მაგმა: განსხვავება გადახედვებს შორის

clean up, removed: {{Link FA|he}} using AWB
(ბოტი: რჩეული სტატიის ბმული გვერდისათვის he:מאגמה; cosmetic changes)
(clean up, removed: {{Link FA|he}} using AWB)
 
[[ფაილი:Pahoehoe toe.jpg|thumb|right|330px|ლავური ნაკადი (მაგმა). [[ჰავაი]]]]
'''მაგმა''' ([[ბერძნული ენა|ბერძნ]]. magma – სქელი საცხი) — სილიკატური (ზოგჯერ სულფიდური) შედგენილობის გამდნარი მასა, რომელიც წარმოიქმნება [[დედამიწის ქერქი|დედამიწის ქერქში]] ან ზედა მანტიაში. ზოგჯერ საკმაოდ დიდი რაოდენობით შეიცავს ადვილადქროლად კომპონენტებს, გაცივების შედეგად მაგმა წარმოქმნის [[მაგმური ქანები|მაგმურ ქანებს]].
 
მკვლევართა უმრავლესობის აზრით, მაგმის მთავარი ტიპებია: ულტრაფუძე, ფუძე (ბაზალტური) და მჟავა (გრანიტული); უფრო იშვიათია ტუტე მაგმა, ულტრაფუძე მაგმა და ფუძე მაგმა. წარმოიქმნება ზედა მანტიის ნივთიერების დნობის შედეგად, მჟავა მაგმა – დედამიწის „''გრანიტული''“ ფენის სელექციური დნობის, ანატექსისისა და პალინგენეზისის შედეგად. ფუძე ან მჟავა მაგმის დიფერენციაციისა და შემცველი ქანების ასიმილაციის შედეგად წარმოიქმნება ტუტე მაგმა.
მაგმური მდნარის გენერაციის ფაქტორებია: რადიოგენური სითბო, სიღრმული ნაპრალების გაჩენის შედეგად წნევის ერთბაშად შემცირება და სხვ.
 
მაგმის [[ტემპერატურა]], ქიმიური შედგენილობის შესაბამისად, ცვალებადობს 600-1200 °C ფარგლებში. ვულკანურ მხარეებში მაგმა აღწევს [[დედამიწა|დედამიწის ზედაპირს]] და ამოინთხევა [[ლავა|ლავის]] სახით. დედამიწის სიღრმეში გაცივებული მაგმა წარმოქმნის [[ინტრუზია|ინტრუზივებს]].
[[კატეგორია:ვულკანოლოგია]]
[[კატეგორია:მაგმატიზმი]]
 
{{Link FA|he}}
49 737

რედაქტირება