კათოლიციზმი: განსხვავება გადახედვებს შორის

109.193.40.30-ის რედაქტირებები გაუქმდა; აღდგა Henry McClean-ის მიერ რედაქტირებული ვერსია
(109.193.40.30-ის რედაქტირებები გაუქმდა; აღდგა Henry McClean-ის მიერ რედაქტირებული ვერსია)
{{ქრისტიანობა}}
'''კათოლიციზმი''' ({{lang-gr|καθολικός (კათოლიკოს)}} — „საერთო“ , „უნივერსალური“) — [[კათოლიკური ეკლესია|კათოლიკური ეკლესიის]] მოძღვრება, რომელსაც [[ქრისტიანობა]]ში ყველაზე მრავალრიცხოვანი მრევლი ჰყავს (1 მილიარდ 100 მილიონი კათოლიკე მსოფლიოს 235 ქვეყანაში, რაც მთელი ქრისტიანობის 52% შეადგენს).
კათოლიციზმი დასავლეთ ევროპაში ცალკე მიმდინარეობად ჩამოყალიბდა და გაბატონებულ რელიგიად იქცა მას შემდეგ, რაც ქრისტიანობა [[1054]] წელს ოფიციალურად გაიყო 2 ძირითად მიმართულებად — [[რომის კათოლიკური ეკლესია|კათოლიკობად]] და [[მართლმადიდებლობა]]დ. ქრისტიანობის გათიშვის პროცესი ჯერ კიდევ III-IV საუკუნეში დაიწყო. კათოლიციზმის ცალკე გამოყოფის პროცესი დაჩქარდა [[395]] წლიდან, როდესაც [[რომის იმპერია]] [[ბიზანტიის იმპერია|აღმოსავლეთ]] და [[დასავლეთ რომის იმპერია|დასავლეთ]] ნაწილებად გაიყო. იმპერიის ორ ნაწილად გაყოფამ, ეკონომიკურმა, პოლიტიკურმა და კულტურულმა განვითარების განსხვავებულმა პირობებმა საბოლოოდ გასაზღვრა ამ 2 მიმართულების თავისებურებანი. სხვა ქრისტიანული მოძღვრებების მიმდევრებისაგან განსხვავებით კათოლიკეები [[რომის პაპი|რომის პაპებს]] [[პეტრე მოციქული]]ს მემკვიდრეებად აღიარებენ და ამით მას ყველა სხვა ეპისკოპოსისგან გამორჩეულად და მთელი ეკლესიის უპირველეს წინამძღვრად მიიჩნევენ, ეყრდნობიან რა მათე 16, 17-19-ს<ref>[http://www.orthodoxy.ge/tserili/akhali_agtqma/mate-16.htm მათე 16, 17-19]</ref>, ლუკა 22, 31-32-ს <ref>[http://www.orthodoxy.ge/tserili/akhali_agtqma/luka-22.htm ლუკა 22, 31-32]</ref>, იოანე 21, 15-17-ს <ref>[http://www.orthodoxy.ge/tserili/akhali_agtqma/ioane-21.htm იოანე 21, 15-17]</ref>. [[1870|1870 წელს]] [[ვატიკანი]]ს საეკლესიო კრებაზე პაპი რწმენისა და მორალისრწმენის საკითხებში სადაო საკითხის განსაზღვრისას გარკვეული„შეუცდომლად და აუცილებელი წინაპირობების არსებობის შემთხვევაში ბიბლიური მოწმობისა და გადმოცემის ნიადაგზე შეუცდომლადუცოდველად“ გამოაცხადეს. ეს წინაპირობებია :
1. რომის პონტიფექსის (ანუ რომის ეპისკოპოსის, პეტრესა და მისი მემკვიდრეებისადმი ქრისტეს მიერ პირადად მინიჭებული უფლებამოსილებით)
2. აცხადებს "ex cathedra" (მხოლოდ მისადმი მინიჭებული საყოველთაო ეკლესიის მწყემსისა და მოძღვრის სახელით)
3. უნდა გააკეთოს საკამათო საგნის განსაზღვრება (ანუ არა ზოგადი საუბრის სახით)
4. საგანი უნდა ეხებოდეს რწმენას ან მორალს
5. უნდა იქნას მიღებული მთელი ეკლესიის მიერ ([http://www.ewtn.com/library/councils/v1.htm ''Pastor Aeternus'', chap. 4)]<ref>Cf. [http://www.theanglocatholic.com/tag/pastor-aeternus/ Exploring Doctrine: Papal Infallibility;] [http://www.catholicplanet.com/TSM/infallibility-canonizations.htm Ronald J. Conte Jr, "Papal Infallibility and the Canonization of Saints"]</ref>
 
 
== მსგავსება და განსხვავება მართლმადიდებლობასა და კათოლიციზმს შორის ==
კათოლიციზმსა და მართლმადიდებლობას ბევრი რამ აქვს საერთო ძირითადი განსხვავება მათ შორის მჟღავნდება ე.წ. „ფილიოკვეს“ საკითხში ({{lang-la|filioque — ძე}}). კათოლიკური მოძღვრების მიხედვით, [[სულიწმინდა|სულიწმინდის]] მოფენა ხდება არა მარტო [[მამა ღმერთი]]საგან, როგორც ეს მართლმადიდებლობაშია, არამედ [[იესო ქრისტე|ძე ღმერთისაგანაც]]. ამ დოგმატით კათოლიციზმი მამა ღმერთს უტოლებს იესო ქრისტეს, რითაც ყოველგვარიცდილობს ისტორიულიგანმიმტკიცოს დარომის თანამედროვეპაპის მწვალებლობას ეცემა პასუხიავტორიტეტი, რომელიცროგორც ქრისტეს მამა ღმერთზე სუბორდინაციას (დაქვემდებარებას) ქადაგებას. კათოლიციზმი სრულად აღიარებს მართლმადებლურ ფორმულას ფილიოკვეზე და მიაჩნია, რომ ორივე ფორმულა სხვადასხვა რამის ხაზგასმით ერთ აზრს გამოთქვამს. დღევანდელი მართლმადიდებლობის ერთი ნაწილიცნაცვლისა ამ პოზიციას ეთანხმება.<ref>{{ka icon}}[http://geocatholics.com/%E1%83%A4%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%99%E1%83%95%E1%83%94/ ფილიოკვე] - ქართულენოვან კათოლიკეთა წყარო. წაკითხულია 25/08/2008ქვეყნად.</ref>
 
კათოლიციზმი, მართლმადიდებლობისაგან განსხვავებით, [[სამოთხე|სამოთხისა]] და [[ჯოჯოხეთი]]ს გარდა აღიარებს შუალედურ რგოლს — განსაწმენდელს (სალხინებელს). კათოლიკურ მოძღვრების საფუძველს წარმოადგენს „საღვთო წერილი“ — [[ბიბლია]], რომელიც კათოლიკურმართლამდიდებლობისაგან ეკლესიებშიგანსხვავბით დღესდღეობით,მხოლოდ ისეველათინურ როგორცენაზე პროტესტანტულში,დაწერილს სხვადასხვააღიარებს თანამედროვე ენებზე იკითხება, მას შემდეგ, რაც წარსულში უპირატესობა ლათინურს ენიჭებოდაწმინდად.
 
== ლიტერატურა ==
* ქსე, ტ. VI, გვ. 319, თბ., 1980.
* Copyright © 1997 Libreria editrice vaticana, Citta del Vaticano. კათოლიკური ეკლესიის კატეხიზმოს ქართული თარგმანი - Copyright © 1997 ლათინური წესის კათოლიკეთა სამოციქული ადმინისტრაცია ამიერკავკასიაში.
* ქსე, ტ. VI, გვ. 319, თბ., 1980.
 
== სქოლიო ==
131 390

რედაქტირება