Origanum vulgare: განსხვავება გადახედვებს შორის

4 256 ბაიტი წაიშალა ,  9 წლის წინ
გადარჩა წაშლას
[შემოწმებული ვერსია][შემოწმებული ვერსია]
(წაშლის კანდიდატია)
(გადარჩა წაშლას)
{{ტაქსოდაფა
{{წაშლის კანდიდატი}}
| სახელი = Origanum vulgare
 
| სურათის ფაილი = ChristianBauer flowering oregano.jpg
მიეკუთვნება ტუჩოსანთა ოჯახს – Lamiaceae (Labiatae).
| სურათის წარწერა =
გამოიყენება: გამშრალი ფოთლები და ყვავილები.
| სურათის აღწერა =
სასაქონლო სახელწოდება: Herba Origanum vulgaris – თავშავას ბალახი.
| ზესამეფო =
გამრავლება: კულტურიდან და ნაწილობრივ თუნდაც ველური ნაკრებიდან (გაყიდვაში ძირითადად გვხვდება ხმელთაშუა ზღვის ქვეყნების საქონელი)
| სამეფო = [[მცენარეები]]
შემცველი ნივთიერებები და გამოყენება. თავშავა ითვლება იტალიური სამზარეულოს ერთ–ერთ მნიშვნელოვან საკმაზ–სანელებლად, მაგრამ თვით იტალიაში იგი ნაკლებად გავრცელებულია. თავშავა გამოიყენება პიცის, პამიდვრიანი კერძებისა და შემწვარ–მოხრაკულების შესაკმაზად.
| ქვესამეფო =
 
| განყოფილება =
თავშავა გამოიყენება როგორც ამოსახველებელი საშუალება, მისი ეთერზეთი იხმარება პარფიუმერულ წარმოებაში.
| ქვეგანყოფილება =
განოყიერება. რამდენადაც თავშავა რამდენიმე წლით იკავებს მინდორს, თესვამდე ნიადაგი ჭარბად საჭიროებს ნაკელით მომარაგებას (300-400 ტონა ჰექტარზე). ნორმალურად უზრუნველყოფილი ნიადაგი სავარაუდოდ საჭიროებს 60 კგ აზოტს, 80 კგ P2O5-სა და 100 კგ K2O-ს ჰექტარზე. აზოტი მიეწოდება ნაწილ–ნაწილ პარტიებად ვეგეტაციის დაწყების და ყოველი ჭრის შემდეგ.
| ზეტიპი =
 
| ტიპი =
მოყვანა. შესაძლებელია ღია გრუნტში დათესვა, აპრილის ბოლო რიცხვებიდან, სათესი ნორმა 4-5 კგ ჰა. გაღივებისუნარიანობა შეზღუდულია 2-3 წლით. დათესვიდან გაღივების უნარს ინარჩუნებს ერთი თვის მანძილზე. თესლი ღივდება სინათლეზე. შესაძლებელია მოყვანა ორანჟერეაში თებერვლიდან, 16 გრადუს ცელსიუს ტემპერატურაზე. 1 გრამი თესლი იძლევა დაახლოებით 1000 მცენარეს. მინდორზე დარგვა ხდება 50X30 სმ კვების არით. გამრავლება ღეროების გაყოფის გზით, უმჯობესია მოხდეს გაზაფხულზე. აღნიშნული გზით გამრავლების შემთხვევაში მოსავალი ვეგეტაციის პირველ წელს უკვე უფრო მაღალია.
| ქვეტიპი =
 
| superdivisio =
რამდენადაც თავშავა რამდენიმე წლით აკავებს მინდორს, საჭიროა ნიადაგის სისტემატური გაფხვიერება და მისი ასეთი გზით გასუფთავება.
| divisio =
სარეველა მცენარეებთან ბრძოლის მიზნით საჭიროა ბრძოლის აგროტექნიკური მეთოდის გამოყენება.
| subdivisio =
 
| ზეკლასი =
დაავადებები და მავნებლები. ჩვენს კლიმატურ ზონაში თითქმის არ შეიმჩნევა რაიმე დაავადება თუ მავნე მწერები. სხვა რეგიონებში შემჩნეული იქნა იონჯას მოზაიკური ვირუსი, აგრეთვე პეპლების, ოთხფეხა ტკიპების სხვადასხვა ჭუპრები და ნამდვილი ნაცარი.
| კლასი =
 
| ქვეკლასი =
პირველ წელს მოსალოდნელია დაახლოებით 30 ტონა/ჰა ნედლი მასის მოსავალი, მეორე წლიდან კი 150 ტონამდე ჰექტარზე. შრობის დანაკარგი შეადგენს დაახლოებით 75 პროცენტს. დესტილაციის გზით შესაძლებელია თითოეულ ტონაზე 2 კგ, შესაბამისად, დაახლოებით 30 კგ ჰა ეთეროვანი ზეთის მიღება.
| ინფრაკლასი =
მონათესავე სახეობები. საბაზრო ვაჭრობა განასხვავებს ესპანურ თავშავას (Origanun onites), რომელიც ძირითადად ბერძნული და მცირეაზიური წარმოშობისაა, მაიორანს (Origanum heracleoticum) და მექსიკურ თავშავას, რომელიც წარმოშობილია ლიპიას გვარის სხვადასხვა სახეობებისგან. საკუთრივ თავშავა მხოლოდ უმცირეს დოზებად უნდა იქნეს გაყიდული.
| ზერიგი =
| რიგი =
| ქვერიგი =
| ინფრარიგი =
| ზეოჯახი =
| ოჯახი = [[ტუჩოსანი]]
| ქვეოჯახი =
| ზეტრიბა =
| ტრიბა =
| ქვეტრიბა =
| გვარი = [[თავშავა]]
| ქვეგვარი =
| supersectio =
| sectio =
| subsectio =
| სახეობა =
| ქვესახეობა =
| ლათი = Origanum vulgare
| სექციის სახელი =
| სექციის ტექსტი =
| არეალის რუკა =
| არეალის რუკის წარწერა =
| არეალის რუკის სიგანე =
| არეალის ლეგენდა =
| iucnstatus =
| ვიკისახეობები =
| commons =
| iucn =
| itis =
| ncbi =
}}'''Origanum vulgare''' — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარე თავშავას გვარის [[ტუჩოსანი|ტუჩოსანთა]] ოჯახისა. სიმაღლე 50-70 სმ. გავრცელებულია ევროპასა და ხმელთაშუაზვირსპირეთში. საფრანგეთში, აშშ-ში და სხვა ქვეყნებში კულტივირებულია. ფესურა ტოტისებრია, ხშირად მხოხავი. ღერო ოთხწახნაგა, სწორმდგომია. საქართველოში ფართოდ არის გავრცელებული.