლინის]] [[ფაშიზმი|ფაშისტურმა]] რეჟიმმა სცადა შეეჩერებინა ქალაქის სწრაფი დემოგრაფიული ზრდა, თუმცა რომმა მაინც მიაღწია მილიონიან მოსახლეობას 1930-იანი წლების დასაწყისში.{{citation needed|date=March 2014}} მოსახლეობის ზრდა გაგრძელდა [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს შემდეგ, რასაც ხელი შეუწყო ომის შემდგომმა ეკონომიკურმა ბუმმა. სამშენებლო ბუმმა, ასევე, შექმნა გარეუბანთა დიდი რიცხვი 1950-იან და 1960-იან წლებში.
id:darkgrey value:gray(0.7)
id:sfondo value:rgb(1,1,1)
id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)
 
ImageSize = width:455 height:373
2014 წელს გლობალური ქალაქების ინდექსში რომმა 32-ე ადგილი დაიკავა, რითაც, ასევე, გახდა ყველაზე მაღალი რანგის ქალაქი [[იტალია]]ში.<ref name="atkearney.at"/> 2005 წლის მონაცემებით, რომის მშპ შეადგენს 94,376 მილიარდ ევროს (121,5 მილიარდი აშშ დოლარი),<ref name="rapporto2006">{{cite web|url=http://www.censis.it/277/372/5732/5766/5783/5784/content.asp |title=Rapporto Censis 2006 |publisher=Censis.it |accessdate=3 February 2010}}</ref> რის მიხედვითაც ქალაქი აწარმოებს ქვეყნის მშპ-ის 6,7%-ს (მეტი, ვიდრე ნებისმიერი სხვა ქალაქი იტალიაში), ხოლო მისი უმუშევრობის დონე 2001-დან 2005 წლამდე 11,1%-დან 6,5%-მდე შემცირდა, რაც ერთ-ერთი ყველაზე დაბალი მაჩვენებელია ევროკავშირის ყველა ქვეყნის დედაქალაქს შორის. რომის ეკონომიკა ყოველწლიურად 4,4%-ით იზრდება, რაც ამავდროულად ყველაზე მზარდი მაჩვენებელია იტალიის დანარჩენ ქალაქებთან შედარებით.<ref name="rapporto2006"/> ეს ყოველივე იმას ნიშნავს, რომ თუ რომი იქნებოდა დამოუკიდებელი ქვეყანა, იგი იქნებოდა მსოფლიოს 52-ე უმდიდრესი ქვეყანა მშპ-ის მიხედვით (დაახლოებით ეგვიპტის დონის). 2003 წელს რომის მშპ ერთ სულ მოსახლეზე 29 153 ევროს (37 412 აშშ დოლარი) შეადგენდა, რითაც იტალიაში მხოლოდ მილანს ჩამორჩებოდა, თუმცა, ამავდროულად აღემატებოდა ევროკავშირის საშუალო მაჩვენებლის 134,1%-ს. რომს, მთლიანობაში, აქვს ყველაზე მაღალი შემოსავლის მაჩვენებელი იტალიაში, რომელმაც 2008 წელს 47 076 890 463 ევროს მიაღწია,<ref name="ilsole24ore.com">{{cite web|url=http://www.ilsole24ore.com/speciali/redditi_comuni_08/ |title=La classifica dei redditi nei comuni capoluogo di provincia |publisher=Il Sole 24 ORE |accessdate=14 June 2010}}</ref> თუმცა, საშუალო მომუშავის შემოსავლის თვალსაზრისით, იტალიის ქალაქებს შორის მეცხრეა 24 509 ევროთი.<ref name="ilsole24ore.com"/> გლობალურ დონეზე, რომის მომუშავეები იღებენ 30-ე უმაღლეს ანაზღაურებას 2009 წლის მდგომარეობით, რაც სამი ადგილით მაღალია 2008 წლის მაჩვენებელზე, როდესაც ქალაქს 33-ე ადგილი ეკავა.<ref name="citymayors_a">{{cite web|url=http://www.citymayors.com/economics/richest_cities.html |title=World's richest cities in 2009 |publisher=City Mayors |date=22 August 2009 |accessdate=14 June 2010}}</ref> რომის არეალს 167,8 მილიარდ დოლარიანი მშპ გააჩნია, ხოლო მშპ ერთ სულ მოსახლეზე 38,765 დოლარს შეადგენს.<ref name="Brookings">{{cite web|url=http://www.brookings.edu/research/interactives/global-metro-monitor-3|title=Global city GDP 2011|publisher=Brookings Institution}}</ref>
 
რომი ეკონომიკა, ძირითადად, მძიმე მრეწველობით არ ხასიათდება. დომინანტი როლი უკვია [[მომსახურება]]ს, მაღალტექნოლოგიურ კომპანიებს (IT, აერო-კოსმოსური, თავდაცვითი, სატელეკომუნიკაციო), კვლევას, სამშენებლო და კომერციულ (განსაკუთრებით, საბანკო) საქმიანობას, ასევე განვითარებად ტურიზმს, რომელსაც ქალაქის ეკონომიკაში უმნიშვნელოვანესია. რომის საერთაშორისო აეროპორტი, ფიუმიჩინო, იტალიაში უმსხვილესია. ქალაქში განთავსებულია იტალიის უმსხვილესი კომპანიების სათაოსათავო ოფისები, ასევე, მსოფლიოს 100 უმსხვილესი კომპანიიდან სამის, Enel-ის, Eni-სა და Telecom Italia-ს ცენტრალური ოფისები.
 
უნივერსიტეტები, ეროვნული რადიო, ტელე და კინოინდუსტრია რომის ეკონომიკის მნიშვნელოვან ნაწილს წარმოადგენენ. [[ჩინეჩიტა]] სტუდიოს დამსახურებით, რომელიც 1930-იანი წლებიდან მუშაობს, ქალაქი იტალიური კინოინდუსტრიის კერაა. რომი საბანკო, სადაზღვეო, ელექტრო, ენერგეტიკული, სატრანსპორტო და კოსმოსური მრეწველობის ცენტრია. უამრავი საერთაშორისო კომპანიისა და სააგენტოს შტაბი, სამინისტროები, საკონფერენციო ცენტრები, სპორტული ობიექტები და მუზეუმებია განთავსებული რომის ძირითად ბიზნესრაიონებში: EUR-ში, ტორინოსა და სხვებში.
რომს აქვს თანამედროვე ხელოვნებისა და არქიტექტურის მზარდი ფონდი. თანამედროვე ხელოვნების ეროვნულ გალერეას მუდმივ გამოფენებზე აქვს გამოტანილი ბალას, მორანდის, პირანჯელოს, კარას, დე ჩირიკოს, დე პისისის, გუტუსოს, ფონტანას, ბურის, მასტროიანის, ტურკატოს, კანდინსკისა და ჩეზანეს ნამუშევრები. 2010 წელს გაიხსნა რომის უახლესი ხელოვნების საფუძველი, თანამედროვე ხელოვნებისა და არქიტექტურის გალერეა, რომელიც ცნობილი ერაყელი არქიტექტორის, ზაჰა ჰადიდის მიერაა დაპროექტებული და ცნობილია, როგორც MAXXI — XXI საუკუნის ეროვნული მუზეუმი. MAXXI-ის<ref>{{cite web|url=http://www.maxxi.beniculturali.it/english/ |title=Maxxi_Museo Nazionale Delle Arti Del Xxi Secolo |publisher=Maxxi.beniculturali.it |accessdate=25 March 2010}}</ref> შემადგენლობაში შედის კულტურის, ექსპერიმენტალური კვლევითი ლაბორატორიების, საერთაშორისო გაცვლითი პროგრამების, კვლევისა და სწავლების კამპუსები. იგი წარმოადგენს ერთ-ერთ ყველაზე ამბიციურ თანამედროვე არქიტექტურულ პროექტს რომში.
 
რომი, ასევე, არის საყოველთაოდ აღიარებული, როგორც მსოფლიო მოდის დედაქალაქი, თუმცა არა იმდენად მნიშვნელოვანი, როგორიც [[მილანი]]ა. Global Language Monitor-ის 2009 წლის კვლევის მიხედვით, ქალაქი მსოფლიო მოდის მეოთხე უმნიშვნელოვანესი ცენტრია მილანის, ნიუ-იორკისა და პარიზის შემდეგ, ამასთან, რომი სჯაბნის ლონდონს.<ref>{{cite web|url=http://www.languagemonitor.com/popular-culture/fashion |title=The Global Language Monitor » Fashion |publisher=Languagemonitor.com |date=20 July 2009 |accessdate=17 October 2009}}</ref> რომში აქვთ განთავსებული სათაოსათავო ოფისები ან დაარსდნენ ისეთი მოდის სახლები და საიუველირო ქსელები, როგორებიცაა [[Bulgari]], [[Fendi]],<ref>{{cite web|url=http://www.fendi.com/ |title=Fendi|publisher=fendi.com |accessdate=17 October 2009}}</ref> [[Laura Biagiotti]] და [[Brioni]]. ამასთანავე, სხვა ძირითად ბრენდებს, როგორებიცაა [[შანელი]], [[Prada]], [[Dolce & Gabbana]], [[Armani]] და [[Versace]], აქვთ საკუთარი ბუტიკები, უპირველეს ყოვლისა, პრესტიჟული ვია კონდოტის გასწვრივ.
 
=== სამზარეულო ===
რომის სამზარეულო განვითარდა საუკუნეებისა და სოციალური, კულტურული და პოლიტიკური ცვლილებების განმავლობაში. ქალაქი ძირითადი გასტრონომიული ცენტრი ანტიკურ პერიოდში გახდა. ანტიკურ რომაულ სამზარეულოზე მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა ძველმა ბერძნულმა კულტურამ და შემდეგ, იმპერიის უზარმაზარ ტერიტორიებზე გადაჭიმვის შემდეგ, მრავალი ახალი პროვინციული კულინარიული ჩვევისა და ტრადიციის დამკვიდრებამ. რენესანსის პერიოდში, რომი ფართოდ გახდა ცნობილი, როგორც მაღალი დონის კულინარიული ცენტრი, რადგან იმ დროის რამდენიმე საუკეთესო მზარეული პაპებთან მუშაობდა. მაგალითად, ბართოლომეო სკაპი, მთავარი მზარეული, რომელიც ვატიკანის სამზარეულოში პაპ [[პიუს IV]]-სათვის მუშაობდა. იგი განსაკუთრებით ცნობილი გახდა 1570 წელს, როდესაც მან გამოსცა კულინარიული რეცეპტების წიგნი (Opera dell'arte del cucinare). წიგნში ჩამოთვლილია რენესანსის სამზარეულოს დაახლოებით 1 000 რეცეპტი, ასევე აღწერილია მომზადების ტექნოლოგიები და ინსტრუმენტები. წიგნში, ასევე, მოცემულია ჩანგლის პირველი გამოსახულება.<ref name="Rolland_1">{{Harv|Rolland|2006|p=273}}.</ref>
 
თანამედროვე პერიოდში, ქალაქი განვითარდა თავისებური სამზარეულოთი, რომელიც ახლოს მდებარე კამპანიის პროდუქტებს ეფუძნება, მათ შორის ცხვარსა და ბოსტნეულს (გავრცელებულია [[არტიშოკი]]).<ref>Piras, 291.</ref> პარალელურად, რომაელმა ებრაელებმა, რომლებიც აქ ძვ. წ. I საუკუნიდან ცხოვრობენ, საკუთარი სამზარეულო განავითარეს — კუჩინა ჯუდეიკო-რომანესკა. რომაული სამზარეულოს ნიმუშებია: „სალტიმბოკა ლა რომანა“ — რომაული სტილის ხბოს კატლეტი; „კარჩიოფი ალა რომანა“ — [[არტიშოკი]] რომაულად; „კარჩიოფი ალა ჯუდია“ — ზეითუნის ზეთში შემწვარი არტიშოკი, ტიპიური რომაულ-ებრაული სამზარეულოსათვის; „სპაგეტი ალა კარბონარა“ — სპაგეტი ბეკონით, კვერცხითა და პეკორინოთი;
 
=== კინო ===
[[File:Martin scorsese gangs of new york set in cinecitta italy.jpg|thumb|right|''ნიუ-იორკის ბანდების'' გადასაღები მოედანი ჩინეჩიტაში, რომი.]]
რომში მდებარეობს [[ჩინეჩიტა]]ს სტუდიები,<ref name="romefile1">{{cite web|url=http://www.romefile.com/culture/cinecitta.php |title=history of Cinecittà Studios in Rome |publisher=Romefile.com |accessdate=17 October 2009}}</ref> კონტინენტური ევროპის უდიდესი კინო და სატელევიზიო საწარმო და იტალიური კინოს ცენტრი. 40 ჰექტარი ფართობის სტუდიური კომპლექსი, რომელიც რომის ცენტრიდან 9 კილომეტრითაა დაშორებული, ჰოლივუდის შემდეგ მსოფლიოს უდიდესი კინოსაწარმოა მსოფლიოში, სადაც 5 000-მდე პროფესიონალი მუშაობს დაწყებული კოსტიუმების დიზაინერებიდან, დამთავრებული ვიზუალური ეფექტების სპეციალისტებით. ჩინეჩიტასთანაა დაკავშირებული მრავალი გახმაურებული ნამუშევარი, როგორებიცაა [[ქრისტეს ვნებანი]], [[ნიუ-იორკის ბანდები (2002 წლის ფილმი)|ნიუ-იორკის ბანდები]], HBO-ს [[რომი (სერიალი)|რომი]], [[დინო დე ლაურენტისი]]ს დეკამერონი, [[ბენ-ჰური (1959 წლის ფილმი)|ბენ-ჰური]], [[კლეოპატრა (1963 წლის ფილმი)|კლეოპატრა]] და [[ფედერიკო ფელინი]]ს ფილმები.
 
ჩინეჩიტა დაარსდა 1937 წელს [[ბენიტო მუსოლინი]]ს ინიციატივით. მეორე მსოფლიო ომის განმავლობაში დაიბომბა მოკავშირეების ძალების მიერ. 1950-იან წლებში იგი რამდენიმე მსხვილი ამერიკული ფილმის გადასაღებ მოედანს წარმოადგენდა, შემდეგ კი იქცა სტუდიად, რომელიც ყველაზე მჭიდროდ უკავშირდება ფედერიკო ფელინის.
== ჩართულობა საერთაშორისო გაერთიანებებსა და ორგანიზაციებში ==
[[File:FAO sede.jpg|thumb|[[გაეროს სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაცია|FAO-ს]] შტაბ-ბინა რომში]]
[[გლობალური ქალაქი|გლობალურ ქალაქებს]] შორის რომი უნიკალურია, რადგან მთლიანად ქალაქის ფარგლებში მდებარეობს სუვერენული სახელმწიფო — [[ვატიკანი]]. ვატიკანი ანკლავია იტალიის დედაქალაქში, რომელიც [[წმინდა საყდარი|წმინდა საყდრის]] სუვერენულ მფლობელობაშია და რომის ეპარქიასა და კათოლიკური ეკლესიის უზენაეს ხელისუფლებას წარმოადგენს. რომში განთავსებულია საელჩოები როგორც იტალიაში, ისე წმინდა საყდარში, ამასთანავე, ზოგიერთი ელჩი ერთდროულად ორივე მათგანშია აკრედიტებული. რომშია განთავსებული რამდენიმე საერთაშორისო რომაული კოლეჯი და პონტიფიკოსის უნივერსიტეტი. პაპი, ამავდროულად, რომის ეპისკოპოსიცაა და მისი ოფიციალური რეზიდენციაა წმინდა იოანე ლატერანის არქბაზილიკა.
 
1798 წელს, ნაპოლეონის მიერ მალტის დაპყრობის გამო, 1834 წელს მალტის სუვერენულმა სამხედრო ორდენმა თავი შეაფარა რომს. ორდენი, ზოგჯერ, კლასიფიცირდება, როგორც სუვერენიტეტის მქონე, თუმცა რადგანაც მას არ გააჩნია ტერიტორია არც რომში და არც სადმე სხვაგან, მისი რეალური სუვერენიტეტის საკითხი დავის საგანს წარმოადგენს.