პოლიბიოსი: განსხვავება გადახედვებს შორის

არ არის რედაქტირების რეზიუმე
[[ფაილი:Abrégé des Commentaires de M. de Folard sur l'histoire de Polybe.jpg|thumbnail|180px|პოლიბიუსის "ისტორიის" გარეყდა, საფრანგეთის გამოცემა [[1754]] წელი.]]
'''პოლიბიუსიპოლიბიოსი''' ([[ბერძნული ენა|ბერძ.]] Рολιβιος [[ლათინური ენა|ლათ.]] Polybius) ([[ძვ. წ. 203]] - [[ძვ. წ. 120]]) ბერძენი ისტორიკოსი, რომელმაც თავის ნაშრომში "[[ისტორია (პოლიბიუსი)|ისტორია]]" აღწერა [[ძვ. წ. 220]] - [[ძვ. წ. 146]] წლის მოვლენები [[რომის რესპუბლიკა]]ში და [[ხმელთაშუა ზღვა|ხმელთაშუა ზღვის]] აუზის ქვეყნებში.
 
== ბიოგრაფია ==
პოლიბიუსიპოლიბიოსი დაიბადა [[მეგალოპოლი|მეგალოპოლში]] [[აქაია|აქაიის]] არისტოკრატიულ ოჯახში, მისი მამა [[ლიკორტი]] იყო [[აქაიის კავშირი]]ს თვალსაჩინო სახელმწიფო და სამხედრო მოღვაწე. მიდი დაბადების ზუსტი თარიღი უცნობია, სავარაუდოდ იგი [[ძვ. წ. 205]] - [[ძვ. წ. 200]] წლებში დაიბადა. ადრეული ბავშვობიდან პოლიბიუსი დაკავსირებული იყო აქაიის კავსირის ყველაზე გამოჩენილ პოლიტიკურ მოღვაწეებთან, რამაც განაპირობა მისი წარმატებული კარიერა.
 
პოლიბიუსისპოლიბიოსის ბიოგრაფიაზე ძალიან მწირი ცნობები მოგვეპოვება, თვითონ ისტორიკოსი საკუთარ თავზე თითქმის არანაერ ცნობებს არ იძლევა.
 
აღზრდიდან და გარემოცვიდან გამომდინარე პოლიბიუსი მხარს უჭერდა აქაიის დამოუკიდებელ პოლიტიკას. იგი, როგორც მამამისი ეწინააღმდეგებოდა აქაიაში [[რომის რესპუბლიკა|რომის]] გავლენის ზრდას.
[[ძვ. წ. 169]] წელს პოლიბიუსი დაინიშნა [[აქაიის კავშირი]]ს [[ჰიპაქოსი|ჰიპაქოსად]], ანუ გახდა აქაიაში მეორე კაცი. ამ დროს [[მესამე მაკედონური ომი]] მძვინვარებდა. პოლიბიუსი ცდილობდა დაემყარებინა კავშირები [[რომი]]ს მოკავშირეებთან და დიპლომატიური მისიით ჩავიდა [[მაკედონია]]ში [[რომაული სამხედრო ბანაკი|რომაულ სამხედრო ბანაკში]] დახმარების შესათავაზებლად. მიუხედავად ამისა იგი ცდილობდა შეენარჩუნებინა აქაიის კავშირის ნეიტრალიტეტრი და დამოუკიდებლობა. [[ძვ. წ. 168]] წელს, ეოდესაც რომაელებმა დაამარცხეს მაკედონია, აქაიამ და მთელმა [[საბერძნეთი|საბერძნეთმა]] პრაქტიკულად დაკარგა დამოიკიდებლობა. პოლიბიუსი დააპატიმრეს მაკედონიის უკანასკნელი მიფესადმი სიმპატიის ბრალდებით და მძევლად წაიყვანეს [[რომი|რომში]].
 
რომში პოლიბიუსმაპოლიბიოსმა გაიცნო [[პუბლიუს კორნელიუს სციპიონი ემილიანუს უმცროსი]], რომელიც იყო [[ლუციუს ემულიუს პავლე]]ს, მაკედონიის დამმარცხებლის შვილი და [[პუბლიუს კორნელიუს სციპიონ აფრიკელი]]ს ნაშვილები შვილიშვილი. პოლიბიუსი სციპიონის მეგობარიც და დამრიგებელიც გახდა. სციპიონის მეშვეობით იგი საკმაოდ პოპულარული გახდა რომაულ არისტოკრატიულ ახალგაზრდებში. დაახლოებით ამ პერიოდში დაიწყო მან თავისი განთქმული "ისტორიის" წერა.
 
მოგვიანებით პოლიბიუსმაპოლიბიოსმა მონაწილეობა მიიღო ხმელთაშუა ზღვის და [[ატლანტის ოკეანე|ატლანტის ოკეანის]] კვლევის ექსპედიციაში. ამ მოგზაურობის შესახებ დაწვრილებითმა ცნობებმა ჩვენამდე ვერ მოაღწია. ამის გარდა მან იმოგზაურა ეგვიპტეში და გადესში.
 
[[ძვ. წ. 151]] წელს იგი ოფიციალურად აღარ იყო მძევალი და შეეძლო სამშობლოში დაბრუნება. [[ძვ. წ. 146]] წელს კი იგი უშუალოდ თვალს ადევნებდა [[კართაგენი]]ს აღებას და დანგრევას. იმავე წელს იგი დაბრუნდა საბერძნეთში, სადაც გახდა [[კორინთო]]ს აღების მოწმე. შემდეგ [[ძვ. წ. 145]] წელს საბერძნეთში ჩამოვიდნენ [[რომის სენატი]]ს წარმომადგენლები ქვეყნის პოლიტიკური რეორგანიზაციისთვის. მათ მუშაობაში პოლიბიუსიც იღებდა მონაწილეობას. იგი ცდილობდა რომ პოლიტიკური ცვლილებები რაც შეიძლება რბილად ასახულიყო ბერძნული ქალაქების ცხოვრებაზე და არ გამოეწვია ამ ყველაფერს არეულობა, რასაც რომაელთა მხრიდან სასტიკი პასუხი მოყვებოდა.
 
პოლიბიუსიპოლიბიოსი გარდაიცვალა [[ძვ. წ. 120]] წელს 82 წლის ასაკში, ცხენიდან გადმოვადნისგან.
 
== "ისტორია" ==
 
პოლიბიუსმაპოლიბიოსმა თავის ისტორიაში აღწერა მოვლენები რომლის მოწმე ან თვითონ იყო, ან რაზეც მოგონებები ჯერ კიდევ ცოცხალი იყო. პირველ რიგში იგი საკუთარ მეხსიერებას ეყრდნობოდა, წარსულის მოვლენების აღსადგენად კი იყენებდა თავისი წინამორბედების ნაშრომებს. იგი ასევე ხშირად იყენებდა ორიგინაალურ დოკუმენტებს, რომლებიც რომის და საბერძნეთის არქივებში ინახებოდა.
 
იგი წინააღმდეგი იყო ისტორიის დრამატიზაციის, მიიჩნევდა რომ ასე ხდება რეალობის არასწორად ასახვა. ამით იგი დააუპირისპირდა ბერძნულ ტრადიციულ ისტორიოგრაფიას. მისი აზრით ისტორიკოსი ერთ ადგილას არ უნდა მჯდარიყო, არამედ ემოგზაურა და მოენახულებინა ის ისტორიული ადგილები, რომლის შესახებაც წერდა, ისტორიკოსს ასევე უნდა სცოდნოდა სამხედრო ტაქტიკა და პოლიტიკა, რათა მისი ნაშრომები გამოსადეგი ყოფილიყო მომავლის ტაქტიკოსებისთვის და პოლიტიკური მოღვაწეებისთვის. მან ჩამოაყალიბა ე.წ. პრაგმატული ისტორია.
 
მისი ნაშრომებით ფართოდ სარგებლობდნენ შემდეგი თაობების ისტორიკოსები. [[ტიტუს ლივიუსი]] პუნიკური ომების აღწერისას არა მხოლოდ ხშირად მიმართავდა პოლიბიუსისპოლიბიოსის ნაშრომებს, არამედ მთელ ნაწყვეტებს თარგმნიდა. პილიბიუსისპილიბიოსის მიერ გამოყენებულ წყაროებს ჩვენამდე არ მოუღწევიათ, თვითონ მისმა ისტორიამაც სამწუხაროდ სრულად ვერ მოაღწია ჩვენამდე.
 
== ბიბლიოგრაფია ==
* [[ისტორია (პოლიბიუსიპოლიბიოსი)|ისტორია]] - 40 წიგნად შემონახულია ნაწილობრივ
* [[ფილოპომენე]]ს ბიოგრაფია - 3 წიგნად არ შემონახულა
* [[ნუმანტიუმის ომი]] - არ შემონახულა