Т-54/55: განსხვავება გადახედვებს შორის

4 023 ბაიტი წაიშალა ,  7 წლის წინ
არ არის რედაქტირების რეზიუმე
{{ტანკი
|სურათი = HVO Army T-55 Glamoc setupicon.jpg
|მოდიფიკაცია = T-55
|პიქსელები = 300px
|ხელმოწერა = ირანული T-55
|კლასიფიკაცია = [[ძირითადი საბრძოლო ტანკები|ძირითადი საბრძოლო ტანკი]]
|ძირითადი ოპერატორები =
 
[[1955]] წლიდან იწარმოებოდა მისი მოდიფიკაცია Т-55,შექმნილი სპეციალურად ატომური დაბომბვის ზონაში მოქმედებისთვის,1962-1967 წლებიდან მისი წარმოება შეიცვალა [[T-62]] - ის წარმოებით, რომელიც შექმნილი იყო Т-54/55
ბაზაზე,თუმცა მისი წარმოება გაგრძელდა ომსკის მანქანათ მშენებელ ქარხანაში(ОЗТМ) 1979 წლამდე. ტანკის წარმოება მოდერნიზაცია მიმდინარეობდა სხვადასხვა ქვეყნებში. საერთო ჯამში გამოშვებულია 100,000ზე მეტი Т-54/55 .Т-54/55 ის ექსპორტი უამრავ ქვეყანაში მიმდინარეობდა და დღემდე არის უამრავი ქვეყნის შეიარაღებაში,ტანკმა მეორე მსოფლიო ომის შემდგომ თითქმის ყველა ლოკალურ ომში მიიღო მონაწილეობა,ტანკი გახდა ცნობილი თავის საიმედოობით და უბრალოობით,ასევე მაღალი შეფასება დაიმსახურა ექსპერტებისგან.
 
=== შექმნის ისტორია ===
 
მეორე მსოფლიო ომში საბჭოთა მხრიდან შეიარაღებაში,მანევრირებაში და ჯავშანში ყველაზე დაბალანსირებული ტანკი [[T-34]] იყო,ეს ტანკი წარმოადგენდა უმნიშვნელოვანეს მანქანას საბჭოთა კავშირისთვის,იგი ადვილად ასაგები და იაფი იყო ამიტომაც თითქმის ყველა ქარხანა ამ ტანკს აწარმოებდა.ამ მიზეზის გამო ომის პერიოდში რთული იყო შექმნილიყო ახალი ტანკი რომელიც სერიულად იწარმოებოდა.
 
1943 წელს მოროზოვის საკონსტრუქტორო ბიურომ შექმნა ახალი ტანკი რომელიც T-34M-ის მოდერნიზაციას წარმოადგენდა,ახალ ტანკს [[T-44]] ეწოდა.ამ ტანკს გაუმჯობესებული სავალი ნაწილი,ასევე ძრავა,ჯავშანი და შეიარაღება ჰქონდა. T-44-ის ბაზაზე დაიწყო მუშაობა მის გაუმჯობესებულ ვარიანტზე T-54-ზე მუშაობა 1944 წელს,პირველი საცდელი ვერსია 1945 წელს გამოვიდა,ახალი ტანკის შასი თითქმის იგივე იყო როგორიც T-44-ის,ძირითადი განსხვავება მისი ჯავშანი იყო,ასევე ახალი კოშკურა და მძღოლის ადგილი.
 
შეიარაღებაში 100მმიანი D-10TK ჰქონდა,ასევე ეყენა 2 7,62მმიანი ტყვიამფრქვევი,დაყენებული ჰქონდა 12 ცილინდირიანი V-54 ტიპის ძრავა რომელიც 530 ცხძლს გამოიმუშავებდა,გარდა ამისა გაიზარდა საწვავის ოდენობა 530 ლიტრამდე ხოლო მოქმედების რადიუსი კი 360 კმ გახდა, მაქსიმალური სიჩქარე კი შემცირდა.
 
ტანკის მოდერნიზაცია უკვე დაგეგმილი იყო მანამ სანამ ის წარმოებაში ჩაეშვებოდა.
 
T-54-ის შემდგომი პროტოტიპი 1945 წლის ივლისში გამოვიდა,ახალ ვერსიას ახალი 100მმიანი LB-1 ეყენა,ასევე გაუძლიერდა ქვემეხი კოშკურაზე და 200მმიანი გახდა,დაუყენდა 2 ახალი ტყვიამფრქვევი [[SG-43]] ხოლო კოშკურაზე 12,7მმიანი საზენიტო ტყვიამფრქვევი დშკ დაუყენეს,საწვავის ოდენობა 545 ლიტრამდე გაიზარდა.
 
საბოლოოდ ტანკი შეიარაღებაში 1946 წლის 29 აპრილს მიიღეს და წარმოება ნიჟნი ტაგილის (1947) და ხარკოვის (1948) ქარხნებში დაიწყო.
 
=== T-54 ===
=== T-55 ===
=== წარმოების ისტორია ===
 
 
ჩეხეთმა გამოუშვა 2,700 T-54A, T-54AM, T-54AK, T-54AMK 1957დან 1966 და 8,300 T-55 and T-55A 1958 - დან 1983 - მდე ამ ტანკების უმეტესობა ექსპორტზე გადიოდა.
<div style='text-align: left; direction: ltr; margin-left: 1em;'>
[[File:Bundesarchiv Bild 183-U1007-0010, Berlin, 30. Jahrestag DDR-Gründung, Parade.jpg|thumb|200px| T-55
</div>]]
 
=== მოდიფიკაციები ===
 
'''Т-55A''' - მოდიფიკაციის დაპროექტება დაიწყო კარცევას საკონსტუქტორო ბიუროში სახელად ობიექტი 155A, მოდიფიკაციას უმნიშვნელოდ გაუძლიერდა ჯავშანი,T-55A-ს ბაზაზე შეიქმნა მოდიფიკაცია T-55AK.
 
'''Т-55АМ''' - მოდიფიკაციას დაემატა ორი დინამიური დაცვის კონტეინერი კოშკურაზე.
 
'''Т-55Аd''' - მსოფლიოშჲ პირველი ტანკი რომელიც მთლიანად აღიჭურვა დინამიური დაცვის კონტეინერებით [[1030М Дрозд]] ით,მისი ძველი ქვემეხი შეცვალეს 107მმ ქვემეხით.
 
'''ТО-55''' - მოდიფიკაციას კოშკურაზე ტყვიამფრქვევის ნაცვლად დაყენებული აქვს ცეცხლფრქვეველი.
 
'''Т-55М''' - T-55ის მოდერნიზებული ვარიანტი,მის შეიარაღებაშია [[9К116 Бастион]] ტიპის ჭურვები, ჭურვის სროლის სისწრაფე 500/400 კმ/სთია.
 
=== T-55ის ბაზაზე შემნილი ტანკები ===
 
* [[Ti-67]] - ისრაელის მიერ T-55-ის ბაზაზე შექმნილი ტანკი 105მმიანი ქვემეხით,რომელსაც დაემატა კვამლის ყუმბარები
 
* [[Т-55Е რამზეს-II]] - ეგვიპტური T-55-ის მოდიფიკაცია,შეიარაღებულია ამერიკული [[M-68]] ტანკის 105მმ ქვემეხით,ძრავად გამოყენებულია ამერიკული ძრავა [[AVDQ-1790-5A]] ხოლო ტრანსმისიად ეგვიპტური [[ТСМ-304]]
 
* [[Т-55АД]] - აღჭურვილია [[Дрозд]] ტიპის დინამიური დაცვის კონტეინერებით.
 
* [[Тип 59]] - Т-55-ის ჩინური ასლი,ტანკი შექმნილია T-55A-ს ბაზაზე.
 
* [[Тип 62]] - [[1960]] წელს შექმნილი ჩინური მსუბუქი ტანკი,შექმნილი Т-54 ის ბაზაზე.
 
* [[TR-580]] - რუმინული მოდერნიზებული T-55,ტანკი გამოდიოდა [[1977]] წლიდან [[1989]] წლამდე,სულ გამოშვებული იქნა 1000 ტანკი
 
* [[ОТ-54]] - ტანკი შექმნილია T-55 ბაზაზე,ტანკს კოშკურაზე უყენია ავტომატური ცეცხლფრქვეველი [[АТО-200]] მას უკან აქვს ორი ბაკი რომელშიც 460 ლიტრა ცეცხლფრქვეველისთვის საჭირო ნივთიერებები ასხია, მისი ცეცხლი ეფექტურობის მაქსიმალური მანძჲლია 160მ.
 
=== თვითმავალი საზენიტო დანადგარი ===
 
 
* [[ЗСУ-57-2]] - Т-55-ის ბაზაზე შექმნილი თვითმავალი საზენიტო დანადგარი.
 
=== ჯავშანტრანსპორტიორები ===
 
 
* [[БТР-Т]] - რუსული ჯავშანტრანსპორტიორი Т-55 შასზე 12,7მმ ტყვიამფრქვევით
<div style='text-align: left; direction: ltr; margin-left: 1em;'>
[[ფაილი:F-212467683-IDF-AFVs.jpg|thumb|190px|ებრაული ჯავშანტრანსპორტიორი ახზარიტი]]
</div>
* [[ახზარიტ]] - Т-55 ბაზაზე შექმნილი ებრაული ჯავშანტრანსპორტიორი.
 
=== სანჟინრო და სარემონტო ტანკები ===
 
* [[МТ-55A]] - გამხიდავი ტანკი
 
* [[T-54-T]] - ტანკ სარემონტო ტანკი
 
* [[VT-55A]] - შეჯავშნული სარემონტო-საევაკუაციო ტანკი.
 
* [[МТУ]] - სატანკო ხიდგამდები Т-54-ის შასზე შექმნილი,ხიდზე მაქსიმუმი შესაძლებელია გაიაროს 50 ტონამდე ნაკლებმა საბრძოლო ტექნიკამ,ხიდი შეუძია გაშალოს 11 მეტრამდე 2-3 წუთში.
 
=== ომებში მონაწილეობა ===
 
Т-54/55 1950 წლიდან თითქმის ყველა ბრძოლაში მიიღო მონაწილეობა,დიდი რაოდენობით გამოიყენებოდა [[ავღანეთის ომში]]და ასევე დიდი რაოდენობით [[სომალის კონფლიქტი|სომალის კონფლიქტში]],[[1975]] წელს დასრულდა [[ვიეტნამის ომი]] ჩრდილოეთ ვიეტნამის სასარგებლოდ,30 აპრილს [[ჩრდილოეთ ვიეტნამი]]ს Т-54-მა (საბორტე ნიშნით 843) სამხრეთ ვიეტნამის მთავრობის სახლის კარები შეამტვრია და ამავე დღეს [[სამხრეთ ვიეტნამი|სამხრეთ ვიეტნამმა]] კაპიტულაცია გამოაცხადა.
* [[1956 წლის უნგრეთის რევოლუცია]]
* [[ექვსდღიანი ომი]] ([[1967]])
 
* [[ოპერაცია დუნაი]] ([[1968]])
 
* [[გამომფიტავი ომი]] ([[1969]]-[[1970]])
 
* [[ვიეტნამის ომი]]
 
* [[კამბოჟის სამოქალაქო ომი]]
 
* [[იომ-კიპურის ომი]] ([[1973]])
 
* [[პირველი სამოქალაქო ომი ანგოლაში]]
 
* [[ლიბია ეგვიპტის ომი]] ([[1977]])
 
* [[ომი ოგადენისთვის]] ([[1977]]—[[1978]])
 
* [[ავღანეთის ომი]] ([[1979]]—[[1989]])
 
* [[ირან ერაყის ომი]] ([[1980]]—[[1988]])
 
* [[ლიბანის ომი]]
 
* [[სპარსეთის ყურის მეორე ომი]]
 
* [[ყარაბახის ომი]] ([[1991]]—[[1994]])
 
* [[აფხაზეთის ომი]]
 
* [[ნატოს ოპერაცია სერბეთის წინააღმდეგ]] ([[1999]])
 
* [[ერაყის ომი]] ([[2003]])
 
=== ოპერატორები ===
573

რედაქტირება