Difference between revisions of "ფიჯი"

10,743 bytes added ,  5 years ago
no edit summary
 
ელექტროენერგიის მოხმარების ზრდისა და იმპორტირებულ საწვავზე ფასების ზრდის გამო ფიჯის მთავრობა ატარებს ღონისძიებებს უცხოურ ენერგორესურსებზე ქვეყნის დამოკიდებულების შემცირებაზე ჰიდროენერგეტიკის განვითარებისა და [[ალტერნატიული ენერგეტიკა|ალტერნატიული ენერგეტიკის]] წყაროების განვითარებით (პირველ რიგში [[გეოთერმალური ენერგეტიკა|გეოთერმალური]], [[მზის ენერგეტიკა|მზის]] და [[ქარენერგეტიკა|ქარის]] ენერგიით)<ref name="FijiToday82" />. შედეგად, 2007 წლის ივნისში ბუტონის მთის ქედზე, ქალაქ სინგატოკასთან შორიახლოს გაშვებული იქნა პირველი [[ქარგენერატორები]]. 2010 წელს ამ სფეროში გამომუშავდა 6,42 მილიონი ერთეული ელექტროენერგია, ხოლო ექსპლოატაციის დასაწყისიდან — 20,7 მილიონი ერთეული<ref name="fea8">{{წიგნი|სათაური=FEA Annual Report 2010|წყარო=http://www.fea.com.fj/userfiles/file/ANNUAL%20REPORT%202010%281%29.pdf|გამომცემლობა=Fiji Electricity Authority|წელი=2011|pages=8|allpages=64}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.fea.com.fj/pages.cfm/renewable-projects/wind-farm.html|title=Wind farm |publisher=FEA|lang=en|accessdate=2012-01-07|archiveurl=http://www.webcitation.org/64WFJdHoJ|archivedate=2012-01-07}}</ref>. 2011 წელს ექსპლოატაციაში უნდა შევიდეს ''«ნანდარივატუ»''-ს ჰიდროელექტროსადგური<ref name="fea8" />.
 
=== ტურიზმი ===
ფიჯის ტურისტული დარგი ჩაისახა XX საუკუნის დასაწყისში წყნარ ოკეანეში საზღვაო სავაჭრო გზების განვითარებასთან ერთად. შედეგად, 1914 წელს [[სუვა]]ში კომპანიამ ''«Union Steamship Company»''-მა ააშენა სასტუმრო ''«Grand Pacific Hotel»'', რომელიც ემსახურებოდა საკრუიზო გემების მგზავრებს. მაგრამ დიდი ხნის მანძილზე [[ტურიზმი]] იმყოფებოდა ჩანასახობრივ მდგომარეობაში და განვითარების ბიძგი მიიღო მხოლოდ 1940-იან წლებში, როდესაც კუნძულების ინფრასტრუქტურაში მოხდა არსებითი ცვლილებები. აქტიურად დაიწყო გზების მშენებლობა, ხოლო 1941 წელს ქალაქ [[ნანდი (ფიჯი)|ნანდიში]] გაიხსნა [[ნანდი (აეროპორტი)|ნანდის]] [[აეროპორტი]]. მიუხედავად ამისა ნამდვილი «ტურისტული ბუმი» მოხდა 1960-იანი წლების ბოლოს — 1970-იანი წლების დასაწყისში, როდესაც ფიჯიში მნიშვნელოვნად გაიზარდა სასტუმროს ნომრების რაოდენობა, განვითარდა საავიაციო სექტორი და ვაჭრობა გადასახადების გარეშე<ref>{{cite web|url=http://www.reservebank.gov.fj/docs/2004_01_wp.pdf|title=Modelling Tourism Demand in Fiji|coauthors=Resina Katafono, Aruna Gounder|date=2004|publisher=Economics Department. Reserve Bank of Fiji|pages=pp. 3-4|lang=en|accessdate=2012-01-08|archiveurl=http://www.webcitation.org/64Xpf462b|archivedate=2012-01-08}}</ref>.
 
თანამედროვე პირობებში ტურიზმი — ყველაზე მზარდი განვითარების დარგია ფიჯის ეკონომიკაში. ტურისტული სექტორი ყველაზე დიდი სავალუტო შემოსავლების გამო, ასევე უზრუნველყოფს 45 ათასზე მეტი ქვეყნის მოსახლეობის შრომით მოწყობას. ამასთან ერთად, ტურიზმზე მოდის ქვეყნის მშპ-ის 25 %-ზე მეტი<ref>{{წიგნი|წყარო=http://www.fijiembassydc.com/downloads/FijiToday2004-5.pdf|ნაწილი=Tourism|სათაური=Fiji Today 2004/2005|გამომცემლობა=Ministry of Information, Communications and Media Relations of Fiji|pages=49-50|allpages=84}}</ref>.
 
2010 წელს ფიჯის რესპუბლიკას ეწვია 632 ათასი ადამიანი.<ref name="visit_purpose">{{cite web|url=http://www.statsfiji.gov.fj/Key%20Stats/Tourism%20&%20Migration/10.6Visitor%20arrv%20by%20purpose%20of%20visit.pdf|title=10.6 Visitor Arrivals by purpose of visit|publisher=Fiji Bureau of Statistics|lang=en|accessdate=2012-01-08|archiveurl=http://www.webcitation.org/64XasCFXU|archivedate=2012-01-08}}</ref>. მათ შორის 473 ათასი ადამიანი მოვიდა დასასვენებლად, 62 ათასი ადამიანი — მეგობრების/ნათესავების სანახავად, 28 ათასი ადამიანი — საქმისათვის, 12 ათასი ადამიანი — კონფერენციებში მონაწილეობისათვის, 9 ათასი ადამიანი — საგანმანათლებლო მიზნებისათვის<ref name="visit_purpose" />. ფიჯის უპირატესად სტუმრობენ ტურისტები [[ავსტრალია|ავსტრალიიდან]] (318 ათასი ადამიანი), [[ახალი ზელანდია|ახალი ზელანდიიდან]] (98 ათასი ადამიანი), [[აშშ]]-დან (53 ათასი ადამიანი), [[ოკეანეთი]]ს სხვა ქვეყნებიდან (39 ათასი ადამიანი), [[ევროპა|ევროპის]] ქვეყნებიდან (30 ათასი ადამიანი), [[დიდი ბრიტანეთი]]დან (24 ათასი ადამიანი)<ref>{{cite web|url=http://www.statsfiji.gov.fj/Key%20Stats/Tourism%20&%20Migration/10.7Visitor%20arrv%20by%20cntry%20of%20res.pdf|title=10.7 Visitor Arrivals: Number by Country of Residence by Month|publisher=Fiji Bureau of Statistics|lang=en|accessdate=2012-01-08|archiveurl=http://www.webcitation.org/64XdTIlEL|archivedate=2012-01-08}}</ref>.
 
ფიჯი განთქმულია თავისი კუნძულოვანი კურორტებით, ქვიშოვანი პლაჟებით და ოკეანური ხედებით, ასევე ფლობს სიგრძით მეორე მარჯნული რიფების ჯაჭვს, რომელიც ჩამოუვარდება მხოლოდ ავსტრალიის შტატ [[კუინზლენდი]]ს სანაპიროსთან მდებარე [[დიდი ბარიერული რიფი|დიდ ბარიერულ რიფს]]<ref>{{სტატია|ავტორი=Paresh Kumar Narayan.|სათაური=Fiji's Tourism Industry: A SWOT analysis|წყარო=http://www.webcitation.org/64XrFNU4C|გამოცემა=The Journal of Tourism Studies|წელი=2000|ტომი=11|გამოშვება=2|ფურცლები=17}}</ref>. ეს ქმნის იდეალურ პირობებს საპლაჟე ტურიზმის განვითარებისათვის (კუნძულ [[ვიტი-ლევუ]]ს და [[მამანუტას კუნძულები]]ს მზიანი სანაპიროები), ასევე [[დაივინგი]]სათვის (მამანუტას კუნძულები, კუნძული [[ნაიგანი]]) და [[ვინდსერფინგი]]სათვის (კუნძული ვიტი-ლევუ, მამანუტას კუნძულები) საუკეთესო პირობებს. ამას გარდა, უნიკალური კუნძულების [[ეკოსისტემა]] ხშირი [[ტროპიკული ტყე]]ებით და მთის მდინარეებით ხელს უწყობს [[ეკოტურიზმი]]ს (კუნძული [[ტავეუნი]], აბაკას პარკი კუნძულ ვიტი-ლევუზე), [[კაიაკინგი]]ს და [[რაფტინგი]]ს (ნამოსის მთების მდინარეების ხეობებში კუნძულ ვიტი-ლევუზე) განვითარებას. კუნძულებზე ასევე განვითარებულია [[კულტურული ტურიზმი]] (ფიჯელთა სოფლები მრგვალი ქოხებით, დღესასწაულები და ტრადიციული სამხედრო ცეკვები; [[კანიბალიზმი]]ს ობიექტები — ტავუნი-ჰილის ფორტი და ნაიჰეჰეს გამოქვაბული)<ref>{{სტატია|ავტორი=Paresh Kumar Narayan.|სათაური=Fiji's Tourism Industry: A SWOT analysis|წყარო=http://www.webcitation.org/64XrFNU4C|გამოცემა=The Journal of Tourism Studies|წელი=2000|ტომი=11|გამოშვება=2|ფურცლები=19}}</ref>.
 
რამდენიმე ქვეყნის მოქალაქეებს არ სჭირდებათ [[ვიზა (დოკუმენტი)|ვიზის]] აღება ფიჯიში შესვლამდე. როგორც წესი, ვიზა გაიცემა უფასოდ აეროპორტში ქვეყანაში შესვლისას. ვიზის მოქმედების ვადაა — 4 თვე. ვიზის მისაღებად აუცილებელი პირობებია მოქმედი უცხოური პასპორტი არანაკლებ 6 თვის მოქმედების ვადით ქვეყნიდან სავარაუდო გასვლის შემდეგ, ქვეყნიდან უკუ გამგზავრების ბილეთი და ფიჯიში დასვენებისთვის თანხების საკმარისი რაოდენობა. მიუხედავად ამისა, ზოგიერთი ქვეყნის მოქალაქე ვალდებულია ვიზა მიიღოს ქვეყანაში შესვლამდე<ref>{{cite web|url=http://www.fijime.com/index.php/fijime/page/96|title= Travel to Fiji Passports and Visas|publisher=Bula me|lang=en|accessdate=2012-01-08|archiveurl=http://www.webcitation.org/64XlWhc8G|archivedate=2012-01-08}}</ref>.
 
==სქოლიო==