პირველი მსოფლიო ომი: განსხვავება გადახედვებს შორის

clean up, replaced: პირველ რიგში → უპირველეს ყოვლისა (3) using AWB
(→‎1915: clean up, replaced: იქედან → იქიდან using AWB)
(clean up, replaced: პირველ რიგში → უპირველეს ყოვლისა (3) using AWB)
=== ოსმალეთის იმპერიის მიზნები ===
 
* [[ოსმალეთის იმპერია]]ს სურდა პირველუპირველეს რიგშიყოვლისა [[შავი ზღვა|შავი ზღვისა]] და [[კასპიის ზღვა|კასპიის ზღვის]] აუზის კონტროლი.
* თურქებს უნდა მოეხდინათ [[ბათუმი]]ს, [[არტაანი]]სა და [[ყარსი]]ს ოკუპაცია.
* [[თურქები]] გაიმაგრებდნენ პოზიციებს [[კავკასია]]ში, შეეცდებოდნენ ყველა თურქი ხალხის გაერთიანებას.
=== პირველი საბრძოლო მოქმედებები დასავლეთ ფრონტზე ===
 
გერმანელები შესანიშნავად აცნობიერებდნენ, რომ ერთდროულად ომი საფრანგეთთანაც და რუსეთთანაც ძალიან რთული იქნებოდა. ისიც ცნობილი იყო, რომ საფრანგეთი ბევრად სწრაფად ჩაატარებდა მობილიზაციას, ამიტომ გადაწყდა, რომ საფრანგეთისთვის, რაც შეიძლება მალე, მიეყენებინათ ძლიერი დარტყმა, რათა რუსეთთან უფრო თავისუფლად ეომათ. მიიჩნეოდა, რომ ფრანგები, პირველუპირველეს რიგშიყოვლისა, ეცდებოდნენ, [[1870]] წელს დაკარგული ელზასის და ლოტარინგიის დაბრუნებას, ამიტომ გერმანელებმა ჯარები ჩრდილოეთიდან - ბელგიიდან შეიყვანეს და განიზრახეს, ფრანგებისთვის ზურგიდან დაერტყათ. ეს გეგმა ეკუთვნოდა გერმანიის გენერალური შტაბის უფროსს გრაფ [[ალფრედ ფონ შლიფენ]]ს. ეს გეგმა არ მოიწონა ახალმა მეთაურმა [[ჰელმუტ ფონ მოლტკე]]მ და მანვე შეცვალა. ახალი მონახაზის მიხედვით, ბელგიის გავლით საფრანგეთში შეჭრის შემდეგ, ჯარები ელზასსა და ლოტარინგიაში უნდა გაემაგრებინათ. მოგვიანებით ეს ცვლილება ძალიან ძვირად დაუჯდა გერმანიას.
 
გერმანიის ჯარი იყო ძალიან კარგად გაწვრთნილი და მათი არტილერია იმ დროინდელ მსოფლიოში საუკეთესო იყო, ხოლო საფრანგეთის ჯარის უპირატესობად მათი საბრძოლო ჟინი მიიჩნეოდა. ამიტომ ფრანგებმა გადაწყვიტეს, თავიდანვე ინიციატივა საკუთარ ხელში აეღოთ და მთავარი დარტყმა, სწორედ, ელზასზე და ლოტარინგიაზე განეხორციალებინათ.
ნოემბერში კი მოხდა რევოლუცია და რუსეთი პრაქტიკულასდ გამოეთიშა ომს. 1918 წლის [[3 მარტი|3 მარტს]] კი რუსებმა [[ბრესტ-ლიტოვსკი|ბრესტ-ლიტოვსკში]] ზავს მოაწერეს ხელი, რომლითად დაკარგეს [[ბალტიისპირეთი]], [[ფინეთი]], ამიერკავკასიის სამხრეთი და [[უკრაინა|უკრაინის]] დიდი ნაწილი. გერმანიამ კი მთელი ძალები დასავლეთ ფრონტზე გადაისროლა.
 
აღმოსავლეთ ფრონტზე ომის შეწყვეტა პირველუპირველეს რიგშიყოვლისა იტალიელებმა იგრძნეს. ოქტომბრიდან გერმანელებმა და ავსტრიელებმა ერთად შეუტიეს იტალიის ჩრდილო დასავლეთს და უკან დაახიეს იტალიელები. დახევა მხოლოდ მდინარე [[პიავე]]სთან შეწყდა. ინგლისელები და ფრანგები იძულებულნი გახდნენ იტალიაში 11 დივიზია გადაესროლად სიტუაციის გამოსასწორებლად.
 
== ომი ზღვაზე ==
49,737

რედაქტირება