მთავარი მენიუს გახსნა

ცვლილებები

 
== ისტორია ==
{{მუშავდება პროექტი|1=[[სპეციალური:Contributions/Jaba1977|Jaba1977]]|2=2015 წლის 23 იანვარი}}
[[ფაილი:Bangkok skytrain sunset.jpg|thumb|250px|ბანგკოკი]]
ქვეყნის ისტორია სათავეს იღებს, მას შემდეგ, რაც [[1238]] წელს დაარსდა სახელმწიფო [[სუკოტაი]]. მისი მემკვიდრე იყო სახელმწიფო [[აიუთია]], რომელიც დაარსდა [[1350]] წელს და იარსება [[1767]] წლამდე. ტაილანდის კულტურაზე ძლიერი გავლენა იქონია [[ჩინეთი|ჩინეთმა]] და [[ინდოეთი|ინდოეთმა]]. [[XVIII საუკუნე]]ში სიამი განიცდის ბირმის ტერიტორიაზე მდებარე სახელწიფოებიდან თავდასხმას, რომელიც შეაჩერეს [[ტაქსინი (სიამი)|ტაქსინმა]] ([[1768]]-[[1782]] წწ.) და პრა ბუდჰა იოდფა ჩულალოკემ, რომელიც ტაქსინის გარდაცვალების შემდეგ ტახტზე ადის [[რამა I]]-ის ([[1782]]-[[1809]] წწ.) სახელით და აარსებს [[ჩაკრი]]ს დინასტიას. მისი მემკვიდრეების [[რამა IV]]-ისა ([[1851]]-[[1868]] წწ.) და [[რამა V]]-ის ([[1868]]-[[1910]] წწ.) წყალობით ტაილანდი სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ერთადერთი ქვეყანაა, რომელიც არ ყოფილა კოლონიზებული, თუმცა ტაილანდი იძUლებული გახდა დაეტოვებინა სამხრეთის სამი პროვინცია, რომლებიც შემდეგ შევიდნენ მალაიზიის შემადგენლობაში, რაც გამოწვეული იყო [[დიდი ბრიტანეთი]]ს ინტერესებით.
 
ტაილანდი არასოდეს ყოფილა კოლონია. ამის ერთ-ერთი მიზეზი იყო კოლონიური იმპერიების სურვილი ტაილანდი დარჩენილიყო ბუფერად დიდი ბრიტანეთისა და საფრანგეთის ოკუპირებულ ტერიტორიებს შორის. [[1896]] წლის ინგლისურ-ფრანგული შეთანხმებით აღიარებულ იქნა სიამის დამოუკიდებელი [[ბუფერული სახელმწიფო]]. [[სიამის რევოლუცია|სიამის რევოლუციის]] შემდეგ, [[1932]] წლიდან ტაილანდი [[კონსტიტუციური მონარქია]]ა. ქვეყანამ სახელწოდება ტაილანდი მიღებულ იქნამიიღო [[1939]] წელს. მე-2[[მეორე მსოფლიო ომისომი]]ს დროს ოკუპირებული იყო იაპონიის მიერ. ომის დასრულების შემდეგ ტაილანდი [[აშშ]]-ის მოკავშირეა. [[1947]] წელს სამხედროებმა ჩაიგდეს ძალაუფლება. სამოქალაქო მთავრობა - შეიქმნა [[1983]] წელს. [[1991]] წელს კვლავ სამხედროების მმართველობა დამყარდა, რომლებმაც არალეგიტიმური [[არჩევნები]] ჩაატარეს.
 
[[ტაილანდის მზის კალენდარი]] სათავეს იღებს [[ბუდიზმი]]ს ჩამოყალიბების პერიოდიდან და გრიგორის კალენდრისაგან განსხვავდება 543 წლით. მაგალითად, [[2015]] წელი არის ტაილანდის კალენდრით 2558 წელი. [[2004]] წლის 26 დეკემბერს ტაილანდის სამხრეთ-დასავლეთ სანაპიროზე მიწისძვრის შედეგად წარმოიქმნა[[ცუნამი]], რომლის შედეგად ქვეყანაში დაიღუპა 5 000 ადამიანი, მათი 50 % იყო ტურისტი.
[[1896]] წლის ინგლისურ-ფრანგული შეთანხმებით აღიარებულ იქნა სიამის დამოუკიდებელი [[ბუფერული სახელმწიფო]]. [[1932]] წლიდან [[კონსტიტუციური მონარქია]]ა. სახელწოდება ტაილანდი მიღებულ იქნა [[1939]] წელს. მე-2 მსოფლიო ომის დროს ოკუპირებული იყო იაპონიის მიერ. [[1947]] წელს სამხედროებმა ჩაიგდეს ძალაუფლება. სამოქალაქო მთავრობა - შეიქმნა [[1983]] წელს. [[1991]] წელს კვლავ სამხედროების მმართველობა დამყარდა, რომლებმაც არალეგიტიმური [[არჩევნები]] ჩაატარეს.
 
[[2006]] წლის 19 სექტემბერს ტაილანდში მოხდა სახელმწიფო გადატრიალება ([[1932]] წლიდან მე-18), რომელმაც დაამხო პრემიერ-მინისტრ [[ტაქსინ ჩინავატი]]ს მთავრობა. [[2014]] წელს კიდევ ერთი [[ტაილანდის სამხედრო გადატრიალება (2014)|სამხედრო გადატრიალება]] განხორციელდა, გადატრიალებას სათავეში ედგა სამეფო არმიის მთავარსარდალი, [[პრაიუთ ჩან-ოჩა]]. მან დაამხო [[ნივათჰუმრონგ ბუნსონპაისანი]]ს მთავრობა და ასრულებს [[ტაილანდის პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრის]] მოვალეობას.
 
== გეოგრაფია ==