ჰუმანიზმი: განსხვავება გადახედვებს შორის

Robot: Cosmetic changes
(ბოტის დამატება: ky:Гуманизм, bs:Humanizam, sh:Humanizam)
(Robot: Cosmetic changes)
[[ფაილი:Da Vinci Vitruve Luc Viatour.jpg|thumb|right|200px| [[და ვინჩი, ლეონარდო|ლეონარდო და ვინჩის]] ანატომიური ნახაზები]]
'''ჰუმანიზმი''', მიმდინარეობა [[ფილოსოფია|ფილოსოფიაში]]ში, [[ხელოვნება|ხელოვნებასა]]სა და [[ლიტერატურა|ლიტერატურაში]]ში [[რენესანსი|რენესანსის]] პერიოდში, რომელიც ყველაფერზე მაღლა ადამიანსა და ადამიანურ ფასეულობებს აყენებს. იგი მოიცავს [[XIV საუკუნე|XIV]]-[[XVI საუკუნე|XVI საუკუნეებს]]ებს და ხასიათდება ანტიკური ტექსტებით დაინტერესებით, ცხოვრების, წერის, აზროვნების სტილის შეცვლით.
 
თანამედროვე გაგებით ჰუმანიზმი აღნიშნავს აზროვნებას, რომლის უპირველესი საზრუნავია ადამიანის ძირითადი თვისებების განვითარება და ყოველივე იმის წინააღმდეგ გალაშქრება, რაც ადამიანს ბოჭავს და მის დეგრადირებას იწვევს.
[[ფაილი:Holbein-erasmus2.jpg|thumb|200px|left| [[ერაზმი]]]]
ჰუმანიზმი [[რენესანსი|რენესანსის]] იდეოლოგიას წარმოადგნს. თუკი შუა საუკუნეების [[ფილოსოფია|ფილოსოფიასა]]სა და [[ლიტერატურა|ლიტერატურაში]]ში ყოვლისშემძლე იყო ღმერთი, ჰუმანიზმმა ადამიანის ძალები აღიარა. ეს გამოწვეული იყო იმ ფაქტით, რომ ამ ეპოქაში დაიწყო ადამიანმა სამყაროს აქტიური ათვისება, შემეცნება. აღმოაჩინეს [[ამერიკა]], [[ავსტრალია]], ადამიანმა პირველად შეძლო შემოევლო დედამიწისთვის და ეჭვი შეეტანა დედამიწის ბრტყელ ფორმაში, [[კოპერნიკი, დავით|კოპერნიკის]] აღმოჩენამ რელიგიური საკითხები დააყენა ეჭვქვეშ.
 
შუა საუკუნეების ეკლესია ადამიანის იდეალად თვლიდა ბერს, რომელიც მთელ თავის დროს ღმერთზე და სულის გადარჩენაზე ფიქრში ატარებს. ამ იდეალს უპირისპირდება ახალი გმირი, რომელიც სიცოცხლისკენ მიისწრაფვის და ცდილობს ამოიცნოს, დაიმორჩილოს გარე სამყარო. მისი მიზანი არა საიქიოში სულის გადარჩენაა, არამედ დედამიწაზე რეალური ბედნიერების მიღწევა. ამ ახალი გმირის წარმოსაჩენად ჰუმანისტური ხელოვნება შთაგონების წყაროს ანტიკურ სამყაროში ეძებს, რომელიც ყველაზე მეტადაა გახსნილი ადამიანისთვის.