დარიშხანი: განსხვავება გადახედვებს შორის

clean up, replaced: ეხლა → ახლა (2) using AWB
(→‎ბიოლოგიური როლი და ფიზიოლოგიური მოქმედება: clean up, replaced: რამდენჯერმე → რამდენიმეჯერ using AWB)
(clean up, replaced: ეხლა → ახლა (2) using AWB)
არსებობს დარიშხანის მიღების ბევრი ხერხი: ბუნებრივი დარიშხანის სუბლიმაცია, დარიშხანის კოლჩედანის თერმული დაშლის ხერხი, დარიშხანიანი ანჰიდრიდის აღდგენა და სხვა.
 
ეხლაახლა ლითონური დარიშხანის მისაღებად ყველაზე ხშირად ახურებენ არსენოპირიტს ღუმელებში ჰაერის მიუწოდებლად. ამ დროს თავისუფლდება დარიშხანი, რომლის ორთქლები კონდენსირდება და გარდაიქმნება მყარ დარიშხანად რკინის მილებში, რომელიც ღუმელიდან გამოდიან, და განსაკუთრებულ კერამიკულ მიმღებებში. ნარჩენებს ახურებენ ღუმელში ჰაერის მიწოდებით, და მაშინ დარიშხანი გარდაიქმნება As<sub>2</sub>O<sub>3</sub>. ლითონური დარიშხანი მიიღება ძალიან უმნიშვნელო რაოდენობით, და დარიშხან შემცველი მადნების ძირითადი ნაწილი მუშავდება თეთრ დარიშხნად, ანუ დარიშხანის ტრიოქსიდი — დარიშხამიანი ანჰიდრიდი As<sub>2</sub>О<sub>3</sub>.
 
== გამოყენება ==
ითვლებოდა, რომ «დარიშხანის მიკროდოზები, რომლებიც შეყავდათ მზარდ ორგანიზმში, ხელს უწყობდა ადამიანის და ცხოველის ძვლების ზრდას როგორც სიმაღლეში ისე სიფართეში, ცალკეულ შემთხვევაში ძვლების ზრდა შეიძლება გამოწვეულ იქნას დარიშხანის მიკროდოზებით, სიმაღლის ზრდის ბოლო პერიოდში»<ref>Фармакология проф. [[Николаев]]а. 1943 г. 1-е издание</ref>.
 
ასევე ითვლებოდა, რომ «დარიშხანის მცირე დოზით დიდი დროის განმავლობაში მიღების შემთხვევაში ორგანიზმი იმუშავებდა იმუნიტეტს: ეს ფაქტი დადგენილია როგორც ადამიანების ისე ცხოველების მიმართაც. ცნობილია შემთხვევები, როდესაც დარიშხანის მომხმარებლბი ღებულობდნენ ისეთ დოზებს, რომლებიც რამდენიმეჯერ აღემატებოდა სასიკვდილო დოზას, და რჩებოდნენ ჯანმრთელები. ცხოველებზე ცდებმა აჩვენეს, ამ ჩვევის თავისებურებები. ნათელი გახდა, რომ ცხოველები, რომლებიც მიეჩვივნენ დარიშხანის მიღებას, სწრაფად იღუპებოდნენ, თუკი დარიშხანის მნიშვნელოვნად ნაკლები დოზა შეყავდათ სისხლში ან კანის ქვეშ.» თუმცა ასეთი «შეჩვევა» ატარებს ძალიან შეზღუდულ ხასიათს, ე.წ. «მწვავე ტოქსიკურიბის» მიმართ, და ვერ იცავს ახალწარმონაქმნებისაგან. მიუხედავად ამისა, ეხლაცახლაც იკვლევენ დარიშხანის მიკროდოზების ზემოქმედებას კიბოს საწინააღმდეგო პრეპარატებში.
 
კალიფორნიაში [[მონო (ტბა)|ტბა მონოში]] ნაპოვნი იქნა ბაქტერია [[GFAJ-1]], რომლის [[დნმ]]-ის შემადგენლობაში [[ფოსფორი]]ს მაგივრად შედის დარიშხანი<ref>{{cite web|url=http://lenta.ru/news/2010/12/03/aliens/|title=ნაპოვნია ბაქტერია დნმ-ში დარიშხანის შემცველობით|date=3 декабря 2010|publisher=Лента.Ру|lang=ru|accessdate=2010-12-03|archiveurl=http://www.webcitation.org/617vqxE6a|archivedate=2011-08-22}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.nasa.gov/topics/universe/features/astrobiology_toxic_chemical.html|title=NASA-Funded Research Discovers Life Built With Toxic Chemical|author=Dwayne Brown, Cathy Weselby|date=2 декабря 2010|publisher=NASA|lang=en|accessdate=2010-12-03|archiveurl=http://www.webcitation.org/617vrsvXB|archivedate=2011-08-22}}</ref><ref>{{სტატია|ავტორი=Alla Katsnelson|სათაური=Arsenic-eating microbe may redefine chemistry of life|ბმულები=http://www.nature.com/news/2010/101202/full/news.2010.645.html|ენა=en|გამომცემლობა=Nature|ტიპი=სტატია|წელი=2 დეკემბერი 2010|doi=10.1038/news.2010.645}}</ref>.
49,737

რედაქტირება