შვეულმფრენი: განსხვავება გადახედვებს შორის

არ არის რედაქტირების რეზიუმე
'''შვეულმფრენი''' — როტორიანი [[თვითმფრინავი]]ს ნაირსახეობა, სადაც ამწევი და მამოძრავებელი ძალები იქმნება [[შვეულმფრენის როტორი|როტორების]] მიერ. ეს აძლევს შვეულმფრენს ვერტიკალურად აფრენა-დაჯდომის, ცაში ლივლივის, წინ, უკან და გვერდულად ფრენის საშუალებას. მისი ეს თვისებები საშუალებას იძლევა, შვეულმფრენს დაევალოს მისიები მჭიდროდ დასახლებულ ან იზოლირებულ ადგილებში, სადაც უძრავფრთიანი ან სხვა სახის ვერტიკალურად ასაფრენი და დასაჯდომი ტიპის თვითმფრინავი ვერ შეასრულებს.
 
შვეულმფრენები შეიმუშავეს და განავითარეს მეოცე საუკუნის პირველ ნახევარში. გერმანელი ავიაკონსტრუქტორის [[ჰენრიხ ფორკე]]ს მიერ შექმნილი [[Fw 61]] იყო პირველი მუშა შვეულმფრენი, რომელმაც 1936 წლის 26 ივნისს განახორციელა პირველი ფრენა. შვეულმფრენის ზოგიერთი მოდელი შეზღუდული იყო წარმოების საზღვარებით, მაგრამ ეს იყო 1942 წლამდე, როდესაც [[იგორ სიკორსკი]]ს მიერ დაპროექტებულმა შვეულმფრენებმა სრულ მასშტაბიან წარმოებას მიაღწიეს,<ref name="Munson">{{Cite|Munson|(1968)}}</ref> 131 შვეულმფრენი იქნა შექმნილი.<ref name="Hirschberg">{{cite book |author= Hirschberg, Michael J. |coauthors = Dailey, David K. |url= https://web.archive.org/web/20110720064646/http://www.vtol.org/History.htm |title= US and Russian Helicopter Development In the 20th Century |chapter= Sikorsky |chapterurl=https://web.archive.org/web/20110720064646/http://www.vtol.org/History.htm#_Toc486998806 |publisher= American Helicopter Society, International |date= 7 ივლისი, 2000 |accessdate=22.05.214}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ადრინდელი მოდელები უპირატესობას ანიჭებდნენ ერთზე მეტ მთავარ როტორიან შვეულმფრენებს, ერთ როტორიანი შვეულმფრენი მმართველი როტორით კუდზე გახდა ყველაზე გავრცელებული და ჩვეულებრივი კონფიგურაცია. შვეულმფრენები ორძრავიანი როტორთა ტანდემით ასევე გავრცელებულია მათი მძიმე ტვირთამწეობის გამო. [[Sikorskyმეორე X2მსოფლიო ომი|კოაქსიალური]],მეორე [[AgustaWestlandმსოფლიო AW609|დახრილ როტორიანიომში]] და [[Eurocopterმესამე X3რაიხი|ჰიბრიდულინაცისტური გერმანია]] ტიპისშვეულმფრენების შვეულმფრენთაგანშეზღუდულ ყველასრაოდენობას ხილვაიყენებდა შესაძლებელიადაკვირვების, ცაში.სატრანსპორტო ოთხდა როტორიანისამედიცინო შვეულმფრენები,ევაკუაციის შექმნილი 1907მიზნებისთვის. წელზეხშირმა ადრედაბობვამ [[საფრანგეთიანტიჰიტლერული კოალიცია|საფრანგეთშიგაერთიანებული კოალიციის]], დამხრიდან მათიშეაფერხა მსგავსიშვეულმფრენების მულტიროტორიანიწარმოება შვეულმფრენები შეიმუშავეს სპეციალური მიმართვის საფუძველზე, როგორც უპილოტო საფრენი აპარატებიგერმანიაში.
 
[[აშშ]]-ში [[რუსები|რუსული]] წარმოშობის [[ინჟინერია|ინჟინერმა]] [[იგორ სიკორსკი]]მ და უ. ლოურენს ლეპაჟმა დაასრულეს აშშ-ს პირველ სამხედრო შვეულმფრენზე მუშაობა. ლეპაჟმა პატენტი მიიღო Fw 61-ის ნიმუშის მიხედვით შვეულმფრენების წარმოებაზე და შექმნა [[Platt-Le Page XR-1|XR-1]].<ref name="Francillon">{{Cite|Francillon|(1997)}}</ref> Fw 61-მა მოხსნა შვეულმფრენების მიერ მანამდე დამყარებული ყველა რეკორდი, აჩვენა რა ფრენის ისეთი რეჟიმი, რომელიც მანამდე მხოლოდ [[ავტოჟირი|ავტოჟირებისთვის]] იყო ხელმისაწვდომი. [[მეორესიკორსკი მსოფლიოკი ომი|მეორეუფრო მსოფლიომარტივ ომშიერთ როტორიან დიზაინზე მუშაობდა, რის შედეგადაც მიიღო [[VS-300]], რომელიც აღმოჩნდა პირველი პრაქტიკული ერთ როტორიანი შვეულმფრენი და პოტენციურად საუკეთესოდ მფრენი [[მესამესაბჭოთა რაიხიკავშირი|ნაცისტური გერმანიასაბჭოთა]] შვეულმფრენებისTsAGI შეზღუდულ1-EA-ის რაოდენობასშემდეგ, რომელმაც იყენებდათავისი დაკვირვებისფრენა, სატრანსპორტოდაახლოებით, დაათი სამედიცინოწლით ევაკუაციისადრე მიზნებისთვისგანახორციელა.
 
მიუხედავად იმისა, რომ ადრინდელი მოდელები უპირატესობას ანიჭებდნენ ერთზე მეტ მთავარ როტორიან შვეულმფრენებს, ერთ როტორიანი შვეულმფრენი მმართველი როტორით კუდზე გახდა ყველაზე გავრცელებული და ჩვეულებრივი კონფიგურაცია. შვეულმფრენები ორძრავიანი როტორთა ტანდემით ასევე გავრცელებულია მათი მძიმე ტვირთამწეობის გამო. [[Sikorsky X2|კოაქსიალური]], [[AgustaWestland AW609|დახრილ როტორიანი]] და [[Eurocopter X3|ჰიბრიდული]] ტიპის შვეულმფრენთაგან ყველას ხილვა შესაძლებელია ცაში. ოთხ როტორიანი შვეულმფრენები, შექმნილი 1907 წელზე ადრე [[საფრანგეთი|საფრანგეთში]], და მათი მსგავსი მულტიროტორიანი შვეულმფრენები შეიმუშავეს სპეციალური მიმართვის საფუძველზე, როგორც უპილოტო საფრენი აპარატები.
 
 
[[აშშ]]-ში [[რუსები|რუსული]] წარმოშობის [[ინჟინერია|ინჟინერმა]] [[იგორ სიკორსკი]]მ და უ. ლოურენს ლეპაჟმა დაასრულეს აშშ-ს პირველ სამხედრო შვეულმფრენზე მუშაობა. ლეპაჟმა პატენტი მიიღო Fw 61-ის ნიმუშის მიხედვით შვეულმფრენების წარმოებაზე და შექმნა [[Platt-Le Page XR-1|XR-1]].<ref name="Francillon">{{Cite|Francillon|(1997)}}</ref> Fw 61-მა მოხსნა შვეულმფრენების მიერ მანამდე დამყარებული ყველა რეკორდი, აჩვენა რა ფრენის ისეთი რეჟიმი, რომელიც მანამდე მხოლოდ [[ავტოჟირი|ავტოჟირებისთვის]] იყო ხელმისაწვდომი. [[მეორე მსოფლიო ომი|მეორე მსოფლიო ომში]] [[მესამე რაიხი|ნაცისტური გერმანია]] შვეულმფრენების შეზღუდულ რაოდენობას იყენებდა დაკვირვების, სატრანსპორტო და სამედიცინო ევაკუაციის მიზნებისთვის.
 
== სქოლიო ==
17 411

რედაქტირება