ჩეჩნეთი: განსხვავება გადახედვებს შორის

იარლიყები: რედაქტირება მობილურით მობილური აპლიკაციით რედაქტირება
რუსეთ-ჩეჩნეთის მუდმივი ურთიერთობის დაწყება 1567 წელს მიეკუთვნება, როდესაც [[სუნჯა (მდინარე)|სუნჯა]]-[[თერგი]]ს შესართავთან პირველი რუსული ციხე-სიმაგრე გაჩნდა. ეს კავშირი მაღალ სახელმწიფოებრივ დონეზე 1588 წელს ავიდა, როდესაც მოსკოვს პირველი ჩაჩნური ელჩობა ეწვია ბატა-მურზა ოკოცელის მეთაურობით. ფორმალურად ვიზიტი დასრულდა ჩეჩნეთის ერთ-ერთი ფეოდალურ სამფლობელოსა და მოსკოვის მთავარს შორის ვასალური ურთიერთობების გაფორმებით.
 
ჩაჩნეთისჩეჩნეთის დიდი ნაწილი რუსეთის შემადგენლობაში XIX საუკუნეში შევიდა. 1860 წელს იმპერატორ ალექსანდრე II-ის ბრძანებით ჩრდილოეთ კავკასიის აღმოსავლეთ ნაწილში თერგის ოლქი შეიმნა, რომლის შემადგენლობაშიც ჩაჩნეთისჩეჩნეთის, იჩქერიის, ინგუშეთისა და მთის ოლქები შევიდა.
 
საბჭოთა წყობის დამყარების შემდეგ, 1920 წლის მარტში თერგის ოლქი გაუქმდა და ჩაჩნეთისჩეჩნეთის (იჩქერიულთან გაერთიანებული) და ინგუშეთის (მთიანთან გაერთიანებული) ოლქები დამოუკიდებელ ტერიტორიულ წარმონაქმნებად გადაკეთდა.
 
ერთი წლის თავზე, 1921 წლის 20 იანვარს, ჩაჩნეთიჩეჩნეთი და ინგუშეთი ყარაჩაი-ჩერქეზეთთან, ყაბარდო-ბალყარეთთან და ჩრდილოეთ ოსეთთან ერთად შევიდნენ ახლადშექმნილ მთის ასსრ-ში.
 
1922 წლის 30 ნოემბერს მთის ასსრ-დან ჩაჩნეთისჩეჩნეთის ავტონომიური ოლქი გამოიყო, 1924 წლის 7 ნოემბერს კი მთის ასსრ ლიკვიდირებულ იქნა.
 
 
*1934 — ჩაჩენჩეჩნეთ-ინგუშეთის აო-ს შექმნა(1936-დან ასსრ).
*1944 — ჩაჩნებისაჩეჩნებისა და ინგუშების დეპორტაცია მეტწილად ყაზახეთსა და ყირგიზეთში ოკუპანტებისთვის დახმარების გაწევის მცდელობის ბრალდებით. ჩიასსრ გაუქმდა და გროზნოს ოლქი ჩამოყალიბდა სრულიად სხვა საზღვრებში.
*1957—1991 — ჩიასსრ-ის აღდგენა ჩაჩენბისაჩეჩენბისა და ინგუშების გადასახლებიდან დაბრუნების შემდეგ.
*1991 — თვითაღიარებული ჩაჩნეთისჩეჩნეთის რესპუბლიკა (შედეგად ჩეჩნეთის რესპუბლიკა იჩქერია, ინგუშეთისგან გამოყოფა. პრეზიდენტი ჯოხარ დუდაევი (1991—1996) რუსეთისგან სრულფასოვნად გამოყოფისკენ იღებს კურსს.
*დეკმბერი 1994 — ჩეჩნეთის პირველი ომის დასაწყისი, რომლის დროსაც რუსეთის ფედერაცია ცდილობს ჩაჩნეთის მთელ ტერიტორიაზე აღადგინოს კონტროლი. 1996 წლისთვის იქმნება პრორუსული მთავრობა დოკუ ზავგაევის მეთაურობით, 1996 წლის 21 აპრილს მოკლული იქნა დუდაევი. თუმცაღა, 1996 წლის აგვისტოში სეპარატისტული ძალები გროზნოსა და გუდერმესს იღებენ. მათთან [[ხასავიურთის შეთანხმება]]ს ეწერება ხელი, იჩქერიიდან გადიან ფედერალური ძალები და ხდება დე-ფაქტო დამოუკიდებლობის აღდგენა.
*1997 — იჩქერიის პრეზიდენტად არჩეულია ასლან მასხადოვი. სეპარატისტ-საველე მეთაურებს შორის კონფლიქტი იწყება — ომთაშორისი კრიზისი ჩეჩნეთში.
*2004 — ტერორისტული აქტის შედეგად აჰმად კადიროვის დაღუპვის შემდეგ ჩეჩნეთის რესპუბლიკის ახალი პრეზიდენტი ალუ ალხანოვი გახდა.
*2007 — ალუ ალხანოვის გადაგომის შემდეგ ჩეჩნეთის პრეზიდენტი აჰმატ კადიროვის ვაჟი - რამზან კადიროვი ინიშნება.
 
 
== იხილეთ აგრეთვე ==
ანონიმური მომხმარებელი