ჩრდილოეთი კუნძული: განსხვავება გადახედვებს შორის

არ არის რედაქტირების რეზიუმე
{{ინფოდაფა კუნძული
| სახელი = ჩრდილოეთი კუნძული
| მშობ. სახელი = {{lang-en|North Island}}<br />{{lang-mi|Te Ika-a-Māui}}
| native name link =
| მეტსახელი =
| სურათის წარწერა = ჩრდილოეთი კუნძულის პოლიტიკური რუკა
| სურათის ზომა =
| ალტ სურათი =
| locator map =
| locator map size =
| map_custom = yes
| მდებარეობა =
| კოორდინატები = {{coord|38|24|S|175|43|E|scale:5000000|display=inline}}
| მდებარეობა = [[წყნარი ოკეანე]]
| კუნძულთა რაოდენობა =
| მთავარი კუნძული =
| ფართობი_კმ2 = 113 729
| სია =
| სიგრძე_კმ =
| სიგანე_კმ =
| სანაპიროს სიგრძე =
| სანაპიროზოლი_კმ =
| უმაღლესი მთა = [[რუაპეჰუ]]
| სიმაღლე_მ = 2 7972797
| ქვეყნის სახელი =
| ქვეყანა = {{დროშა|ახალი ზელანდია}}
| ქვეყნის ადმინისტრაციული დაყოფის სათაური =
| ქვეყნის ადმინისტრაციული დაყოფა =
| ქვეყნის დედაქალაქი =
| ქვეყნის უდიდესი ქალაქი = [[ოკლენდი]]
| ქვეყნის უდიდესი ქალაქის მოსახლეობა = 1, 333, 300
| ქვეყნის ლიდერის ტიპი =
| ქვეყნის ლიდერის სახელი =
| ქვეყანა 2 =
| ქვეყნის 2 ადმინისტრაციული დაყოფის სათაური =
| ქვეყნის 2 ადმინისტრაციული დაყოფა =
| ქვეყნის 2 ადმინისტრაციული დაყოფის სათაური 1 =
| ქვეყნის 2 ადმინისტრაციული დაყოფა 1 =
| ქვეყნის 2 ლიდერის ტიპი =
| ქვეყნის 2 ლიდერის სახელი =
| მოსახლეობა = 3 287422 600200
| აღწერის წელი = 20092013
| სიმჭიდროვე_კმ2 = 28 30,909 ად.
| ეთნიკური ჯგუფები =
| ვებსაიტი =
| დამატებითი ინფო =
}}
 
'''ჩრდილოეთი კუნძული''' ([[მაორული{{lang-en|North ენაIsland}}, {{lang-mi|მაორ.:]]''Te Ika-a-Māui''}}) – [[ახალი ზელანდია|ახალი ზელანდიის]] ორი დიდი კუნძულიდან ერთი. [[სამხრეთი კუნძული]]დან გამოყოფილია [[კუკის სრუტე|კუკის სრუტის]] მეშვეობით. კუნძულის ფართობი შეადგენს 113 729 კმ²<ref>ახალი ზელანდიის სტასტისტიკა [http://www.stats.govt.nz/quick-facts/land-envmt/geography-physical-features.htm ფიზიკურ-გეოგრაფიული თავისებურებანი]</ref>, მას მსოფლიოს კუნძულძულებს შორის ფართობის მხრივ [[კუნძულების სია ფართობის მიხედვით|მე-14 ადგილი უკავია]]. [[2009]] წლის ივნისში ჩატარებული აღწერის მიხედვით აქ ცხოვრობს 3 287 600 ადამიანი. კუნძული იყოფა [[ახალი ზელანდიის რეგიონები|ცხრა რეგიონად]].
 
== გეოგრაფია ==
ჩრდილოეთის კუნძულზე მდებარეობს თორმეტი ქალაქი: [[ოკლენდი]], [[ნიუ-პლიმუთი]], [[ტაურანგა]], [[გისბორნი (ახალი ზელანდია)|გისბორნი]], [[ნეიპირი]], [[ჰამილტონი (ახალი ზელნადია)|ჰამილტონი]], [[ჰეისტინგსი]], [[პალმერსტონ-ნორტი]], [[როტორუა]], [[უონგანუა]], [[ფანგარეი]] და [[ველინგტონი]]. ქალაქების მნიშვნელოვანი ნაწილი მდებარეობს კუნძულის სამხრეთ ნაწილში. ქვეყნის მოსახლეობის დაახლოებით 76% სწორედ ჩრდილოეთ კუნძულზე ცხოვრობს.
კუნძულის ფართობი შეადგენს 113 729 კმ²<ref>ახალი ზელანდიის სტასტისტიკა [http://www.stats.govt.nz/quick-facts/land-envmt/geography-physical-features.htm ფიზიკურ-გეოგრაფიული თავისებურებანი]</ref>, მას მსოფლიოს კუნძულებს შორის ფართობის მხრივ [[კუნძულების სია ფართობის მიხედვით|მე-14 ადგილი უკავია]] და სიდიდით მეორეა (სამხრეთი კუნძულის შემდეგ) ახალ ზელანდიაში.
 
ჩრდილოეთ კუნძულზე, მიშვნელოვნად ნაკლებადაა მთები, ვიდრე სამხრეთ კუნძულ. მისი ყველაზე მაღალი წერტილია — აქტიური [[ვულკანი]] [[რუაპეჰუ]] (2797 მ.). მაგრამ ჩრდილოეთის კუნძულზე არსებობს მაღალი ვულკანური აქტივობა, რის შედეგადაც ქვეყნის ექვსი ვულკანური ზონიდან ხუთი მდებარეობს ზუსტად აქ.
კუნძულის ცენტრალურ ნაწილში მდებარეობს, ყველაზე დიდი ტბა [[ტაუპო (ტბა)|ტაუპო]]. კუნძულზე საკმაოდ ბევრი მდინარე მიედინება, მათგან ყველაზე გრძელია [[უაიკატო (მდინარე)|უაიკატო]], იგი სათავეს იღებს კუნძულის ცენტრალურ ნაწილში, გაივლის ტაუპოს ტბას და საბოლოოდ ჩაედინება ოკეანეში. მისი სიგრძე შეადგენს 425 კილომეტრს. კუნძულის საშუალო ტემპერატურა შეადგენს +16&nbsp;°C. აქ მდებარეობს [[ეგმონტის ეროვნული პარკი]].
 
ჩრდილოეთ კუნძულის ზუსტად ცენტრში მდებარეობს ახალი ზელანდიის ყველაზე დიდი [[ტბა]] [[ტაუპო (ტბა)|ტაუპო]]. აქედან მოედინება ახალ ზელანდიაში ყველაზე გრძელი [[მდინარე]] [[უაიკატო (მდინარე)|უაიკატო]], რომლის სიგრძე შეადგენს 425 კმ-ს.
 
კუნძულის საშუალო წლიური ტემპერატურა შეადგენს +16 °C-ს. კუნძულის დასავლეთით მდებარეობს [[ეგმონტის ეროვნული პარკი]].
 
== მოსახლეობა ==
[[2013]] წლის ივნისის მოსახლეობის შეფასების მიხედვით აქ ცხოვრობს 3 422 200 ადამიანი.<ref>[http://www.stats.govt.nz/infoshare/ViewTable.aspx?pxID=0900195d-fcb9-4ba7-8baf-fd3daab03832 ახალი ზელანდიის მოსახლეობის შეფასება (2013 წელი)]</ref>
 
ჩრდილოეთის კუნძულზე მდებარეობს თორმეტი ქალაქი: [[ოკლენდი]], [[ნიუ-პლიმუთი]], [[ტაურანგა]], [[გისბორნიგიზბორნი]], [[ნეიპირი (ახალი ზელანდია)|გისბორნი]], [[ნეიპირი]], [[ჰამილტონი (ახალი ზელნადიაზელანდია)|ჰამილტონი]], [[ჰეისტინგსი]], [[პალმერსტონ-ნორტინორთი]], [[როტორუა]], [[უონგანუაუონგანუი]], [[ფანგარეიუანგარეი]] და ქვეყნის დედაქალაქი [[ველინგტონი]]. ქალაქების მნიშვნელოვანი ნაწილი მდებარეობს კუნძულის სამხრეთ ნაწილში. ქვეყნის მოსახლეობის დაახლოებით 76 % სწორედ ჩრდილოეთ კუნძულზე ცხოვრობს.
 
== ადმინისტრაციული წყობა ==
ადმინისტრაციულად კუნძული იყოფა [[ახალი ზელანდიის რეგიონები|ცხრა რეგიონად]].
 
{| class="wikitable" style="font-size:84%"
|-
! style="background: white" rowspan="18" width="25%"|
 
<imagemap>
Image:Regions_of_NZ_Numbered.png|Regions of New Zealand
 
poly 190 55 177 64 150 27 153 21 138 4 152 2 151 10 157 16 183 25 190 46 186 49 [[ნორთლანდის რეგიონი|ნორთლანდი]]
poly 190 55 177 65 190 90 206 85 204 73 195 73 197 60 [[ოკლენდის რეგიონი|ოკლენდი]]
rect 148 67 160 82 [[ოკლენდის რეგიონი|ოკლენდი]]
poly 214 64 214 56 209 51 199 56 201 61 [[ოკლენდის რეგიონი|ოკლენდი]]
poly 206 85 190 90 193 106 188 136 195 138 211 127 211 122 215 134 213 144 217 144 217 146 209 150 209 156 220 150 220 146 229 142 231 136 236 126 222 113 222 103 218 96 222 94 221 70 207 65 210 86 [[უაიკატოს რეგიონი|უაიკატო]]
poly 223 93 217 97 222 104 222 112 235 124 235 129 231 136 232 142 235 144 237 139 243 141 256 133 255 125 274 112 274 98 258 112 229 101 [[Bay of Plenty Region|Bay of Plenty]]
poly 273 98 274 112 255 125 255 132 270 144 272 136 282 129 283 110 287 102 281 97 [[გიზბორნის რეგიონი|გიზბორნი]]
poly 274 147 256 133 241 141 237 137 235 144 224 143 220 147 219 151 230 162 228 176 234 188 240 190 251 163 247 162 247 154 258 147 269 147 269 154 [[ჰოკს-ბეის რეგიონი|ჰოკს-ბეი]]
poly 194 137 188 136 184 143 178 143 168 150 168 157 175 163 181 163 191 172 199 166 199 159 194 156 191 148 [[ტარანაკის რეგიონი|ტარანაკი]]
poly 212 124 211 128 195 138 191 148 199 160 198 166 193 172 203 180 204 188 202 198 205 200 215 192 213 198 219 201 229 198 231 202 240 190 233 188 227 176 229 163 224 159 223 153 219 151 209 156 209 150 217 146 217 143 212 143 217 130 [[მანავატუ-უანგანუის რეგიონი|მანავატუ-უანგანუი]]
poly 231 201 229 198 219 201 212 194 204 199 201 199 189 218 197 223 204 222 204 229 223 218 [[უელინგტონის რეგიონი|უელინგტონი]]
poly 156 218 137 246 130 230 141 223 144 209 138 192 145 189 143 196 150 198 [[ტასმანის რეგიონი|ტასმანი]]
rect 114 169 135 186 [[ტასმანის რეგიონი|ტასმანი]]
rect 165 173 184 190 [[ნელსონი (ახალი ზელანდია)|ნელსონი]]
poly 171 194 166 197 165 206 156 216 142 239 153 251 167 233 175 233 180 227 173 217 182 207 172 201 [[მარლბოროს რეგიონი|მარლბორო]]
rect 180 239 201 256 [[მარლბოროს რეგიონი|მარლბორო]]
poly 136 192 143 210 140 224 129 229 137 246 123 261 76 301 61 301 54 305 53 312 37 311 48 301 55 301 92 270 109 252 113 228 125 221 127 201 [[უესტ-კოსტის რეგიონი|უესტ-კოსტი]]
rect 65 241 86 259 [[უესტ-კოსტის რეგიონი|უესტ-კოსტი]]
poly 176 233 167 233 152 251 142 240 123 261 76 301 73 319 69 319 69 325 83 325 86 332 92 331 94 338 99 330 110 331 112 311 145 294 154 296 155 289 152 286 147 286 147 272 158 266 [[კენტერბერის რეგიონი|კენტერბერი]]
poly 75 301 61 300 54 304 53 311 42 312 41 335 45 345 58 350 63 345 66 347 61 358 66 382 71 388 82 383 94 364 102 363 104 361 100 357 105 349 111 330 98 331 95 338 92 338 92 331 85 331 82 323 69 324 69 319 73 318 [[ოტაგოს რეგიონი|ოტაგო]]
poly 42 312 37 312 12 341 3 359 2 369 8 376 24 378 28 375 32 377 32 381 44 382 43 386 48 390 57 387 64 391 70 388 65 382 61 358 66 347 62 343 58 350 45 345 41 335 43 325 [[საუთლანდის რეგიონი|საუთლანდი]]
poly 30 394 34 398 25 412 34 412 47 405 47 398 40 391 [[საუთლანდის რეგიონი|საუთლანდი]]
 
desc bottom-left
</imagemap>
 
! bgcolor="#efefef" width="3%"| № რუკაზე
! align="left" bgcolor="#f2f2f4" | რეგიონი
! align="left" bgcolor="#f2f2f4" | რეგიონული საბჭო
! align="left" bgcolor="#f2f2f4" | ადმინისტრაციული ცენტრი
! align="left" bgcolor="#f2f2f4" | კუნძული
! align="right" bgcolor="#f2f2f4" | ფართობი<br />(კმ²)<ref>[http://www.stats.govt.nz/NR/rdonlyres/E96FCEAC-7DEB-42F0-88B6-548450E1A241/0/LivingDensityTable1.xls Living Density: Table 1], Housing Statistics, Statistics New Zealand. Accessed 25 January 2009. Areas are based on 2001 boundaries. Water bodies greater than 15 hectares are excluded.</ref>
! align="right" bgcolor="#f2f2f4" | მოსახლეობა<ref name="cesus 2013">[http://www.stats.govt.nz/Census/2013-census/profile-and-summary-reports/quickstats-about-a-place.aspx?request_value=15200#15200 მოსახლეობის აღწერა (2013)]</ref><br />ად. (2013)
! align="right" bgcolor="#f2f2f4" | [[ISO 3166-2:NZ|ISO 3166-2]]
|-
|align="center"|1 || [[ნორთლენდის რეგიონი|ნორთლენდი]] || [[ნორთლენდის რეგიონული საბჭო]] || [[უანგარეი]] || ჩრდილოეთი || align="right"|13 941 || align="right"|151 692 || align="right"|<code>NZ-NTL</code>
|-
|align="center"|2 || [[ოკლენდის რეგიონი|ოკლენდი]] <sup>(1)</sup> || [[ოკლენდის საბჭო]] || [[ოკლენდი]] || ჩრდილოეთი || align="right"|5600 || align="right"|1 415 550 || align="right"|<code>NZ-AUK</code>
|-
|align="center"|3 || [[უაიკატოს რეგიონი|უაიკატო]] || || [[ჰამილტონი (ახალი ზელანდია)|ჰამილტონი]] || ჩრდილოეთი || align="right"|25 598 || align="right"|403 638 || align="right"|<code>NZ-WKO</code>
|-
|align="center"|4 || [[ბეი-ოვ-პლენტის რეგიონი|ბეი-ოვ-პლენტი]] || [[ბეი-ოვ-პლენტის რეგიონული საბჭო]] || [[ტაურანგა]] || ჩრდილოეთი || align="right"|12 447 || align="right"|267 741 || align="right"|<code>NZ-BOP</code>
|-
|align="center"|5 || [[გიზბორნის რეგიონი|გიზბორნი]] <sup>(1)</sup> || [[გიზბორნის რაიონული საბჭო]] || [[გიზბორნი]] || ჩრდილოეთი || align="right"|8351 || align="right"|43 656 || align="right"|<code>NZ-GIS</code>
|-
|align="center"|6 || [[ჰოკს-ბეის რეგიონი|ჰოკს-ბეი]] || [[ჰოკს-ბეის რეგიონული საბჭო]] || [[ნეიპირი (ახალი ზელანდია)|ნეიპირი]] || ჩრდილოეთი || align="right"|14 164 || align="right"|151 179 || align="right"|<code>NZ-HKB</code>
|-
|align="center"|7 || [[ტარანაკის რეგიონი|ტარანაკი]] || [[ტარანაკის რეგიონული საბჭო]] || [[სტრატფორდი (ახალი ზელანდია)|სტრატფორდი]] || ჩრდილოეთი || align="right"|7273 || align="right"|109 608 || align="right"|<code>NZ-TKI</code>
|-
|align="center"|8 || [[მანავატუ-უანგანუის რეგიონი|მანავატუ-უანგანუი]] || [[ჰორიზოუნსის რეგიონული საბჭო]] || [[პალმერსტონ-ნორთი]] || ჩრდილოეთი || align="right"|22 215 || align="right"|222 672 || align="right"|<code>NZ-MWT</code>
|-
|align="center"|9 || [[უელინგტონის რეგიონი|უელინგტონი]] || [[დიდი უელინგტონის რეგიონული საბჭო]] || [[უელინგტონი]] || ჩრდილოეთი || align="right"|8124 || align="right"|471 315 || align="right"|<code>NZ-WGN</code>
|- style="background: #CCC"
| || სულ || || || || align="right"| 117 713 || align="right"| 3 237 051 ||
|-
| colspan="8" style="font-size:smaller" |
<sup>(1)</sup><small> ამ რეგიონებს მართავს უნიტარული სამმართველო''.</small>
|}
 
==იხილეთ აგრეთვე==
ანონიმური მომხმარებელი