კარმელი: განსხვავება გადახედვებს შორის

760 ბაიტი დაემატა ,  10 წლის წინ
არ არის რედაქტირების რეზიუმე
[შემოწმებული ვერსია][შემოწმებული ვერსია]
No edit summary
No edit summary
'''კარმელი''' ({{lang-he-n|הַר הַכַּרְמֶל;}} {{lang-el|Κάρμηλος;}} {{lang-ar|الكرمل}}) — [[მთის მასივი]] [[ისრაელი]]ს ჩრდილოეთ-დასავლეთ ნაწილში. სიმაღლე 525.4 მ. არქეოლოგებმა მთის სხვადასხვა ადგილში აღმოაჩინეს უძველესი ღვინო და ზეთის საწური. მთა და ირგვლივ მდებარე ქალაქები, მათ შორის [[ხაიფა]] [[იუნესკო]]მ ბიოსფერული ნაკრძალის სიაში შეიტანა. კარმელის ზონის სიგანეა 6.5-8 კმ, რომელიც თანდათან ეშვება სამხრეთ-დასავლეთისაკენ, სადაც ქმნის დაბალმთიან ციცაბო ქედს. სიახლოვეს ვრცელდება [[ისრაელის ხეობა]]. კარმელი და ისრაელის ხეობა ქმნიან [[ლანდშაფტი]]ს ბუნებრივ ბარიერს, ეგრეთ წოდებულ „კორიდორს“. აგებულია კაჟთან შერეული [[კირქვა|კირქვებით]], რის გამოც გამომუშავებულია მრავალი [[მღვიმე]]. გარდა ამისა, გვხვდება ვულკანური ქანები. მთის დამრეცი ნაწილი დაფარულია ნაყოფიერი მცენარეულობით, სადაც ჭარბობს [[მუხა]], [[ფიჭვი]], [[ზეთის ხილი]] და [[დაფნა|დაფნის ხე]]. მთის არეალის ფარგლებში მდებარეობს რამდენიმე ქალაქი, რომელთაგან მნიშნველოვანია [[იოკნეამი]], [[ზიხრონ-იიაკოვი]] და სხვ.
 
[[1930]]-[[1932]] წლებში ბრიტანელმა არქეოლოგმა [[დოროთი გაროდი|დოროთი გაროდმა]] კარმელოზე ჩაატარა არქეოლოგიური გათხრები, რის შედეგად შესწავლილი იქნა 4 [[მღვიმე]] და მრავალი ქვის თავშესაფარი. გაროდმა აღმოაჩინა [[ნეანდერტალელი|ნეანდერტალელი]] და ადრინდელი ადამიანის რელიქტი, მათ შორის ნეანდერტალელი ადამიანის ქალის ჩონჩხი, რომელსაც ტაბუნ I უწოდეს. იგი შეფასებულია როგორც ერთ-ერთი უმნიშნველოვანესი ნამარხი ადამიანი.<ref>Christopher Stringer, custodian of Tabun I, Natural History Museum, quoted in an exhibition in honour of Garrod; ''Callander and Smith'', 1998</ref> არსებული [[სტრატიგრაფია (გეოლოგია)|სტრატიგრაფიული ჩანაწერი]] უძველესია რეგიონში. არის აგრეთვე რამდენიმე კარგად შემონახული [[ნეანდერტალელი]] და [[ადამიანი|ჰომო საპიენსი]].
 
მრავალფეროვანი [[ფლორა|მცენარეულობა]] და ისტორულად მნიშნველოვანი მღვიმეების არსებობის შედეგია აქ განვითარებული დანაშული. კარმელი მიიჩნეოდა იუდაისტური რელიგიის უზენაესი ღვთაების — [[იაჰვე]]სგან დასამალ ადგილად, როგორც ეს ამოსის წიგნშია მოცემული.
მეფეთა წიგნების მიხედვით, [[ელისე წინასწარმეტყველი]] სამოგზაუროდ კარმელოზე წავიდა, სადაც გარკვეული ხანი დაჰყო. ეპიფანე კვიპრელისა და იოსებ ფლავიუსის თანახმად კარმელის მთა წარმოადგენდა ერთ-ერთი იუდაისტურ სექტის ციტადელს.
 
გაბატონებულია რბილი [[კლიმატი]] და უხვი [[ატმოსფერული ნალექები]]. ფერდობებზე ჯერ კიდევ ადრეული პერიოდიდან ხარობდა [[ვაზი]]. თუმცა სხვადასხვა დროს აქ არსებული ვაზი და საერთოდ ტყეების დიდი ნაწილი განადგურდა. ამჟამად ტყეებს[[ტყე]]ებს ქმნის [[კედარი]], [[მუხა]], [[ფიჭვი]] და სხვ. [[2005|2005 წელს]] ძლიერი ხანძრის შედეგად წიწვოვანი ტყე დაზარალდა. ფაუნას[[ფაუნა]]ს ძირითადად ქმნიან [[მღრღნელები]]. ფართოდ არის გავრცელებული [[მაჩვი]]. გვხვდება აგრეთვე ფრინველთა რამდენიმე სახეობა.
==რესურსები ინტერნეტში==
* [http://www.bibleplaces.com/mtcarmel.htm მთა კარმელი] {{en}}
* [http://www.goisrael.com/Tourism_Eng/Tourist%20Information/Discover%20Israel/Geographic%20Regions/Pages/Mount%20Carmel.aspx მთა კარმელი] {{en}}
* [http://www.karmel.at/berg/elija1.htm მთა კარმელი] {{de}}
 
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
 
[[ar:جبل الكرمل]]