თესლბრუნვა: განსხვავება გადახედვებს შორის

არ არის რედაქტირების რეზიუმე
ერთმანეთს უნდა ენაცვლებოდეს ბიოლოგიურად მკვეთრად დაშორებული და არა ახლობელი (მსგავსი) მცენარეები, რადგან მავნებლები, დაავადებები და სარეველები პირვალ შემთხვევაში უფრო ნაკლებად ხელსაყრელ გარემოს პოულობენ ზრდა–განვითარებისთათვის, ვიდრე მეორე შემთხვევაში. ყველა კულტურული მცენარე ერთნაირად ვერ ეგუება ზედიზედ თესვას.
 
არჩევენ მცენარეებს:
არჩევენ მცენარეებს: 1) სტაბილურს განმეორებითი თესვის პირობებში ([[ჭვავი]], [[სიმინდი]], [[მარცვლეული ბალახები]], [[ლობიო]], [[სოია]], [[ფეტვი]]); 2) ლაბილურს განმეორებითი თესვის დროს, რომლებიც ზედიზედ განმეორებით თესვას ვერ ეგუებიან, თუმცა ორწლიანი განმეორება ზოგჯერ დასაშვებია ([[ხორბალი]], [[შვრია]], [[ქერი]], შაქრისა და საკვები ჭარხალი, [[ბარდა]], [[მზესუმზირა]]); 3) შეუთავსებელს სხვა კულტურებთან, უმეტესად ერთი და იგივე ოჯახის წარმომადგენლებთან, რომლებიც ერთიმეორეს შემდეგ არ უნდა ითესებოდეს. სეთებია, მაგ. ძაღლყურძენასებრთა ოჯახის ბოსტნეული [[პამიდორი]], [[ბადრიჯანი]], [[წიწაკა]], [[კარტოფილი]].
# სტაბილურს განმეორებითი თესვის პირობებში ([[ჭვავი]], [[სიმინდი]], [[მარცვლეული ბალახები]], [[ლობიო]], [[სოია]], [[ფეტვი]]);
# ლაბილურს განმეორებითი თესვის დროს, რომლებიც ზედიზედ განმეორებით თესვას ვერ ეგუებიან, თუმცა ორწლიანი განმეორება ზოგჯერ დასაშვებია ([[ხორბალი]], [[შვრია]], [[ქერი]], შაქრისა და საკვები ჭარხალი, [[ბარდა]], [[მზესუმზირა]]);
არჩევენ მცენარეებს: 1) სტაბილურს განმეორებითი თესვის პირობებში ([[ჭვავი]], [[სიმინდი]], [[მარცვლეული ბალახები]], [[ლობიო]], [[სოია]], [[ფეტვი]]); 2) ლაბილურს განმეორებითი თესვის დროს, რომლებიც ზედიზედ განმეორებით თესვას ვერ ეგუებიან, თუმცა ორწლიანი განმეორება ზოგჯერ დასაშვებია ([[ხორბალი]], [[შვრია]], [[ქერი]], შაქრისა და საკვები ჭარხალი, [[ბარდა]], [[მზესუმზირა]]); 3)# შეუთავსებელს სხვა კულტურებთან, უმეტესად ერთი და იგივე ოჯახის წარმომადგენლებთან, რომლებიც ერთიმეორეს შემდეგ არ უნდა ითესებოდეს. სეთებია, მაგ. ძაღლყურძენასებრთა ოჯახის ბოსტნეული [[პამიდორი]], [[ბადრიჯანი]], [[წიწაკა]], [[კარტოფილი]].
 
სწორ თესლბრუნვაში სათოხნი და მთლიანსათესი კულტურები ერთმანეთს უნდა ცვლიდეს, თუ კი მათი განმეორებითი თესვა არ არის გამოწვეული სპეციალური მოსაზრებით. მაგალითად, სიმინდის შემთხვევაში. ასეთი მორიგეობა, უპირველეს ყოვლისა, საჭიროა ნიადაგის სტრუქტურაზე უარყუფითად მოქმედი მექანიკური ფაქტორების შესუსტების, აგრეთვე სარეველებისაგან მინდვრის გაწმენდის, [[ნიადაგი]]დან წყლისა და საკვებ ნივთიერებათა უფრო თანაბარზომიერი გამოყენებისათვის. თესლბრუნვაში ერთმანეთს უნდა ენაცვლებოდეს საშემოდგომო და საგაზაფხულო ნათესები, რაც უზრუნველყოფს კლიმატური რესურსების — [[სინათლე|სინათლის]], [[სითბო]]ს, [[წყალი|წყლის]] უფრო მაღალეფექტურად გამოყენებას.
ბიოლოგიური აზოტიფიკაციის გაძლიერებისა და მისი ეფექტურობის გონივრული გამოყენების მიზნით თესლბრუნვაში უნდა გაიზარდოს პარკოსანი კულტურების მონაწილეობა და ისინი რეგულარულად უნდა ენაცვლებოდეს აზოტმომხმარებელ (მაგ. მარცვლოვან) მცენარეებს. თესლბრუნვაში საუკეთესო წინამორბედის შემდეგ უნდა მოთავსდეს, უპირველეს ყოვლისა, წამყვანი სასაქონლო კულტურები. მაგალითად, მრავალწლიანი ბალახების შემდეგ სასურველია დაითესოს საშემოდგომო და საგაზაფხულო პურეულები, [[ფეტვი]], [[ბაღჩეული]] (გოგროვანები). სათოხნი კულტურები კარგი წინამორბედებია საგაზაფხულო თავთავიანებისათვის. არასათოხნი პარკოსნები [[ბარდა]], [[ცერცველა]], [[ცულისპირა]] და სხვა, საუკეთესო წინამორბედია როგორც საშემოდგომო, ისე საგაზაფხულო მარცვლოვნებისათვის, [[კარტოფილი]]ს, [[სიმინდი]]ს, [[მზესუმზირა|მზესუმზირის]], აგრეთვე სამარცვლე პარკოსნებისათვის, მაგრამ საშემოდგომო თესვისათვის ნაკლებად გამოიყენება, რადგან ქმნის ხელსაყრელ პირობებს ფესვის სიდამპლის გავრცელებისათვის.
 
თუ თესლბრუნვაში სუფთა ანეულია, იგი უმჯობესია გამოყენებულ იქნეს საშემოდგომო მარცვლოვნების დასათესად, ხოლო ამ უკანასკელის ნაწვერალზე განთავსდეს საგაზაფხულო თავთავიანი კულტურა. ნათესების სტრუქტურა თესლბრუნვა უნდა გამომდინარეობდეს სასოფლო–სამეურნეო ნათესების დაწესებული სტრუქტურიდან. ნათესების სტრუქტურა გამოსახავს კულტურების შედგენილობას და პროცენტულ თანაფარდობას. ნათესების სტრუქტურით აღინიშნება: 1. [[მარცვლოვნები]], მათ შორის სამარცვლე სიმინდი, 2. ტექნიკური კულტურები: [[შაქრის ჭარხალი]], [[თამბაქო]], [[მზესუმზირა]] და სხვა; 3. საკვები კულტურები, მათ შორის სასილოსე, მარცვლოვანი და ერთწლოვანი ბალახები მათი დანიშნულების მინიშნებით – თივად, მწვანე საკვებად, ბალახის ფქვილისათვის და სხვა; 4. [[კარტოფილი]]; 5. ბოსტნეულ–ბაღჩეული კულტურები. ცალკე აღინიშნება თესლბრუნვაში შუალედური კულტურების მონაწილეობა, რომელიც გამოისახება სათესლბრუნვო ფართობის პროცენტით.
 
#[[მარცვლოვნები]], მათ შორის სამარცვლე სიმინდი;
#ტექნიკური კულტურები: [[შაქრის ჭარხალი]], [[თამბაქო]], [[მზესუმზირა]] და სხვა;
#საკვები კულტურები, მათ შორის სასილოსე, მარცვლოვანი და ერთწლოვანი ბალახები მათი დანიშნულების მინიშნებით – თივად, მწვანე საკვებად, ბალახის ფქვილისათვის და სხვა;
#[[კარტოფილი]];
#ბოსტნეულ–ბაღჩეული კულტურები. ცალკე აღინიშნება თესლბრუნვაში შუალედური კულტურების მონაწილეობა, რომელიც გამოისახება სათესლბრუნვო ფართობის პროცენტით.
 
თესლბრუნვაში მონაწილეობე ძირითადი კულთურები, რომელთაც ესაჭიროებათ სავეგეტაციო პერიოდის მეტი ნაწილი და შუალედური კულტურები, რომლებიც მოყავთ ორ ძირითად კულტურას შორის დარჩენილი თავისუფალი დროის შუალედში. მათ ძირითადად იყენებენ ცხოველების საკვებად (მწვანე საკვები, სენაჟი, სილოსი, ბალახის ფქვილი), აგრეთვე როგორც მწვანე სასუქს. შუალედური ნათესები მიწათმოქმედების ინტენსიფიკაციის უმნიშვნელოვანესი ფაქტორია, ისინი ადიდებენ საკვების და აუმჯობესებენ მათ ხარისხს, [[ნიადაგი|ნიადაგს]] ამდიდრებენ ორგანული ნივთიერებებით, ხოლო პარკოსნები – [[აზოტი]]თაც, იცავენ ნიადაგს წყლისმიერი და ქარისმიერი [[ეროზია|ეროზიისაგან]], აუმჯობესებენ მის სტრუქტურას და მთლიანად ხელს უწყობენ ნაყოფიერების ამაღლებას.