თმოგვის ციხე: განსხვავება გადახედვებს შორის

{{ციტატა|შეიძრა ქვეყანა სიძველითურთ, ესეოდენ სასტიკად, ვიდრემდის მთანი მაღალნი და კლდენი მყარნი სახედ მტუერისა დაიგალნეს, ქალაქნი და სოფელნი დაირღუეს, ეკლესიანი დაეცნეს... რომელთა თანა თმოგვიცა დაიქცა და დაიპყრნა ქუეშე კახაბერი ძე ნიანიასი ცოლითურთ.}}
 
[[1177]] წლის შემდეგ გიორგი III-მ თმოგვი უბოძა მის მიერ მსახურთუხუცესად აღზევებულ აფრიდონს. თამარის ტახტზე ასვლის შემდეგ, დაახლოებით 1186-1187 წლებში სხვა აღზევებულ უგვარო პირებთან ერთა "მოიშალა და დაიმხო". თმოგვის ახალი პატრონი უკვე საქართველოს ლაშქრის სარდალი ამირსპასალარი გამრეკელი-თორელია და ამ დროს მისი მნიშვნელობაც ერთიორად ამაღლდა.
შემდგომ საუკუნეებში პერიოდულად – მსხვილი ფეოდალური საგვარეულოები – [[თორელები]], [[მხარგრძელები]], [[შალიკაშვილები]] და [[ჯაყელები]]. თმოგველ ფეოდალთა კარზე გაშლილი იყო ლიტერატურული საქმიანობა ([[სარგის თმოგველი]]). [[1578]] წელს თმოგვის ციხეს ოსმალები დაეუფლნენ, ამის შემდეგ იგი თავისი მიმდებარე ტერიტორიით ოსმალეთის პოლიტიკური-ადმინისტრაციული ერთეულში – ახალქალაქის ლივაში შედიოდა. [[რუსეთ-ოსმალეთის ომი (1828-1829)|რუსეთ-ოსმალეთის 1828-1829 წლების ომის]] შემდეგ [[ადრიანოპოლის სამშვიდობო ხელშეკრულება (1829)|ადრიანოპოლის საზავო ხელშეკრელების]] (1829) თანახმად ოსმალეთმა საქართველოს სხვა ტერიტორიასთან ერთად თმოგვის ციხეც დათმო.
 
[[1191]] წელს გამრეკელის გარდაცვალების შემდეგ გადაეცა მხარგრძელების ერთ შტოს. {{ციტატა|შეიწყალეს სარგის ვარამის ძე, დალოცეს და უბოძეს თმოგუი.}}
 
შემდგომ საუკუნეებში პერიოდულად – მსხვილი ფეოდალური საგვარეულოები – [[თორელები]], [[მხარგრძელები]], [[შალიკაშვილები]] და [[ჯაყელები]]. თმოგველ ფეოდალთა კარზე გაშლილი იყო ლიტერატურული საქმიანობა ([[სარგის თმოგველი]]). [[1578]] წელს თმოგვის ციხეს ოსმალები დაეუფლნენ, ამის შემდეგ იგი თავისი მიმდებარე ტერიტორიით ოსმალეთის პოლიტიკური-ადმინისტრაციული ერთეულში – ახალქალაქის ლივაში შედიოდა. [[რუსეთ-ოსმალეთის ომი (1828-1829)|რუსეთ-ოსმალეთის 1828-1829 წლების ომის]] შემდეგ [[ადრიანოპოლის სამშვიდობო ხელშეკრულება (1829)|ადრიანოპოლის საზავო ხელშეკრელების]] (1829) თანახმად ოსმალეთმა საქართველოს სხვა ტერიტორიასთან ერთად თმოგვის ციხეც დათმო.
 
თმოგვის ციხის ზღუდის საამშენებლო წარწერა (1350 წ.) გვამცნობს: